Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

W sieci opinii

Jaka jest różnica między plagiatem a inspiracjš?

archiwum prywatne
Wiadomoœć o tym, że słynny na całym œwiecie hit okazał się plagiatem, wstrzšsnęła mediami i œwiatem muzycznym.

Plagiat – to według Słownika języka polskiego PWN przywłaszczenie cudzego pomysłu twórczego, wydanie cudzego utworu pod własnym nazwiskiem lub dosłowne zapożyczenie z cudzego dzieła opublikowane jako własne.

Na poczštku tego roku sšd zadecydował, że znany na całym œwiecie hit Pharrella Williamsa i Robina Thicke’a „Blurred Lines” jest plagiatem piosenki Marvina Gaye’a „Got To Give It Up”.

Łatwo jest powtarzać takie kontrowersje, jak skazanie najbardziej znanego muzyka za skopiowanie pomysłu innego bardzo znanego muzyka, do stworzenia znanej na całym œwiecie piosenki. Był król, umarł król. Temat ciekawy, bo dotyczy wielu z nas, którzy kręciliœmy nóżkš do piosenki granej praktycznie wszędzie. Jednak twórcom „plagiatu” należy się ostatni posiłek przed œmierciš.

Po przesłuchaniu obu wersji nasuwa się kilka „ale”.

Tonacja – wersja Williamsa jest nagrana o sekundę wielkš, czyli dwa półtony niżej niż wersja Gaye’a.

Forma – piosenka „Blurred Lines” składa się z dwóch akordów – na I i V stopniu gamy w równych odległoœciach co cztery takty. Cztery takty – tonika (akord na pierwszym stopniu gamy), cztery takty - akord dominantowy (na V stopniu gamy) od poczštku do końca całej piosenki, I I I I, V V V V. W „Got To Give It Up” udaje się wyróżnić zwrotkę i refren, gdzie zwrotka opiera się na jednym, tonicznym akordzie, a „dzieje się” dopiero w refrenie, w którym oprócz I i V stopnia gamy występuje również IV i pochodna II, czyli w samym refrenie mamy cztery akordy, gdzie w całym „plagiacie” sš tylko dwa i to w równych odległoœciach.

Bass – w „Blurred Lines” groove jest zapętlony, powtarza się co 8 taktów, czyli co sekwencję składajšcš się z I I I I, V V V V i gra go komputer. W „Got To Give It Up” linia basu jest nieco bardziej skomplikowana i nie doœć, że nie powtarza się mimo powtórzeń w formie, to jeszcze grana jest przez żywego, prawdziwego basistę, co się wzajemnie tłumaczy, ponieważ w „tamtych czasach” utwory nagrywane były przy pomocy żywych instrumentów, a muzycy, którzy nagrywali piosenki na swoich instrumentach, potrafili na nich grać, więc czemu by tego nie wykorzystać? Zatem przy przesłuchaniu Gaye’a można zwrócić uwagę na ciekawszš linię basu.

Styl – utwór Gaye’a miał być, na żšdanie wytwórni, singlem z muzykš disco. Piosenka Williamsa obok disco nawet nie stoi - dzięki czytelnemu, ostremu groove’owi i przejrzystoœci jest piosenkš do tańca, ale trudno nazwać jš piosenkš w stylu disco.

W prawie dwunastominutowej, pełnej wersji Marvina usłyszeć można dwuipółminutowe solo saksofonu i trzyminutowe solo gitary.

O co więc chodzi z tym plagiatem? Nie uważam, że roszczenia sš bezpodstawne albo może inaczej – rodzina zmarłego piosenkarza miała szczęœcie, że Williams zainspirował się utworem z lat siedemdziesištych.

Podobieństwa? Tempo i sekcja rytmiczna. Mimo, że bas jest nieco inny, to rzeczywiœcie w swoim charakterze sekcja rytmiczna, bas i perkusja, jest prawie taka sama i tu nie ma, co dyskutować. W obu utworach to właœnie rytm tworzy charakter – taneczny i zachęcajšcy. Tempo jest właœciwie takie samo.

Sposób œpiewania – rejestr głosowy. Marvin Gaye korzysta z wysokiego rejestru - u mężczyzn zwany jest on kontratenorem, często myli się go z falsetem. W drugiej piosence Robin Thicke z techniki tej korzysta, ale tylko epizodycznie, jednak bardzo zauważalnie, co gra na korzyœć walecznej rodziny Gaye’a.

Na niekorzyœć twórców głoœnego hitu z 2013 roku działa to, że sami sšdzeni przyznawali się, że inspirowała ich ta piosenka i że chcieli zrobić coœ w podobnym stylu. Tu zasłona milczenia powinna opaœć, a ja powinnam się podpisać i zamknšć tekst.

Ale! Czym jest inspiracja, a czym jest plagiat. Mimo wielu podobieństw i publicznego przyznania się do czerpania inspiracji, powstała zupełnie inna piosenka – z zupełnie innš energiš, moim zdaniem lepsza, ciekawsza, mimo, że bardziej ascetyczna, czytelniejsza i bardziej energetyczna.

Każdy muzyk na co dzień ma do czynienia z muzykš innych, bardzo wielu szanuje muzykę czarnš z XX wieku i bardzo wielu przyznaje się do czerpania inspiracji stamtšd. Marvin Gaye, Michael Jackson, Billie Holiday, Prince itd. Te nazwiska pojawiajš się w milionach biografii znanych i mniej znanych artystów, kiedy pojawia się pytanie o inspiracje muzyczne.

Tak było, jest i będzie. Muzyka, która powstaje w głowie, jest wynikiem tego, co do głowy muzyka dotarło i w mniejszym lub większym stopniu twórca zawsze będzie korzystał z tego, co mu się podoba bardziej - połšczeń harmonicznych, stylów, brzmień, składu instrumentalnego. Kompozytor klasyczny posłuży się wiedzš o teorii na temat harmonii, muzyk „komputerowy”, czyli współczesny, będzie korzystał z sampli i ciekawych brzmień, które spodobajš mu się u kogoœ innego lub tych, które sš aktualnie modne. Czym jest muzyka romantyczna, renesansowa, antyczna? Zbiorem zasad, które ten właœnie styl tworzyły, zasad, dzięki którym na ucho wiadomo, kiedy została napisana.

Uważam, że cała afera plagiatowa w tym przypadku nie opiera się na oburzeniu rodziny, wynikajšcym z wykorzystania własnoœci intelektualnej ukochanego piosenkarza, który nomen omen został zamordowany przez własnego ojca, ale z wœciekłoœci, że piosenka po prostu zarobiła bardzo dużo pieniędzy.

Otóż „Blurred Lines” miała premierę w marcu 2013 i od poczštku œwietnie sobie radziła. Na całym œwiecie utrzymywała się na pierwszych miejscach list przebojów przez wiele tygodni, a w samych Stanach Zjednoczonych w cišgu 22 tygodni singiel sprzedał się w nakładzie 5 milionów egzemplarzy.

Pozew sšdowy złożony został w sierpniu 2013, czyli około 24 tygodnie od premiery. Czyli po doœć długim okresie czasu, z dużš iloœciš dowodów na sukces hitu Pharrella Williamsa.

Twórcy musieli zapłacić rodzinie ok. 7,4 milionów dolarów odszkodowania.

Wielu jest wokalistów, którzy „chcš œpiewać” jak Michael Jackson, czyli de facto œpiewajš jak on; którzy „uczš się” œpiewać z płyt Beyonce, czyli jeden do jednego korzystajš z jej typowych, indywidualnych i charakterystycznych „patentów”; którzy kopiujš frazowanie, wibrato i barwę wokalistek jazzowych z poczštku XX wieku znanych na całym œwiecie. Jaka jest różnica między inspiracjš Williamsa a dziewczynkami z YouTube, które œpiewajš jak Beyonce? 7,4 miliona dolarów.

ródło: W Sieci Opinii

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL