Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Opinie

Opłaty przedszkolne: gromadzenia dobrowolnych składek przez Radę Rodziców

Nie ma podstaw, by zakazać Radom Rodziców gromadzenia dobrowolnych składek – pisze Aleksandra Sewerynik.
Od 1 wrzeœnia zmieniły się zasady finansowania przedszkoli publicznych. W celu zwiększenia dostępnoœci wychowania przedszkolnego ograniczono wysokoœć opłat pobieranych od rodziców za przebywanie dziecka w przedszkolu ponad zagwarantowane bezpłatne 5 godzin. Opłata ta jest ustalana przez radę gminy i ma być nie wyższa niż 1 zł za godzinę. W zwišzku z obniżeniem opłaty gminy majš otrzymywać dotację celowš, która ma rekompensować utratę dochodów i pokrywać koszty wychowania przedszkolnego. Na pierwszy rzut oka, wydawałoby się, że jest to dla rodziców bardzo korzystne rozwišzanie. Reforma systemu opłat poszła jednak krok dalej. W ustawie znalazł się przepis, który zakazuje przedszkolom publicznym pobierania innych opłat niż te ustalane przez radę gminy. Ministerstwo Edukacji Narodowej forsuje stanowisko, zgodnie z którym nowelizacja ustawy o systemie oœwiaty wprowadza całkowity zakaz płacenia przez rodziców za zajęcia dodatkowe, które do tej pory odbywały się w przedszkolach. Argumentuje, że wszystkie zajęcia powinny być finansowane z pieniędzy uzyskiwanych od gminy. MEN wskazuje, że pozwoli to także lepiej wykorzystać kwalifikacje posiadane przez nauczycieli przedszkolnych.
W praktyce doprowadziło to do sytuacji, w której przedszkola nie organizujš żadnych zajęć dodatkowych, ponieważ otrzymywana dotacja celowa nie wystarcza na ich sfinansowanie. Tylko niektóre bogatsze gminy przeznaczajš na ten cel dodatkowe fundusze, co pozwala na zorganizowanie zajęć dodatkowych w ograniczonym zakresie. Wielu rodziców oraz spora grupa osób, które do tej pory prowadziły zajęcia dodatkowe w przedszkolach, nie akceptujš takiego stanu rzeczy i nie zgadzajš się z ministerialnš interpretacjš przepisów. Powstały oddolne ruchy społeczne, organizujšce się na Facebooku, dšżšce do zmiany stanowiska MEN. Według nich Rada Rodziców może zbierać od chętnych rodziców pienišdze na zajęcia dodatkowe, które mogš być organizowane przez przedszkole. Według nowego art. 14 ustawy przedszkola publiczne nie mogš pobierać opłat innych niż te, które sš ustalane przez radę gminy (maksymalnie 1 zł za godzinę ponad bezpłatne 5 godzin). Ze œrodków gminnych majš realizować program wychowania przedszkolnego, okreœlony w stosownym rozporzšdzeniu. Program ten okreœla ogólne cele oraz treœci realizowane w przedszkolu przez nauczycieli. Jednoczeœnie w przedszkolach, jako społeczne organy w systemie oœwiaty, działajš Rady Rodziców. Reprezentujš one ogół rodziców w przedszkolu. Działajš na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu. Rada Rodziców jest wyposażona w okreœlone kompetencje wynikajšce wprost z przepisów ustawy. Zgodnie z art. 54 ustawy Rada Rodziców może m.in. gromadzić fundusze z: 1) dobrowolnych składek oraz z 2) innych Ÿródeł w celu wspierania działalnoœci statutowej przedszkola. Regulamin Rady Rodziców okreœla zasady wydatkowania tych pieniędzy. Jak się ma zatem zakaz „pobierania innych opłat" przez przedszkole do ustawowo zagwarantowanej kompetencji Rady Rodziców do dobrowolnego wspierania finansowego działalnoœci statutowej przedszkola? Wykładnia językowa pozwala na stwierdzenie, że oba powyższe przepisy nie sš ze sobš sprzeczne. Czym innym jest bowiem obowišzkowa opłata pobierana przez przedszkole, a czym innym dobrowolna składka przekazywana przedszkolu przez Radę Rodziców. W żadnym też przepisie nie znajdziemy zakazu organizowania zajęć dodatkowych przez przedszkole w godzinach przebywania w nim dzieci (bezpłatnego i podlegajšcego opłacie 1 zł). Wsparcia tej interpretacji można poszukać jeszcze w wykładni celowoœciowej. Na poczštku ustawodawca sformułował kilka zasad aksjologicznych. System oœwiaty ma zapewniać w szczególnoœci: „zmniejszanie różnic w warunkach kształcenia, wychowania i opieki między poszczególnymi regionami kraju, a zwłaszcza oœrodkami wielkomiejskimi i wiejskimi" oraz „stwarzać warunki do rozwoju zainteresowań i uzdolnień uczniów przez organizowanie zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych oraz kształtowanie aktywnoœci społecznej i umiejętnoœci spędzania czasu wolnego". Interpretacja przepisów ustawy przez MEN prowadzi do naruszenia aksjologicznych zasad systemu oœwiaty. W praktyce jest bowiem tak, że bogatsze gminy (z reguły miasta) przeznaczyły dodatkowe œrodki na sfinansowanie zajęć dodatkowych w przedszkolach. Ograniczeń nie majš także podmioty prowadzšce przedszkola prywatne. Zatem skutek zastosowania się do woli MEN jest taki, że systemowo pogłębione zostajš różnice pomiędzy regionami bogatszymi a biedniejszymi kraju. Faktyczne ograniczenie możliwoœci organizowania zajęć dodatkowych jest także sprzeczne z zasadš, że system oœwiaty powinien organizować zajęcia pozalekcyjne, by stwarzać warunki do rozwoju zainteresowań i uzdolnień dzieci. Z analizy przepisów ustawy o systemie oœwiaty wynika, że nie ma podstaw prawnych, by zakazać Radom Rodziców gromadzenia dobrowolnych składek wspierajšcych cele statutowe przedszkola. Nie ma też prawnych przeszkód, by uzbierane w ten sposób pienišdze mogły być przeznaczone na sfinansowanie zajęć dodatkowych dla wszystkich dzieci uczęszczajšcych do danego przedszkola, jeżeli organizowanie takich zajęć należy do celów statutowych przedszkola, co jest zgodne z założeniami aksjologicznymi systemu oœwiaty.

CV

Autorka jest prawnikiem, dyrygentem chóralnym, wykładowcš na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL