Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Warmia i Mazury

Dalej od łóżka i fotelu na kółkach

Naukowcy z Olsztyna rozpoczęli terapię komórkami macierzystymi pacjentów z zaawansowanym stwardnieniem rozsianym
Fotolia
Hasło „komórki macierzyste" budzi wiele ekscytacji i nadziei. Również dla chorych ze stwardnieniem rozsianym.

Komórki macierzyste ze względu na swoje właœciwoœci – różnicowanie się w komórki innych typów i potencjalnie nieograniczonš możliwoœć namnażania – sš jednym z „najgorętszych" tematów współczesnej medycyny i nauki. Badacze co rusz znajdujš dla nich kolejne zastosowania.

Tylko w ostatnich miesišcach pojawiły się doniesienia, że przynoszš one efekty w leczeniu skutków udaru mózgu, przeszczepiono je już do oparzonego oka, mogš œwietnie nadawać się do leczenia trudnych do gojenia ran, a nawet podjęto próby leczenia z ich wykorzystaniem zaburzeń erekcji. Ale na tym nie koniec.

Eksperyment w Olsztynie

Przed rokiem, podczas seminarium edukacyjnego „Innowacje w leczeniu stwardnienia rozsianego (SM) a rozwišzania systemowe – ocena dostępnoœci w Polsce" zorganizowanego przez Fundację Watch Health Care, zainteresowani dowiedzieli się, że terapię komórkami macierzystymi pacjentów z zaawansowanš postaciš stwardnienia rozsianego SM rozpoczęli naukowcy z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Jest to eksperyment, który ma spowolnić przebieg choroby i poprawić jakoœć życia pacjentów.

Jest to kolejny projekt dotyczšcy podawania komórek macierzystych pacjentom z chorobami neurologicznymi. Wczeœniej naukowcy z Katedry Neurologii i Neurochirurgii olsztyńskiego uniwersytetu wszczepiali je pacjentom chorym na stwardnienie zanikowe boczne SLA – bardzo krótko trwajšcš chorobę, ze złym rokowaniem. Wówczas programem objęto 90 osób z Polski i zagranicy.

– Stwardnienie rozsiane SM ma kilka postaci klinicznych. Najczęœciej występuje postać rzutowo-remisyjna. Pacjenci będšcy w tej fazie choroby majš możliwoœci leczenia. Istniejš programy lekowe finansowane z NFZ, a także komercyjne – mówi dr Tomasz Siwek z Katedry Neurologii i Neurochirurgii Wydziału Nauk Medycznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

– Kiedy faza rzutów i remisji SM ustšpi, choroba przechodzi w postać wtórnie postępujšcš. Wówczas choroba powoli, ale nieubłaganie postępuje. Objawia się w pogłębiajšcej się niesprawnoœci w wyniku zaniku mózgu. W zasadzie nie ma żadnego leczenia dla tych pacjentów, poza leczeniem objawowym – dodaje dr Tomasz Siwek.

Olsztyński program eksperymentalny rozpoczšł się w lipcu. Obejmie 30 osób. Jest finansowany ze œrodków Uniwersytetu, lecz dla pacjentów jest całkowicie bezpłatny. Komórki macierzyste podawane sš do kanału kręgowego drogš nakłucia lędŸwiowego. Pacjenci przyjmš komórki trzykrotnie. Częœć pacjentów poczštkowo otrzyma placebo, by porównać efekty z pacjentami otrzymujšcymi komórki macierzyste. Ale ostatecznie wszyscy uczestnicy badania przejdš terapię komórkami macierzystymi. Pierwsi pacjenci, którzy przystšpili do eksperymentu, ukończš go w tym roku.

Eksperyment skonstruowany jest w taki sposób, aby dostarczył dowody weryfikujšce przydatnoœć metody w leczeniu SM. Zainteresowanie nim jest duże. Zabiegi przebiegajš bezpiecznie, bez powikłań; pacjenci majš ochronę antybiotykowš, otrzymujš płyny i œrodki przeciwbólowe w razie potrzeby. Chorzy, którzy biorš udział w programie, pozostajš w szpitalu przez trzy dni, w tym jednš dobę po zabiegu. Wczeœniej przechodzš testy psychologiczne, zręcznoœciowe, neurologiczne.

– Do badania przyjmujemy pacjentów, którzy w 10-stopniowej skali okreœlajšcej niesprawnoœć chorego (EDSS) majš między 6 a 8. To osoby, które albo chodzš już o kulach, albo poruszajš się na wózku inwalidzkim. Majš zaœ w perspektywie leżenie w łóżku. Chcemy, by miały szanse na odroczenie „wyroku". Chcemy ich życie poprawić i przedłużyć. Liczymy na złagodzenie tempa procesów zanikowych, które odbywajš się w zaawansowanej fazie choroby – podkreœla dr Tomasz Siwek.

Zainteresowanie projektem jest bardzo duże. Jak mówiš naukowcy, telefony od pacjentów wprost się urywajš, dlatego kwalifikujš ich według kolejnoœci. – Np. przez ostatnie dni przyjęliœmy 20 zgłoszeń – mówi dr Beata Zwiernik.

Wšska specjalizacja

Terapię komórkami macierzystymi w stwardnieniu rozsianym prowadzi się na niewielkich grupach chorych w kilku oœrodkach w Polsce i na œwiecie. Np. Global Stem Cells oferuje całoœciowe programy leczenia Stwardnienia Rozsianego z wykorzystaniem dużych dawek mezenchymalnych komórek macierzystych, rozbudowanym programem rehabilitacyjnym i terapiami wspomagajšcymi.

Ta kombinacja najbardziej zaawansowanych technologii medycznych z terapiami funkcjonalnymi pomogła już wielu pacjentom, którzy mogli osišgnšć całe spektrum ważnych rezultatów. Olsztyńscy naukowcy również czerpiš z tych doœwiadczeń, majšc nadzieję, że wspólna praca przyczyni się do postępu w leczeniu.

Pacjentom w Olsztynie podawane sš komórki macierzyste mezenchymalne, które majš potencjał immunomodulacyjny oraz regeneracyjny, czyli przyczyniajš się do ograniczania procesów zanikowych. – Oczekujemy obu tych efektów, które sš możliwe. Natomiast jakie osišgniemy wyniki, będę w stanie opowiedzieć za rok – mówi dr Beata Zwiernik.

Warto także podkreœlić, że w katowickiej prywatnej klinice chirurgii naczyniowej i endowaskularnej EuroMedic stosowana jest eksperymentalna metoda walki z objawami stwardnienia rozsianego – na zabiegi udrożnienia lub poszerzenia żył przyjeżdżajš tu pacjenci z całego œwiata.

Szacuje się, że w Polsce na stwardnienie rozsiane cierpi 40–50 tys. osób. To choroba dorosłych – najczęœciej dotyka ludzi w wieku 20–40 lat.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL