Archiwum Giedroycia na liście UNESCO

Dokumenty z Instytutu Literackiego w Paryżu i Archiwum Radziwiłłów trafiły na Listę Pamięci Świata

Decyzję podjął dyrektor generalny UNESCO na tegorocznym spotkaniu Międzynarodowego Komitetu Doradczego Programu „Pamięć świata”.

Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu znalazło się w znakomitym towarzystwie, m.in. Biblii Gutenberga i spuścizny Goethego. Zawiera kompletną dokumentację działalności w latach 1946 – 2000 tej instytucji emigracyjnej zasłużonej w walce o obalenie komunizmu. Są w nim wszystkie prace publikowane do 2000 roku, a także korespondencja Jerzego Giedroycia z autorami, intelektualistami, politykami świata zachodniego i dysydentami z bloku komunistycznego.

Wśród 35 obiektów, które właśnie trafiły na listę, jest jeszcze jeden związany z Polską. To Archiwum Radziwiłłów wraz

z Księgozbiorem Nieświeskim, wpisane jako wspólna propozycja Białorusi, Finlandii, Litwy, Polski, Rosji i Ukrainy. Dokumenty te gromadzone były od XV do XX wieku przez członków jednego z najpotężniejszych rodów arystokratycznych dawnej Rzeczypospolitej. Zbiory składają się z części dawnych archiwów i księgozbiorów Ordynacji Nieświeskiej, które obecnie znajdują się w Warszawie (Archiwum Główne Akt Dawnych), Mińsku, Wilnie, Kijowie, Petersburgu, Moskwie i Helsinkach.

Program „Pamięć świata” ma na celu ochronę, promowanie, a także udostępnianie dziedzictwa archiwalnego. Listę Pamięci Świata UNESCO tworzą dokumenty uznane przez międzynarodowych ekspertów za najcenniejsze i stanowiące świadectwo przełomowych wydarzeń w dziejach świata.

Na liście są obecnie 193 pozycje. Dziewięć to obiekty z Polski. Już na pierwszej liście – ogłoszonej w 1999 r. – znalazły się: rękopis dzieła Mikołaja Kopernika „De revolutionibus orbium coelestium” z 1520 r., autografy Chopinowskie i archiwum getta warszawskiego (tzw. archiwum Ringelbluma).

W kolejnych latach dołączyły: akt konfederacji warszawskiej z 1573 r., tablice 21 postulatów gdańskich z Sierpnia ’80 z kolekcją „Narodziny «Solidarności»”, Archiwum Komisji Edukacji Narodowej i kodeks supraski (wpis wspólny z Chorwacją i Rosją).