REKLAMA

Spadki

Spadek wolno przekazać również w częściach

Marek Domagalski 23-10-2011, ostatnia aktualizacja 23-10-2011 06:00

Od dzisiaj w testamencie będzie można zadysponować konkretnymi składnikami majątku na rzecz określonych osób. To zupełna nowość w dziedziczeniu

Spadkodawca będzie mógł przekazać dom jednemu dziecku, auto drugiemu, a warsztat jeszcze innemu. Z chwilą śmierci staną się oni właścicielami poszczególnych składników spadku.

Dziś, 23 października, wchodzi w życie nowela kodeksu cywilnego, która wprowadza do prawa spadkowego instytucję zapisu windykacyjnego. Umożliwia on rozporządzanie konkretnymi przedmiotami masy spadkowej.

O taką zmianę zabiegali zwłaszcza przedsiębiorcy, wskazując, że potrzebna jest jasna droga przejmowania w wypadku śmierci właściciela produkcyjnego majątku. Chodzi o to, aby następca bez kłopotów przejmował majątek i już za życia spadkodawcy miał podstawy do zajmowania się nim.

Własność automatycznie

Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być rzecz oznaczona co do tożsamości, m.in. nieruchomość, auto, zbywalne prawo majątkowe (np. spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego), przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, a nawet służebność. Nie można natomiast tą drogą rozdysponować pieniędzy. W tym wypadku wchodzi w rachubę tylko zapis zwykły.

Taki zapis do tej pory też był możliwy (i pozostanie), ale rodzi on tylko zobowiązanie spadkobierców do przekazania zapisobiorcy zapisanej rzeczy. Wydanie jej wymaga jeszcze umowy wykonującej wolę zmarłego, a nieraz procesu. Przedmiot zapisu windykacyjnego będzie zaś automatycznie przechodził na własność obdarowanego.

Obowiązki obdarowanego

Beneficjent zapisu windykacyjnego będzie jednak odpowiadał za długi spadkowe, solidarnie ze spadkobiercami i proporcjonalnie do wartości otrzymanych przysporzeń (z ograniczeniem do wartości zapisu).

W szczególności ma obowiązek spłacić roszczenia o zachowek (czyli 1/2, a w pewnych sytuacjach 2/3 ustawowego udziału spadkowego). Jeśli uprawniony do zachowku nie może otrzymać go od spadkobierców, może żądać go od zapisobiorcy windykacyjnego. Odpowiada on zatem w drugiej kolejności.

Te obowiązki nałożono na zapisobiorcę, by chronić wierzycieli spadkowych, gdyż okrojony zapisami spadek mógłby nie wystarczyć na długi.

Zapis windykacyjny może się znaleźć wyłącznie w testamencie notarialnym. Nie zmienia to faktu, że taki testament (i zapis) może być przez testatora odwołany bądź zmieniony w każdej chwili i w dowolnej formie, np. testamentem własnoręcznym.

– Zapis windykacyjny to ważny instrument pozwalający na realizowanie woli spadkodawcy co do rozrządzenia majątkiem. Niestety, często mylnie przedstawiany jest jako alternatywa testamentu działowego, a tak nie jest – wskazuje notariusz Lech Borzemski, prezes Krajowej Rady Notarialnej. – Co więcej, już teraz przewidujemy duże trudności ze sporządzaniem zapisów windykacyjnych dotyczących przedmiotów objętych małżeńską wspólnością ustawową.

Zdaniem mec. Krzysztofa Kajdy, eksperta Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan, dzięki nowym przepisom spadkodawcy uzyskują szerszą gamę form przekazywania spadku, a przedsiębiorcy pewniejszą drogę przekazywania firm.

podstawa prawna: ustawa z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny DzU nr 85, poz. 458

Co mówią przepisy: Zapis windykacyjny to nie wszystko

  • Wykonawca testamentu może zarządzać nie tylko całym majątkiem spadkowym, ale także jego częścią. Ma to znaczenie, gdy np. w skład spadku wchodzi przedsiębiorstwo czy gospodarstwo rolne.
  • Dopuszczalne jest powołanie więcej niż jednego wykonawcy.
  • Roszczenia o uzupełnienie zachowku, w szczególności przez zapisobiorców, przedawniać się będą po pięciu latach, a nie po trzech jak teraz.
  • Sprecyzowano, że gdy dziedziczy tylko małżonek i jeden z rodziców spadkodawcy (a nie ma rodzeństwa i zstępnych), to otrzymują oni po 1/2.

Zobacz serwis » Prawo dla Ciebie » Spadki i darowizny » Spadki » Testament

Przeczytaj więcej o:  dziedziczenie majątku, kodeks cywilny, prawo spadkowe, testament u notariusza, zapis windykacyjny

Rzeczpospolita
Żadna część jak i całość utworów zawartych w dzienniku nie może być powielana i rozpowszechniania lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętą digitalizacją, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody PRESSPUBLICA Sp. z o.o. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody PRESSPUBLICA Sp. z o.o. lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:

E-booki "Rzeczpospolitej"

Rozwody, separacje, alimenty

Rozwody, separacje, alimenty

Rozwód czy separacja to zawsze porażka, często finansowa. Z reguły jednak okazuje się mniejszym złem, niż formalne pozostawanie w związku, którego nie da się utrzymać
Testamenty, spadki, darowizny

Testamenty, spadki, darowizny

Poradnik o regułach dziedziczenia oraz praktyczne wskazówki dotyczące sporządzania testamentu
  • książki
  • muzyka
  • filmy
  • multimedia
Tu nas znajdziesz: Daj znać! DO GÓRY
Zamknij

Przeczytaj też: >>

Jak napisać testament odręczny?

Testament można sporządzić odręcznie, i cały lub jego część odwołać w każdej chwili >>