Dwie faktury dokumentujące tę samą sprzedaż

aktualizacja: 08.06.2009, 06:57
Foto: Fotorzepa, dp Dominik Pisarek

Otrzymanie faktury dokumentującej sprzedaż towaru, na którą wcześniej wystawiono już fakturę VAT obejmującą część ceny – rozliczoną u nabywcy, nie daje prawa do odliczenia do momentu skorygowania pierwotnej faktury do zera

[b]Tak orzekł WSA w Poznaniu 2 kwietnia 2009 r. (I SA/Po 1588/08).[/b]
Spółka kupiła artykuły oświetleniowe do zainstalowania w centrum handlowym. Ponieważ wystawione przez sprzedawcę faktury nie obejmowały wszystkich zakupionych artykułów, spółka wystąpiła z prośbą o wystawienie jednej faktury obejmującej całość kupionego towaru. Jednocześnie sprzedawca miał wystawić korekty do faktur pierwotnych. Nowa faktura została wystawiona w październiku 2007 r. Jednak spółka nie zewidencjonowała jej w tym miesiącu, ponieważ nie otrzymała korekty do już zewidencjonowanej faktury pierwotnej. Duplikat faktury korygującej otrzymała dopiero w styczniu 2008 r. Zatem faktury te ujęła w rozliczeniu za grudzień 2007 r.
Kontrolujący ją organ podatkowy stwierdził naruszenie art. 86 ust. 10 pkt 1 i ust. 11 ustawy o VAT. Jego zdaniem spółka powinna ująć podatek wynikający z otrzymanej faktury w rozliczeniu za październik 2007 r., bez względu na brak faktury korygującej.
WSA podzielił stanowisko spółki, że [b]gdy posiadana faktura nie miała pokrycia w towarze, mogła być rozliczona wyłącznie po zaksięgowaniu otrzymanej faktury korygującej, która anulowała pierwotnie wystawioną[/b] i zaksięgowaną fakturę na zakup towaru oświetleniowego.
[b]Nie można bowiem przyjmować faktury w oderwaniu od obrotu towarem lub świadczenia usług. To nabycie towarów lub usług od podatnika VAT rodzi prawo do obniżenia podatku należnego, a nie wystawiona faktura.[/b] Podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach na podstawie faktur, pod warunkiem że spełnia przesłanki określone w ustawie.
Ponadto sąd wskazał, że [b]podatnik nie ma prawa wyboru miesiąca, w którym odliczy podatek naliczony. Zobowiązany jest przestrzegać terminów rozliczania podatku określonych przez ustawodawcę[/b].
[i]Renata Smolak, Zespół Zarządzania Wiedzą Podatkową firmy Deloitte[/i]
[ramka][b]Komentuje Tomasz Siek, menedżer w Dziale Doradztwa Podatkowego firmy Deloitte (biuro w Warszawie)[/b]
Faktura to dokument, który ma podstawowe znaczenie w systemie podatku VAT. Dzięki fakturze możliwe jest zapewnienie neutralności VAT poprzez odliczenie podatku naliczonego przez nabywcę. W praktyce jednak faktury mogą przysporzyć sporych problemów zarówno ich wystawcom, jak i odbiorcom.
Omawiane orzeczenie dotyczy jednej z takich problematycznych sytuacji i jednocześnie porusza kilka interesujących kwestii. Przede wszystkim sąd słusznie uznał, że odliczenie podatku naliczonego chociaż jest związane z fakturą, to wynika przede wszystkim z konkretnej czynności. Dlatego nie można odliczyć podatku naliczonego z drugiej faktury dotyczącej tej samej transakcji, ponieważ faktycznie nie potwierdza ona żadnej czynności.
Orzeczenie pośrednio potwierdza, że możliwe jest wystawienie faktury korygującej „do zera” (tj. takiej, która zmniejszy o 100 proc. wartość pierwotnej faktury) oraz wystawienie nowej, poprawnej faktury potwierdzającej tę samą sprzedaż. W codziennych operacjach takie sytuacje zdarzają się dość często. Taka praktyka bywa kwestionowana przez organy podatkowe, które uznają, że nie ma możliwości wystawienia faktury korygującej „do zera” w sytuacji, gdy faktycznie doszło do transakcji, a zmieniła się tylko np. cena lub ilość towarów. Wydaje się, że wyroki takie jak omawiany pozwolą ograniczyć taką praktykę organów.
Na koniec warto zauważyć, że sąd poruszył też kwestię możliwości odliczenia podatku naliczonego w terminie późniejszym niż wskazany w ustawie (tj. według przepisów mających zastosowanie w tej sprawie – miesiąc otrzymania faktury lub następny, a obecnie – miesiąc otrzymania faktury bądź jeden z dwóch następnych miesięcy).
Podatnik podnosił, że takie rozliczenie nie działa na szkodę Skarbu Państwa. Sąd nie podzielił jednak takiej argumentacji, stwierdzając, że obowiązujące przepisy nie dają możliwości swobodnego wyboru momentu odliczenia podatku naliczonego. Wydaje się jednak, że interpretacja ta jest zbyt wąska i opiera się tylko na literalnym brzmieniu przepisu bez odwołania się do zasad ogólnych systemu VAT.
Polskie regulacje dotyczące tego zagadnienia są bardzo rygorystyczne (pomimo ostatniej nowelizacji) i nastręczają podatnikom wielu kłopotów. Podatnik nie powinien być karany za czynność, która nie ma wpływu na ściągalność podatku i nie narusza interesu Skarbu Państwa. Mam nadzieję, że taka interpretacja zostanie ostatecznie zaakceptowana zarówno przez organy podatkowe, jak i sądy.[/ramka]

POLECAMY

KOMENTARZE