Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Praca w samorzšdzie

Jak ustalać diety radnych

Fotorzepa, Bartosz Jankowski
Celem diety jest rekompensowanie radnemu wynagrodzenia utraconego z powodu nieobecnoœci w pracy. Ma też służyć pokryciu innych wydatków zwišzanych z wykonywanym mandatem, jak rachunki telefoniczne czy zakup materiałów biurowych
Zasady ustalania diet dla radnych okreœla art. 25 ust. 4 – 8 [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=163433]ustawy o samorzšdzie gminnym[/link] oraz jego odpowiedniki zawarte w ustawach [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=163434]o samorzšdzie powiatowym[/link] oraz [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=163432]województwa[/link]. Natomiast szczegółowe kwestie zwišzane z zasadami ustalania wysokoœci diet regulujš przepisy rozporzšdzeń Rady Ministrów z 26 lipca 2000 r., oddzielne dla radnych gmin, powiatów i województw). Prawo radnego do diety wynika wprost z przepisów ustawowych i jest obligatoryjne. Nie zmienia tego nawet fakt, że funkcję radnego wykonuje się społecznie. Dlatego też rada gminy (powiatu) albo sejmik, podejmujšc uchwałę okreœlajšcš zasady, na których radnym przysługujš diety, nie może zupełnie pozbawić ich tego prawa. Taka uchwała zostanie uchylona jako sprzeczna z prawem. Zaznaczyć trzeba, że w obowišzujšcym stanie prawnym możliwoœć pozbawienia radnego diety przewidujš jedynie ustawy o samorzšdzie powiatowym i województwa. A mianowicie następuje to w sytuacji, w której radny pełni – odpłatnie – funkcję członka zarzšdu powiatu lub województwa.
Jak wynika [b]z wyroku Naczelnego Sšdu Administracyjnego z 17 grudnia 1999 r.[/b], zawarte w art. 25 ust. 4 gminnej ustawy ustrojowej sformułowanie „na zasadach ustalonych przez radę” pozwala radzie na działanie dyskrecjonalne. W pojęciu „zasady” bowiem kryje się zarówno tryb rozliczeń diet, jak i sposobu okreœlania ich wysokoœci[b] (III SA 1580/99)[/b]. Wynika z tego uprawnienie do okreœlenia w uchwale, czy radnym przysługuje dieta wypłacana za każde posiedzenie rady lub komisji, czy dieta ryczałtowa, wypłacana np. miesięcznie. W uchwale takiej można również zawrzeć zapisy dotyczšce zasad obniżania radnym diet, np. za nieusprawiedliwionš nieobecnoœć na sesji. [srodtytul]Maksymalna wysokoœć [/srodtytul] Okreœlajšc, w jakiej wysokoœci radni będš otrzymywać diety, należy wzišć pod uwagę kilka czynników. Po pierwsze należy pamiętać, że ma ona stanowić rekompensatę wynagrodzenia utraconego. Po drugie powinna również odzwierciedlać koszty zwišzane z wykonywaniem mandatu. Dieta nie może przekroczyć okreœlonej kwoty. [b]Jej maksymalna wysokoœć nie może przekraczać w cišgu miesišca łšcznie półtorakrotnoœci kwoty bazowej okreœlonej w ustawie budżetowej [/b]dla osób zajmujšcych kierownicze stanowiska państwowe. Ustalajšc wysokoœć diety, trzeba też wzišć pod uwagę obowišzujšce w tym zakresie przepisy wykonawcze. Zgodnie z rozporzšdzeniem w sprawie maksymalnej wysokoœci diet przysługujšcych radnemu gminy może ona wynosić miesięcznie do: - 100 proc. maksymalnej wysokoœci diety w gminach powyżej 100 tys. mieszkańców, - 75 proc. maksymalnej wysokoœci diety w gminach od 15 tys. do 100 tys. mieszkańców, - 50 proc. maksymalnej wysokoœci diety w gminach poniżej 15 tys. mieszkańców. Do uznania radnym pozostawiono ustalenie zasad różnicowania podstaw i wysokoœci diet w zależnoœci od poziomu obarczenia obowišzkami poszczególnych radnych, a nawet ich grup. Zazwyczaj w innej wysokoœci dieta będzie przysługiwała przewodniczšcemu rady, jego zastępcy czy przewodniczšcym komisji. Wysokoœć diety szeregowego radnego może natomiast zależeć od liczby komisji, w których zasiada. [b]Diety radnych mogš być również okreœlone jako procent diety przysługujšcej przewodniczšcemu lub kwotowo.[/b] Z przepisu tego nie należy jednak wnosić, że rada może w uchwale okreœlić zasady przyznawania radnym nagród pieniężnych, np. za wyjštkowe zaangażowanie w pracę rady czy inne osišgnięcia. Potwierdza to [b]wyrok NSA, Oœrodek Zamiejscowy w Krakowie, z 9 marca 1993 r.[/b], w którym sšd stwierdził, że przeznaczenie nadwyżek z funduszu płac, diet i ryczałtu przewodniczšcego rady gminy na nagrody dla radnych nie ma podstawy prawnej[b] (SA/Kr 2644/92)[/b]. [srodtytul]Ryczałtem lub za posiedzenie[/srodtytul] Od decyzji rady zależy również, w jakiej formie diety będš płacone. Obecnie już nikt nie ma wštpliwoœci, że mogš być one wypłacane za każde posiedzenie, jak i ryczałtem, np. co miesišc. Potwierdza to [b]wyrok Naczelnego Sšdu Administracyjnego z 24 paŸdziernika 1990 r.[/b], w którym sšd dopuœcił możliwoœć ustalenia przewodniczšcemu rady diety w formie ryczałtu w wysokoœci minimalnego wynagrodzenia za pracę [b](II SA 694/90)[/b]. [ramka][b]GPP>uwaga [/b] Radnemu powiatu nie można przyznać diet z tytułu członkostwa w więcej niż w dwóch komisjach.[/ramka]
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL