Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Œwiat

Zyskowne transporty Hitlera

Reichsbahn przywiozła do Auschwitz ponad milion osób
AP
Niemieckie koleje zarobiły na deportacjach równowartoœć pół miliarda euro – wynika z nowej ekspertyzy
Zima 1944/1945. Transport kolejowy więŸniów z Auschwitz jedzie do obozu Mauthausen. – Pogoda była koszmarna. Straszliwy mróz, œnieg, deszcz i wiatr, a nas wieŸli na otwartej platformie! Kilkaset osób stłoczonych na niewielkiej przestrzeni. Ludzie padali jak muchy – opowiada „Rz” prof. Israel Gutman z Yad Vashem, były więzień niemieckich obozów. Niemcom się nie spieszyło i transport stawał na bocznicach, aby przepuœcić inne pocišgi. Za próbę ucieczki esesmani mordowali z zimnš krwiš. – Najgorszy był głód. W pocišgu nie wydawano nam jedzenia. Pamiętam, że nad ranem przekraczaliœmy granicę Rzeszy z Protektoratem Czech i Moraw. Ludzie idšcy do pracy zaczęli nam rzucać swoje drugie œniadania. Kanapki, jabłka, co kto miał. To nas uratowało – mówi. Okazuje się, że niemieckie koleje nie tylko brały udział w masowych deportacjach ludnoœci cywilnej, ale również czerpały z tego olbrzymie zyski. Jak ocenia niemiecka organizacja Pocišg Pamięci, koleje zarobiły w ten sposób równowartoœć co najmniej 445 milionów euro. Suma ta po doliczeniu odsetek może wzrosnšć do miliarda.
[srodtytul]Tajne konta „W”[/srodtytul] – Do dziœ koleje nie zwróciły tych pieniędzy. W 2008 roku parlament poprosił rzšd, aby wyjaœnił tę sprawę. Rzšd stwierdził jednak, że nie ma danych na temat wywiezionych i sumy, jakš zarobiła kolej. Dlatego zdecydowaliœmy się sami przygotować ekspertyzę – mówi jeden z pracowników Pocišgu Pamięci. Jedno nie ulega wštpliwoœci – niemiecka kolej nigdy nie dała zadoœćuczynienia wywiezionym. A często musieli oni sami płacić za własnš deportację. Niejednokrotnie działo się to za poœrednictwem zakładanych przez SS kont „W” (od Wanderung – wędrówka). Trafiajšce na nie pienišdze były wczeœniej odbierane deportowanym lub pochodziły z zysków ze sprzedaży ich mienia. Kolej pobierała swojš opłatę zgodnie ze œciœle wyznaczonym taryfikatorem, np. 2 fenigi za przejechany kilometr. Dzieci poniżej dziesięciu lat jechały za pół ceny, a poniżej czterech lat – za darmo. Jak obliczyli pracownicy Pocišgu Pamięci, na deportacji polskich Żydów koleje zarobiły równowartoœć ponad 100 milionów euro, a na wywózce Polaków – m.in. z Zamojszczyzny w latach 1942 – 1943 – ponad 20 milionów. Problem w tym, że dzisiejsze niemieckie koleje (Deutsche Bahn) nie uważajš się za prawnego spadkobiercę kolei z czasów Trzeciej Rzeszy (Reichsbahn). – Mienie kolei zostało przejęte po wojnie przez państwo, a dopiero póŸniej powstała Deutsche Bahn. Żšdania odszkodowawcze autorów ekspertyzy powinny być więc skierowane do władz państwowych, a nie do nas – mówi „Rz” rzecznik kolei Jens Oliver Voss. Jednoczeœnie podkreœla, że Deutsche Bahn nie uchyla się od „odpowiedzialnoœci moralnej”. Według niego firma uczestniczyła w ostatnich latach w zbiórce funduszy na rzecz ofiar pracy niewolniczej, utrzymuje w Niemczech kilka miejsc pamięci, a w muzeum kolejowym w Norymberdze „wyczerpujšco przedstawiono sprawę deportacji”. [srodtytul]Niewygodna wystawa[/srodtytul] Ekspertyza Pocišgu Pamięci nie podoba się również częœci niemieckich historyków kolejnictwa. – Krytycznie oceniam działania Reichsbahn, ale ta ekspertyza jest nierzetelna. Tych zysków nie da się policzyć. Próbowało to już robić wielu historyków, ale nikomu się nie udało – mówi niemiecki badacz wolšcy zachować anonimowoœć. – Ekspertyza jest motywowana ideologicznie. Warto pamiętać, że Pocišg Pamięci jest winny kolejom 300 tys. euro za wynajęcie składu, w którym urzšdził swojš wystawę – dodaje. Również przedstawiciel Pocišgu Pamięci w rozmowie z „Rz” przypomina głoœnš ruchomš wystawę o współudziale Reichsbahn w zbrodniach Rzeszy. – Koleje stwarzały nam straszne problemy. Robiły wszystko, żeby wystawę obejrzało jak najmniej osób. To najlepszy dowód, że nie potrafiš udŸwignšć odpowiedzialnoœci za to, co się stało – mówi nasz rozmówca. [ramka]Strona organizacji Pocišg Pamięci [link=http://www.zug-der-erinnerung.eu]www.zug-der-erinnerung.eu[/link][/ramka]
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL