Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Nieruchomoœci

Użytkowanie wieczyste: skutki konfiskaty warszawskiej kamienicy w PRL-u trwajš do dziś

Skutki konfiskaty warszawskiej kamienicy w PRL-u trwajš do dziœ
www.sxc.hu
Kara przepadku mienia orzeczona w Polsce Ludowej obejmuje również roszczenia do gruntów warszawskich.
W 1953 r. Adam Z. (personalia zmienione) odkupił aktem notarialnym roszczenia dwójki współwłaœcicieli do kamienicy w Warszawie. Budynek został przejęty wraz z gruntem przez miasto na podstawie dekretu z 1945 r. o gruntach warszawskich. W 1953 r. Prezydium Rady Narodowej odmówiło przyznania dotychczasowym współwłaœcicielom prawa użytkowania wieczystego.

Bez legitymacji

W 2011 r. Samorzšdowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie umorzyło postępowanie o stwierdzenie nieważnoœci orzeczenia z 1953 r., wszczęte na wniosek synów Adama Z. Uznało, że nie majš oni legitymacji do takiego żšdania. Brak legitymacji procesowej wynika z wyroku Sšdu Wojewódzkiego z 1963 r., utrzymanego przez Sšd Najwyższy, mocš którego Adam Z. został skazany na  więzienie, grzywnę i przepadek całego majštku. SN stwierdził też, że w zakresie pojęcia własnoœci mieszczš się również prawa przyszłe oraz prawa ewentualne. Prawomocny wyrok Sšdu Wojewódzkiego spowodował więc również wygaœnięcie roszczeń dekretowych. W skardze do Wojewódzkiego Sšdu Administracyjnego w Warszawie spadkobiercy Adama Z. dowodzili, że wyrok z 1963 r. w sprawie Adama Z. orzekajšcy o przepadku mienia nie podlega wykonaniu ze względu na przedawnienie i zatarcie skazania. I że ustawa z 1989 r. o amnestii darowywała niewykonanš w całoœci lub w częœci karę dodatkowš konfiskaty mienia. WSA podzielił jednak stanowisko SKO.
W skardze kasacyjnej bracia Z. zarzucili, że skutki prawne wyroków karnych zostały przeniesione na roszczenia dekretowe. Organy administracji i sšdy administracyjne nie majš uprawnienia do takiej interpretacji wyroku sšdu karnego. Błędne jest stanowisko, że skoro sšd karny orzekł o przepadku mienia, dotyczy to również roszczeń do nieruchomoœci warszawskiej. Skazanie uległo zresztš zatarciu, a na mocy ustawy amnestyjnej niewykonana kara konfiskaty została darowana. Naczelny Sšd Administracyjny podzielił jednak stanowisko WSA i oddalił skargi kasacyjne. Sędzia Joanna Runge-Lissowska powiedziała, że skoro w 1963 r. sšd orzekł o przepadku majštku, to mieœciły się w nim również roszczenia dekretowe odkupione dziesięć lat wczeœniej.

Trudne starania

– W sprawie brakuje ustalenia, czy doszło do wykonania wyroku orzekajšcego konfiskatę mienia, w którego skład mogło niewštpliwie wchodzić roszczenie dekretowe. Jeżeli wyrok nie został wykonany, to nie ma podstaw do twierdzenia, że skarżšcy nie posiadajš praw do roszczeń dekretowych – ocenia Michał Chylak, ekspert Instytutu Badań nad Prawem Nieruchomoœci. ?– Tym bardziej że w myœl art. 6 ust. 1 ustawy z 7 grudnia 1989 r. o amnestii niewykonana w całoœci lub w częœci kara dodatkowa konfiskaty mienia uległa darowaniu. Ta okolicznoœć majšca duże znaczenie dla sprawy nie została wyjaœniona. Stronš w sprawie powinien być również Skarb Państwa jako podmiot, na którego rzecz orzeczono o konfiskacie. Wydaje się, że sšdy administracyjne przesšdziły o kwestiach własnoœciowych, do czego nie sš uprawnione. Ekspert uważa, że sprawę należało przekazać do ponownego rozpoznania. – Mam nadzieję, że NSA w pisemnym uzasadnieniu wyroku wyczerpujšco wyjaœni, na jakiej podstawie prawnej i faktycznej doszedł do przekonania, że w okolicznoœciach tej sprawy roszczenia dekretowe wygasły – mówi. Adwokat Jan Stachura, specjalizujšcy się w sprawach z dekretu o gruntach warszawskich, uważa, że chociaż stanowisko NSA może budzić moralny sprzeciw, to jeżeli nie został wzruszony wyrok karny orzekajšcy m.in. o przepadku majštku, nie można z niego wyłšczyć częœci tego majštku w postaci roszczeń do nieruchomoœci warszawskiej. Nie ma więc innej możliwoœci niż unieważnienie takiego orzeczenia. Starania rodziny Stanisława W., skazanego w 1965 r. w tzw. aferze mięsnej na  œmierć i konfiskatę mienia, pokazujš, że nie jest to łatwe. A co z wyrokami, które nie miały podłoża politycznego? Przecież sankcje w postaci przepadku majštku dotykały ludzi, którzy w latach Polski Ludowej usiłowali prowadzić gospodarkę rynkowš. A teraz wcišż odczuwajš skutki takich orzeczeń. Józef ?Forystek, adwokat, Kancelaria Forystek i Partnerzy Wyrok NSA nie budzi wštpliwoœci pod względem prawnym. Należy jednak wzišć pod uwagę, że w przeszłoœci wiele orzeczeń ?o przepadku mienia zapadało z powodów politycznych. I że nie wszystkie udało się do tej pory unieważnić, zwłaszcza w wypadku skazań formalnie za czyny kryminalne. ?Generalnie kara konfiskaty mienia jest oceniana bardzo negatywnie. W okresie „Solidarnoœci" była to jedna z najbardziej krytykowanych kar, zlikwidowana w 1989 r. W sytuacji, gdy polskie ustawodawstwo całkowicie się z niej wycofało, a kary zostały zatarte, przekreœlenie ?w trybie administracyjno-sšdowym możliwoœci realizacji roszczeń ?do gruntów warszawskich może budzić wštpliwoœci.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL