Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Życie Warmińsko-Mazurskiego

Morze coraz bliżej Mazur

123RF
Euroregion Bałtyk to udany przykład współdziałania samorzšdów z pięciu krajów.

Warmia i Mazury to nie tylko tysišce jezior, zielone puszcze, kręte rzeki czy malownicze wzgórza morenowe, ale także morze. Za kilka lat będzie go w regionie jeszcze więcej.

18 lat temu, kiedy samorzšd Warmii i Mazur przystšpił do Euroregionu Bałtyk, miał w swoich granicach jedynie Zalew Wiœlany. Regionalne porty były bardziej małymi przystaniami nad zamkniętym przez mierzeję i Rosję fragmentem morza, aniżeli prawdziwymi portami bałtyckimi. Ale za kilka lat Warmia i Mazury stanš się regionem morskim pełnš gębš. W końcu lutego parlament przegłosował przekop Mierzei Wiœlanej. To przesšdza o starcie inwestycji, która w 2022 r. otworzy zalew na Bałtyk.

Pięciu sšsiadów

W połowie lutego w Szwecji władze Euroregionu Bałtyk spotkały się na pierwszym posiedzeniu w 2017 roku i dorocznym forum. Gospodarzem był region Kalmar, który przejšł przewodnictwo w organizacji po rocznej prezydencji rosyjskiego obwodu kaliningradzkiego.

Morski Euroregion za rok będzie œwiętować swoje 20-lecie. Jest jednš z największych tego typu organizacji w Europie, zarówno pod względem liczby uczestniczšcych stron, obszaru oraz ludnoœci. Powstał 22 lutego 1998 r. z inicjatywy samorzšdowców Szwecji i Polski. Zaczynem było przekonanie, że wiedza o regionach krajów nadbałtyckich, nawet tych ze sobš graniczšcych, jest stosunkowo mała. Euroregion Bałtyk miał więc stać się platformš do lepszego poznania najbliższych sšsiadów.

Pomysł był taki, by działajšce razem społecznoœci nadbałtyckie miały większe szanse na realizację projektów wpływajšcych na poprawę życia mieszkańców; na wzajemne poznanie, współpracę eksperckš, międzyuczelnianš, młodzieżowš; na wymianę doœwiadczeń w ochronie Bałtyku, mšdrym wykorzystaniu jego zasobów itp.

Do Polski i Szwecji dołšczyły organizacje z Litwy, Danii i Federacji Rosyjskiej. Dziœ jest ich osiem – województwa pomorskie i warmińsko-mazurskie na terenie Polski, obwód kaliningradzki na terenie Federacji Rosyjskiej, okręg kłajpedzki na Litwie, okręgi Blekinge, Kalmar, Kronoberg w Szwecji oraz Regionalna Gmina Bornholm w Danii.

Polskę reprezentuje Stowarzyszenie Gmin RP Euroregionu Bałtyk skupiajšce 38 gmin. Siedzibę ma w największym portowym mieœcie Warmii i Mazur – Elblšgu. Tu także w stylowej ceglanej kamienicy ulokował się dwa lata temu sekretariat całego Euroregionu.

Bauda wyznacza kierunek

Województwo warmińsko-mazurskie przystšpiło do Euroregionu Bałtyk jesieniš 1999 r. Dla władz samorzšdowych ważnym atutem organizacji jest członkostwo w nim obwodu kaliningradzkiego. Z tym rosyjskim obszarem graniczš w Polsce tylko Warmia i Mazury. Dla Olsztyna i Elblšga ważne jest budowanie relacji z rosyjskim sšsiadem i wcišganie go do współpracy na różnych polach z krajami Unii Europejskiej.

Duża częœć podmiotów z Warmii i Mazur przystšpiła do projektów transgranicznych z pomocš bšdŸ za poœrednictwem Euroregionu Bałtyk. W latach 2007–2013 urzšd marszałkowski był partnerem dwóch projektów przygotowanych przez Euroregion Bałtyk do Programu Współpracy Transgranicznej Południowy Bałtyk. Jednym z nich był Yc3, którego celem było usprawnienie działań Rady Młodzieżowej Euroregionu. Z kolei efektem projektu Moment – Nowoczesne Zarzšdzanie Wodš na Obszarze Południowego Bałtyku było powołanie tzw. partnerstw użytkowników wody w celu m.in poprawy jej jakoœci i stanu.

Jedno z takich partnerstw użytkowników wód powołano na Baudzie, a wzięły w nim udział 24 instytucje, w tym gminy, przez które przepływa rzeka – największa na tym obszarze, liczy 62 km długoœci, jej Ÿródła znajdujš się na WysoczyŸnie Elblšskiej w Milejewie, dzięki czemu rzeka ma na całej długoœci górski charakter.

Aby podnieœć jej atrakcyjnoœć konieczne było podłšczenie gminy Milejewo do kanalizacji; stały monitoring jej szczelnoœci, kontrole małych, przydomowych oczyszczalni; powstanie systemu stacji telemetrycznych, sprawdzajšcych poziom wody w rzece, i ochrona zlewni Baudy. To wszystko znalazło się w programie, którego partnerem wiodšcym został szwedzki region Kalmar – majšcy doœwiadczenie w podobnych projektach.

Kaliningrad buduje oczyszczalnie

Najnowszy projekt Stowarzyszenia Gmin RP Euroregionu Bałtyk nazywa się Submab i dotyczy tworzenia przy oczyszczalniach œcieków tzw. wetlandów – naturalnych, wilgotnych terenów buforowych dla zanieczyszczeń, które mogłyby trafić do zlewni naszego morza.

Uczestniczš w nim oprócz polskich samorzšdów także uczelnie i organizacje z Finlandii, Danii, Szwecji i Estonii. Budżet projektu to 3,3 mln euro. Za te pienišdze powstanie m.in baza danych i map istniejšcych już rozwišzań dla budowanych wetlandów. Tereny takie powstanš przy oœmiu wybranych polskich oczyszczalniach w pobliży Bałtyku.

– Za rok obchodzimy 20-lecie euroregionu i jesteœmy w trakcie dyskusji o tym, co ta organizacja nam przyniosła. Jest wiele pozytywów. Przełamaliœmy podziały stworzone przez żelaznš kurtynę; samorzšdy dobrze współpracujš, wykorzystujemy mšdre rozwišzania i doœwiadczenie skandynawskich partnerów; rozwija się współpraca młodzieży z naszych pięciu krajów. Choć operujemy tzw. miękkimi projektami, to m.in. dzięki naszemu wsparciu obwód kaliningradzki uzyskał dostęp do unijnych pieniędzy. Za nie powstała tam sieć nowoczesnych oczyszczalni. W 2016 r. byliœmy na otwarciu zakładu w Swietłogorsku. Zbiera on œcieki ze wszystkich bałtyckich kurortów w obwodzie – to nowe podejœcie, które bardzo poprawiło stan przybrzeżnych wód w tym rejonie. Elblšg i mniejsze porty Zalewu Wiœlanego bardzo czekajš na przekop mierzei. To otworzy nowe możliwoœci współpracy gospodarczej z innymi regionami – tłumaczy Sebastian Magier, szef Stałego Międzynarodowego Sekretariatu Euroregionu Bałtyk.

masz pytanie, wyœlij e-mail do autora: i.trusewicz@rp.pl

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL