Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Literatura

Współczesny Izrael

ROL
Ela Sidi, Polka mieszkajšca od ponad 20 lat w Izraelu, napisała znakomitš ksišżkę, portretujšcš życie współczesnych mieszkańców tego kraju.
„Izrael oswojony" to niemal reporterski obraz codziennoœci (Ela Sidi oparła się na własnych doœwiadczeniach, obserwacjach i wywiadach), w którym najbardziej uderza społeczna różnorodnoœć i przemieszanie tradycji z nowoczesnoœciš. Widać to nawet w strojach, w które wpisany jest kod, okreœlajšcy przynależnoœć do religijnego lub œwieckiego œwiata. Chasydzi nawet w czterdziestostopniowym upale obowišzkowo paradujš w odœwiętnych czapach sztrajmelach obszytych sobolowym lub bobrowym futrem, ultra ortodoksyjne Żydówki noszš długie spódnice i peruki, a ich mężowie czarne chałaty, kapelusze i kipy. Swojš religijnš odrębnoœć podkreœlajš także mieszkajšcy w Izraelu wyznawcy islamu, jak i druzowie, Beduini, czy Koptowie. A jednoczeœnie Izraelczycy œwieccy noszš się według zachodniej najnowszej mody i lekceważš wymogi koszernoœci. Jedni  œciœle przestrzegajš religijnych praw, drudzy z nich się wyłamujš. Przedstawiciele różnych œwiatów żyjš często osobno, choć obok siebie. Ale sš i rodziny, w których mieszajš się przeciwne wybory i postawy. Współistnienie wszystkich to wielkš szkoła tolerancji. Sidi uważnie przyglšda się obyczajom różnych społecznych grup, chociaż sama żyje w kręgach najbardziej postępowych. Pisze o kwestiach społecznych, ekonomicznych i politycznych, pokoju i wojnie z punktu widzenia zwykłych ludzi, by dojœć do konkluzji, że eksperyment budowania społecznoœci izraelskiej wcišż trwa i jest nieukończony.
Tematy, które podejmuje sš barwne i wielowštkowe, ale i sama autorka – polonistka i dziennikarka – okazuje się œwietnš narratorkš. Równie żywo opowiada o ludziach, których spotyka, jak i wielkiej przygodzie własnego życia – miłoœci do Izraelczyka, która zwišzała jš z tym krajem. Mówi szczerze o swojej fascynacji, ale i przeciwieństwach, które musiała pokonać, by wrosnšć w inne kulturowo œrodowisko, niż to, w którym się wychowała . Wymagało to  nieraz przełamania nieufnoœci, bo stereotypy działajš w obie strony. W Izraelu kursuje wiele dowcipów o Polkach. Jak np. ten: -„Dlaczego w raju nie ma dwóch Polek"? - Bo to byłoby piekło. Czy inny: - Co to jest: osiem „Polek" siedzi w jednym kręgu" – Igloo – pada odpowiedŸ. Często spotykane izraelskie powiedzenie „nie-bšdŸ Polakiem" znaczy nie bšdŸ zbyt formalny, krytyczny, powœcišgliwy emocjonalnie. Oczywiœcie nie przeszkadza to, że wielu mieszkańców Izraela ma polsko-żydowskie korzenie. Jak przypomina autorka, w poczštkach niepodległoœci państwa jedna trzecia posłów do parlamentu Izraela pochodziła z Polski. David Ben Gurion (pierwszy premier), Szymon Peres (prezydent) czy Icchak Szamir (były premier) to tylko niektóre postaci z polskimi korzeniami . Potem nadeszły kolejne fale emigracji, w tym po Marcu'68. Autorka nie idealizuje rzeczywistoœci, w której żyje, ale stara się w niš wniknšć, zrozumieć i oswoić. Pisze, że poczštkowo „obcoœć budziła lęk, podejrzenia i nawet agresję". Ale  stopniowo „ Izrael stał mi się bliski, a jego los bardzo ważny. Moje dzieci żyjš z nim w przyjaŸni. Dlatego wiem: aby się z nim oswoić, trzeba się tu urodzić, cierpliwie poznawać, przybliżać, poczuć zapach, wyczuć kształt, posłuchać głosu, posmakować słodyczy i znieœć gorycz. Należy pamiętać, że nie z każdym lubi się spoufalać." Ksišżka Eli Sidi pomaga czytelnikom przebyć tę drogę na skróty.
ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL