Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Radcowie

Postępowanie karne: zwiększy się rola opinii prywatnych

Fotorzepa, Marian Zubrzycki
Po wejœciu od lipca w życie reformy procedury karnej znacznie wzroœnie rola ekspertyz przygotowanych na zlecenie stron procesu, np. oskarżonych. Trzeba pamiętać o dużych kosztach takich opinii - wskazywali prawnicy podczas czwartkowej debaty na temat reformy.

"Nie wiemy, jak rozwinie się praktyka, ale istnieje niebezpieczeństwo, że proces karny po nowelizacji zwłaszcza w niektórych kategoriach spraw, czyli gospodarczych lub dotyczšcych wypadków komunikacyjnych, będzie ewoluował w kierunku sporu na opinie i prywatne ekspertyzy" - ocenił prok. Jerzy Duży z bydgoskiej prokuratury okręgowej. Dodał, że może to okazać się niekorzystne dla ustalania "prawdy materialnej w procesie".

Kwestia miejsca biegłych w procesie nabiera nowego wymiaru po zaplanowanej na ten rok reformie procesów karnych. Nowelizacje ustaw, które zmieniš zasady prowadzenia spraw karnych i wprowadzš zasadę kontradyktoryjnoœci (spór toczy oskarżenie z obronš, a sšd jest tylko arbitrem), majš wejœć w życie 1 lipca.

Tematyce reformy poœwięcona była zorganizowana w czwartek na Uczelni Łazarskiego w Warszawie konferencja o dowodach z opinii biegłych w realiach procesu kontradyktoryjnego. Reforma spraw karnych oznacza bowiem, że wzrasta rola tzw. opinii prywatnych, czyli sporzšdzonych przez ekspertów na zlecenie strony. Zgodnie z znowelizowanym zapisem Kodeksu postępowania karnego "mogš być odczytywane na rozprawie wszelkie dokumenty prywatne, powstałe poza postępowaniem karnym, w szczególnoœci oœwiadczenia, publikacje, listy oraz notatki".

"Często po takie opinie będš sięgać te strony procesowe, które będš dysponowały znacznymi zasobami finansowymi. (...) Nawet zakładajšc absolutnš rzetelnoœć opinii prywatnych, to strona procesowa będzie mogła wprowadzić do procesu bocznymi drzwiami dowody opracowane pod okreœlone tezy dowodowe" - zaznaczył prok. Duży.

Jego zdaniem w odniesieniu do niektórych kategorii spraw po reformie może nastšpić "swoista prywatyzacja i komercjalizacja procesu karnego, co w państwie prawa nie powinno mieć miejsca".

Jako jeden ze "słabych punktów" reformy jest wskazywany przez jej krytyków brak kompleksowego uregulowania przepisów o biegłych sšdowych. W resorcie sprawiedliwoœci trwajš prace nad projektem oddzielnej ustawy o biegłych. Nowa ustawa w jednym akcie prawnym ma uregulować funkcjonowanie biegłych sšdowych - zarówno osób fizycznych, jak i instytutów.

"W projekcie nie ma jednak ani słowa o tzw. biegłych prywatnych, zaœ podstawš procesu kontradyktoryjnego jest zasada równoœci stron, więc takie kwestie w projekcie powinny się znaleŸć" - oceniła Magdalena Tomaszewska z Uniwersytetu Warszawskiego. Dodała, że w tym kontekœcie chodzi m.in. o dostęp do materiałów sprawy. "Jeżeli prokurator występuje o powołanie biegłego, to ma on dostęp do materiałów sprawy" - dodała.

Tomaszewska zaznaczyła, że kolejnym nierozstrzygniętym problemem jest wynagrodzenie dla "biegłych prywatnych". "Jest pytanie, czy nie tworzymy postępowania dla osób zamożnych. Jeżeli oskarżony chce dostarczyć takš opinię, to musi za niš zapłacić. W przepisach nie ma informacji o refundacji tego typu opinii" - dodała.

Jak wskazywano, w zwišzku z kontradyktoryjnym modelem procesów karnych potrzebne mogš się okazać także dodatkowe œrodki finansowe dla prokuratury przeznaczone na przygotowanie fachowych odpowiedzi na prezentowane podczas procesów opinie prywatne.

W œrodę na temat reformy procedury karnej rozmawiali prokurator generalny Andrzej Seremet i szef resortu sprawiedliwoœci Borys Budka. PG przekonywał ministra do przesunięcia terminu wejœcia w życie tych zmian np. o pół roku.

Minister poinformował PAP po tych rozmowach, że do poczštku czerwca zostanie przygotowany raport dla premier Ewy Kopacz zawierajšcy wnioski z dyskusji o ewentualnym opóŸnieniu reformy. Wczeœniej Budka ma jeszcze rozmawiać na ten temat z ekspertami i przedstawicielami œrodowiska sędziowskiego.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL