Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Firma

Czym jest OWU?

Jakub Wilusz, prawnik, Dittmajer i Wspólnicy
Rzeczpospolita
Z magazynu w mojej firmie zginšł towar o znacznej wartoœci. Miałem wykupionš polisę ubezpieczeniowš od kradzieży, jednak ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, powołujšc się na zapisy w OWU. Czym jest OWU? Czy powinienem dochodzić odszkodowania w sšdzie? – pyta czytelnik.

Zgodnie z art. 805 § 1 k.c. ubezpieczyciel zobowišzuje się przez umowę ubezpieczenia, w zakresie działalnoœci swego przedsiębiorstwa, spełnić okreœlone œwiadczenie w razie zajœcia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczony zobowišzuje się zapłacić składkę. Konkretyzację zapisów umownych w przypadku umów dobrowolnych (np. AC, NNW) stanowiš ogólne warunki umów (zwane OWU), czyli wzorzec umowy ubezpieczenia oraz zapisy konkretnej polisy. OWU stanowiš integralna częœć umowy ubezpieczenia, okreœlajš przedmiot i zakres ubezpieczenia, a więc co ubezpieczamy, od czego (od jakich ryzyk) i w jakim zakresie. Okreœlajš one również prawa i obowišzki stron umowy ubezpieczenia, sposób ustalania wysokoœci szkody oraz wypłaty odszkodowania.

Broker czy przedstawiciel towarzystwa ubezpieczeniowego ma obowišzek, przy zawarciu umowy ubezpieczenia, doręczenia klientowi OWU. Należy pamiętać, iż w każdej polisie znajdzie się klauzulę, zgodnie z którš, składajšc na niej podpis, oœwiadcza się, że otrzymało się OWU i zapoznało się z ich treœciš.

Łšczšca przedsiębiorcę i towarzystwo ubezpieczeniowe umowa ubezpieczenia ma charakter dobrowolny w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy z 22 maja 2003 r. o działalnoœci ubezpieczeniowej. Na zasadzie swobody umów, wyrażonej w art. 3531 k.c., strony mogš dowolnie ułożyć treœć umowy. Zasada ta odnosi się również do możliwoœci kształtowania zapisów OWU czy klauzul dodatkowych znajdujšcych się w polisach. Może więc się zdarzyć, że polisa (której integralnš częœć stanowiš OWU), wykupiona przez pana dla przedsiębiorstwa, zawiera wyjštkowo szeroki katalog wyłšczeń ochrony. Każde bowiem ubezpieczenie zawiera wyłšczenia odpowiedzialnoœci, czyli sytuacje, w których ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialnoœci, gdy wystšpi szkoda.

Skoro umowa ubezpieczenia firmy miała charakter dobrowolny, to kluczowe znaczenie będš miały zapisy znajdujšce się w OWU. Jak zauważył Sšd Apelacyjny w Łodzi; „regulacje ustawowe czyniš z umowy ubezpieczenia umowę co do zasady adhezyjnš, a więc opartš na wzorcu umownym" (Sšd Apelacyjny w Łodzi, wyrok z 3 paŸdziernika 2013 r., I ACa 470/13).

Jeœli wzišć to pod uwagę, determinujšce znaczenie dla oceny zasadnoœci wchodzenia na drogę sšdowš przeciwko ubezpieczycielowi będzie miała interpretacja postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia, a przede wszystkim zapisów dotyczšcych wyłšczeń odpowiedzialnoœci. Dokonujšc wykładni postanowień umowy, należy oprzeć się nie tylko na samej treœci, ale także na dyrektywach interpretacyjnych wynikajšcych z art. 65 § k.c., które przyznajš pierwszeństwo zgodnemu zamiarowi stron i celowi umowy. Jednak warto pamiętać również o tym, że w przypadku trudnoœci interpretacyjnych zapisów ogólnych warunków ubezpieczeń zapisy te powinno się interpretować na korzyœć klienta.

Poszkodowany ma prawo wglšdu do dokumentacji

Mój pracownik miał stłuczkę, w której uszkodzeniu uległ pojazd firmowy objęty ubezpieczeniem autocasco. Ubezpieczyciel swojš decyzjš zaniżył odszkodowanie, a kiedy chciałem zapoznać się z dokonanš przez niego wycenš kosztów naprawy, odmówił dostępu do akt szkodowych. Czy miał do tego prawo?

Akta szkody zawierajš informacje i wszelkie zgromadzone przez ubezpieczyciela dokumenty, których celem jest ustalenie odpowiedzialnoœci ubezpieczyciela za powstałš szkodę, a także wysokoœci ewentualnego œwiadczenia. Oczywiœcie, za naturalne należy uznać zainteresowanie strony postępowania likwidacyjnego wglšdem do akt, których treœć de facto decyduje o tym, czy ubezpieczyciel uzna swojš odpowiedzialnoœć za szkodę i czy wypłaci odszkodowanie.

Sprawę udostępnienia przez towarzystwa ubezpieczeniowe akt szkodowych osobom zainteresowanym reguluje dyspozycja art. 16 ust. 4 ustawy z 22 maja 2003 r. o działalnoœci ubezpieczeniowej (DzU nr 124 poz. 1151 z póŸn. zm.). Zgodnie z jego treœciš zakład ubezpieczeń ma obowišzek udostępniać ubezpieczajšcemu, ubezpieczonemu, poszkodowanemu czy uprawnionemu informacje i dokumenty gromadzone w celu ustalenia odpowiedzialnoœci zakładu ubezpieczeń lub wysokoœć odszkodowania. Majš oni prawo sporzšdzania na swój koszt kserokopii dokumentów i potwierdzenia ich zgodnoœci z oryginałem przez zakład ubezpieczeń.

Sš jednak sytuacje, w których dostęp do akt szkodowych jest ograniczony. Można wyobrazić sobie przypadki, w których osoba zainteresowana nie powinna znać wszystkich szczegółów postępowania likwidacyjnego. Przykładem może być wyłšczenie z dokumentacji przeznaczonej do wglšdu akt dochodzeniowych innych spraw prowadzonych przeciwko poszkodowanemu. Przy czym odrębnoœć takich dokumentów powinna być w aktach szkody odpowiednio zaznaczona. Sš to jednak sytuacje wyjštkowe.

Jeœli przedsiębiorca zdecyduje się dochodzić swoich roszczeń na drodze postępowania sšdowego, o przedłożeniu akt szkodowych przez ubezpieczyciela postanowi sšd zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego.

Warto wówczas pamiętać o możliwoœci zapoznania się z aktami szkody jeszcze na etapie postępowania likwidacyjnego. Jeœli poszkodowany zrezygnuje z niej (z przyczyn nieleżšcych po stronie zakładu ubezpieczeń), nie może liczyć na to, że pozwany ubezpieczyciel w zwišzku z powództwem wytoczonym przeciwko niemu przedłoży dowody z dokumentów na potwierdzenie okolicznoœci, z których poszkodowany wywodzi pozytywne dla siebie skutki prawne.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL