Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Cywilizacja

Pierwsi ludzie w Europie

Homo erectus
Wikipedia
Nasi przodkowie dotarli na kontynent ponad milion lat temu, czyli wczeœniej, niż dotychczas sšdzili naukowcy. Dowodzš tego nowe badania
Uczeni odnaleŸli ludzkie koœci, kamienne narzędzia i koœci zwierzšt ze œladami obróbki œwiadczšce, że wędrówka człowieka z Afryki do Europy odbyła się kilkaset tysięcy lat wczeœniej, niż dotšd przyjmowano. Euduald Carbonell wraz z kolegami opisuje to sensacyjne znalezisko w dzisiejszym wydaniu magazynu „Nature”. Okreœlenie wieku żuchwy oraz koœci zwierzęcych i narzędzi z odłupanego krzemienia na 1,1 do 1,2 mln lat było możliwe dzięki najnowoczeœniejszym technikom datowania zastosowanym przez hiszpańskich naukowców. Wykorzystali oni między innymi metodę paleomagnetycznš. Polega ona na badaniu pola magnetycznego utrwalonego w lawie wulkanicznej, co pozwala na okreœlenie wieku znaleziska. Jedna z warstw wulkanicznych w grocie Sima del Elefante kryła szczštki najstarszego człowieka kontynentu. Badacze zidentyfikowali też koœci wymarłych zwierzšt, które żyły na tym terenie ponad milion lat temu, i zbadali narzędzia krzemienne znalezione w tej samej warstwie. Skarbem sš koœci ssaków ze œladami cięć kamiennymi ostrzami. „Jaskinia, gdzie dokonano odkrycia, jawi się jako najstarsze, najbardziej pewne miejsce, gdzie znaleŸliœmy œlady istoty ludzkiej w Europie” – piszš autorzy artykułu w „Nature”. „Badania żuchwy wskazujš, że pojawienie się pierwszych ludzi w Europie Zachodniej wišzało się z ekspansjš populacji afrykańskiej”.
Sima del Elefante to jaskinia, w której znaleziono najstarsze œlady człowieka w Europie Jaskinie w Sierra de Atapuerca były prawdopodobnie znakomitym miejscem schronienia. W plejstocenie (1,87 mln do 11,5 tys. lat temu) większoœć Europy pokryta była lodowcem. Dziœ ze względu na warunki geologiczne tereny te sš niezwykle bogate w stanowiska archeologiczne. Jaskinie były badane od połowy lat 70. Uczeni natrafili tam na œlady osadnictwa trwajšcego kilkaset tysięcy lat. W grocie Cueva Mayor pod koniec lat 90. archeolodzy odkryli koœci przedstawicieli gatunku Homo erectus. Wiek szczštków 30 osobników okreœlili na 780 tys. lat. Wykazywały one zarówno cechy charakterystyczne dla Homo erectus, jak i ich następców w Europie – neandertalczyków. Ponieważ znalezione koœci nie odpowiadały w 100 procentach znanemu dotychczas gatunkowi Homo erectus, naukowcy wyodrębnili nowy podgatunek i nazwali go Homo antecessor. Badacze doszli do wniosku, że żuchwa znaleziona w Sima del Elefante musiała należeć do jakiegoœ przedstawiciela Homo antecessor. Ludzie musieli więc zamieszkiwać te groty kilkaset tysięcy lat wczeœniej, niż dotychczas sšdzili uczeni. Homo erectus uważany jest przez antropologów za gatunek, od którego pochodzi człowiek współczesny. Pojawił się w Afryce 1,8 – 2 mln lat temu. Wzrostem i proporcjami ciała przypominał człowieka współczesnego. Udoskonalił produkcję narzędzi, opanował sztukę polowania i rozniecania ognia. Najpierw około 1,5 mln lat temu dotarł do Azji, potem do Europy. Odkrycie hiszpańskich uczonych precyzuje czas dotarcia do Europy, ale dalsze znaleziska mogš i tę wiedzę podważyć. Którędy i kiedy praludzie przywędrowali do Europy? To pytanie wywołuje dyskusje. Gdy w Dmanisi w Gruzji odkryto czaszkę człowieka sprzed 1,8 mln lat, nazwano go Homo georgicus, człowiek z Gruzji. W Atapuerca w Hiszpanii odkryto Homo antecessor sprzed 1,2 mln lat. Jeden i drugi należy w zasadzie do gatunku Homo erectus (człowiek wyprostowany). W ten sposób na przeciwległych krańcach kontynentu mamy dwa stanowiska z najstarszymi Europejczykami. Oznacza to, że praludzie mogli przybywać do Europy z Afryki dwoma drogami, przez Kaukaz i przez Gibraltar. Na szlaku wiodšcym od Gibraltaru znaleziono stanowiska z kamiennymi narzędziami, ale bez koœci, œwiadczšce o równie dawnej obecnoœci ludzi w Hiszpanii, Francji, Niemczech, a nawet w Polsce. Szlak wiodšcy od Kaukazu pozostaje hipotetyczny, brak na nim takich stanowisk z narzędziami. —not. k.k. Więcej o badaniach w Sierra de Atapuerca prehistoria.urv.net
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL