Wybrane z tygodnia - 65. rocznica Powstania Warszawskiego

Pamięć powstania

Autorka filmu Jadwiga Nowakowska przypomina powojenne dzieje warszawskich powstańców. Żołnierze trafili do obozów jenieckich, cywile do obozu przejściowego w Pruszkowie. Niektórym wojskowym udało się uniknąć niewoli, schronić u krewnych na prowincji. Jednak po powrocie do stolicy wielu zostało zatrzymanych i skazanych na więzienie, nieraz – śmierć.Los żołnierzy AK aresztowanych przez nową władzę nie odwiódł wielu uwolnionych ze stalagów od powrotu do ojczyzny. Wraz z przebywającymi w kraju kombatantami posłuchali rozkazu pułkownika Radosława i jesienią 1945 roku zaczęli się ujawniać. Po kilku latach spokoju, w 1949 roku, zaczęto ich znowu skazywać za przynależność do nielegalnej organizacji. O powstańczych przeżyciach opowiadają kombatanci. Ich wspomnienia ilustrują dramatyczne kadry filmów kręconych w ogniu walki przez akowskich kamerzystów.

19.00 | TVP Historia | piątek

...za każdy kamień Twój...

Film Zofii i Andrzeja Krzysztofa Kunertów, przypominający Powstanie Warszawskie z perspektywy jego uczestników. Są wśród nich przede wszystkim osoby znane, m.in. aktorki Alina Janowska i Danuta Szaflarska, prof. Władysław Bartoszewski, Bogdan Tomaszewski. Opowiadają nie tylko o dramatyzmie walki, w której brali udział, ale wspominają też zwyczajną codzienność w tamtych dniach. Pomimo wszechobecnej śmierci i zniszczeń powstańcy uczestniczyli w zwykłym życiu, w którym zawierano śluby, chrzczono dzieci, śpiewano piosenki. Wypatrywano alianckich zrzutów broni i żywności, ze strachem słuchano o hitlerowskich zbrodniach w zajmowanych przez Niemców dzielnicach. W filmie wykorzystano bogate materiały archiwalne, w tym fragmenty niemieckich kronik propagandowych.

23.30 | TVP INFO | piątek

12 ton – oni tam wszyscy są

12 ton – to waga prochów zamordowanych Polaków, zebranych w 1945 roku z wolskich ulic. Między 5 a 7 sierpnia 1944 roku na Woli zabito i spalono 60 tysięcy ludzi. Bohaterowie filmu Michała Rogalskiego wspominają powstanie. Byli wtedy małymi mieszkańcami Woli i świadkami śmierci bliskich, sąsiadów, przechodniów. Pamiętają karabiny maszynowe wycelowane w ludzi, sceny egzekucji. Widzieli, jak hitlerowcy profanowali świątynie, gwałcili kobiety. Ludność cywilna gromadzona była w kościele św. Wojciecha, punkcie zbornym dla tych, którzy w dalszą drogę musieli ruszyć do obozu przejściowego w Pruszkowie. Wspomnienia ciągle wracają. Jednym nie śnią się już tamte wydarzenia, do innych wciąż powracają. Znakomicie zilustrowany archiwalnymi materiałami film pozostawia wstrząsające wrażenie.

23.20 | TVP 2 | sobota

Dziewczyny z tamtych lat

Bohaterkami dokumentu Aliny Czerniakowskiej są więźniarki stalinowskiego systemu w powojennej Polsce. Wychowały się w rodzinach, w których patriotyczne wychowanie traktowane było jako najważniejsza część edukacji. W czasie wojny działały w konspiracji, były sanitariuszkami, łączniczkami. Koniec wojny stał się dla młodziutkich weteranek AK początkiem nowego koszmaru. Te, które przeżyły, do dziś się spotykają i wspierają.

1.59 | TVP INFO | sobota

Powstanie Warszawskie 1944 – sześćdziesiąt lat później

Andrzej Sapija podejmuje próbę przybliżenia współczesnej młodzieży wydarzeń historycznych sprzed lat. Opowiada m.in. o niezwykle skomplikowanej sytuacji politycznej polskich władz w Londynie, liczących na poparcie sojuszników, których Polacy wiernie wspierali na wszystkich frontach II wojny światowej. W programie biorą udział historycy: Norman Davies (Wielka Brytania), Ludmiła Parsadonowa (Rosja) i Wojciech Roszkowski (Polska), którzy analizują ówczesną sytuację polityczną.

12.00 | TVP Kultura | sobota

Pamięć ciągle żywa

Reportaż Lucyny Smolińskiej, w którym jego autorka podąża śladami Powstania Warszawskiego, odnajdując we współczesnej stolicy ważne miejsca z przeszłości. Wspominają: Barbara Fricze, Zdzisław Skwara oraz aktorka Danuta Mancewicz, sanitariuszka. Ich opowieści uzupełniają wiersze z czasu powstania.