Sondaż "Rz"
Jaka przyszłość lustracji?
Prawie 80 proc. Polaków nie chce agentów SB na stanowiskach publicznych. Mimo to PO myśli o likwidacji pionu lustracyjnego IPN
Jak wynika z sondażu instytutu GfK Polonia dla „Rz”, aż 59 proc. Polaków uważa, że Biuro Lustracyjne Instytutu Pamięci Narodowej powinno nadal istnieć. To ono zajmuje się dziś weryfikacją prawdziwości oświadczeń lustracyjnych składanych przez osoby publiczne. Zbigniew Chlebowski, szef Klubu PO, przyznaje tymczasem, że jego partia poważnie zastanawia się nad likwidacją pionu lustracyjnego instytutu.
Miałby on przestać istnieć, ponieważ Platforma chce jak najszerzej otworzyć archiwa przed obywatelami. Partia pracuje już nad odpowiednimi zmianami w prawie. Choć jej politycy zapewniają, że wbrew doniesieniom medialnym nie mają jeszcze żadnego projektu.
– Nad zmianami pracujemy, ale na razie nie mamy konkretnego projektu – zapewnia „Rz” Sebastian Karpiniuk, który w PO odpowiada za jego przygotowanie. – Żadnych szczegółów jeszcze nie ma – wtóruje mu inny parlamentarzysta PO Jarosław Gowin.Obaj zwracają uwagę, że kilka miesięcy temu Platforma zaleciła swojemu klubowi podjęcie prac nad zmianami w przepisach lustracyjnych.
Zmiany wymagają dyskusji. Na razie dysponujemy opracowaniem przygotowanym przez naukowców Sebastian Karpiniuk poseł PO
– Fundamentalna zmiana ma polegać na jak najszerszym dostępie obywateli do materiałów, które gromadzi IPN – mówi Karpiniuk.
Zbigniew Chlebowski podkreśla: – Platforma chce w ten sposób skończyć wreszcie z dziką lustracją i grą teczkami, które tylko krzywdzą ludzi.
Szeroki dostęp do archiwów ma też być realizacją wyborczych zapowiedzi PO.Okazuje się jednak, że w sprawie udostępniania materiałów IPN Polacy są podzieleni prawie po połowie: 46 proc. jest za publikacją teczek SB w Internecie, 49 proc. mówi „nie”. A o takim właśnie rozwiązaniu myśli PO.
– Jest pomysł na otwarcie archiwów IPN, ale nie na takich zasadach, że sąsiad sąsiadowi będzie zaglądał do teczki – Zbigniew Chlebowski uspokajał w Radiu Zet, że część pojawiających się ostatnio informacji na temat planów PO jest nieprecyzyjna. Karpiniuk zaznacza zaś, że w Internecie byłyby dostępne jedynie teczki osób publicznych. To ważne, bo prawie 80 proc. Polaków uważa, że osoby, które współpracowały z SB, w wolnej Polsce nie powinny pełnić funkcji publicznych.
Polacy mają za to rozbieżne opinie, jakie materiały z teczek SB powinny być ogólnie dostępne. Najwięcej, bo 34 proc. respondentów uważa, że teczki można udostępnić, ale bez informacji na tematy wrażliwe.
– Zmiany w przepisach lustracyjnych wymagają jeszcze dyskusji, bo na razie dysponujemy jedynie 130–stronicowym opracowaniem przygotowanym przez naukowców i ekspertów. Dopiero na tej podstawie powstanie projekt – mówi Karpiniuk. Przy okazji planowanych przez PO zmian, jak twierdziła „Gazeta Wyborcza”, stanowisko miałby stracić prezes IPN Janusz Kurtyka. Chlebowski temu zaprzecza.
IPN odmawia na razie komentarza. – Nie jest nam znany żaden projekt, a doniesienia medialne były dementowane przez polityków – mówi Andrzej Arseniuk, rzecznik instytutu.
Również Gowin podkreśla, że światło dzienne ujrzała tylko jedna z kilku wersji zmian, która wcale nie musi być ostateczna. Tym bardziej że do ich przeprowadzenia PO potrzebne będzie wsparcie PSL. Ludowcy podchodzą zaś do sprawy ostrożnie. PO musi się też liczyć ze sprzeciwem prezydenta. W tym jednak przypadku wsparcie lewicy jest mało prawdopodobne, bo SLD chce, by IPN przestał istnieć, a jego materiały trafiły do archiwów państwowych.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
