Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Opolszczyzna

Obrazy Cybisa i fascynujšce ważki

Wnętrze galerii Muzeum Œlšska Opolskiego z pracami Jana Cybisa.
materiały prasowe
Muzeum Œlšska Opolskiego w Opolu szczyci się największš w Polsce kolekcjš prac Jana Cybisa.

To nie tylko ważny artysta, ale i niezwykły człowiek, którego życiowa postawa sprawiła powstanie prestiżowej nagrody jego imienia.

Urodzony w 1897 roku malarz wywodził się właœnie z tego regionu – jego rodzinne miejsce to Wróblin koło Głogówka na Œlšsku Opolskim. Kolekcję prac Jana Cybisa zaczęto gromadzić w muzeum już po jego œmierci w 1972 roku.

Dary rodziny

Obecnie liczy ona 90 obrazów olejnych i 846 prac na papierze – większoœć to dary jego rodziny. W 1976 roku 500 szkiców malarza przekazała jego pierwsza żona – Hanna Rudzka-Cybisowa, a w 1977 roku 300 szkiców podarowała Helena Zaremba-Cybisowa, druga żona. Wiele cennych pamištek zwišzanych z czasem szkolnych lat Cybisa, a także jego póŸniejsze prace przekazał jeden z synów artysty – Jacek Cybis.

Wœród tych pamištek sš także elementy wyposażenia pracowni, przedmioty używane do układania martwych natur. Pozostałe prace w większoœci zostały zakupione. 2017 rok obchodzony był w województwie opolskim jako Rok Jana Cybisa – na ten właœnie czas przypadła 120. rocznica urodzin artysty. Odbyło się wiele imprez specjalnie przygotowanych na te obchody. Stała wystawa prezentujšca 40 obrazów Jana Cybisa mieœci się w Galerii Muzeum Œlšska Opolskiego u zbiegu ulic Ozimskiej i Kołłštaja.

Najstarsze pokazywane prace Cybisa powstały we Francji w latach 20., najpóŸniejsze – tuż przed œmierciš malarza w 1972 roku. Oprócz stałej wystawy prac Jana Cybisa organizowane sš w tym miejscu cykliczne wystawy czasowe prezentujšce artystów, którzy otrzymali nagrodę im. Jana Cybisa, lub wystawy z cyklu „W kręgu Cybisa". Pod nieobecnoœć wystaw czasowych – powiększa się ekspozycję obrazów bohatera galerii.

Od grudnia 2017 roku galeria jest chwilowo nieczynna – odbywa się tam remont. Po remoncie obrazów Cybisa na stałej wystawie będzie więcej, dzięki innej aranżacji. Obecnie jego obrazy odbywajš  wędrówkę po kraju – m.in. można je zobaczyć w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej w Przemyœlu, a póŸniej w muzeum w Zamoœciu. W Opolu twórczoœć Cybisa jest dostępna poprzez wystawę planszowš „Po trzykroć malarz, po trzykroć poeta".

– Losy Jana Cybisa były doœć trudne i skomplikowane w okresie socrealizmu jako artysta nie ulegajšcy modzie na prace w duchu socrealizmu został skazany przez władze na artystyczny niebyt – przypomina Urszula Zajšczkowska, dyrektorka Muzeum Œlšska Opolskiego. – Za życia artysty grono tutejszych wpływowych Œlšzaków nawišzało z malarzem kontakt, tym bardziej że po wojnie chętnie przyjeżdżał do rodzinnego Wróblina. Na zaproszenie władz przyjechał z żonš do Głuchołaz na dłuższy pobyt plenerowo-malarski.

700 obrazów

Na nie mniej istotnej stałej galerii Malarstwa Polskiego w Muzeum Œlšska Opolskiego oglšdać można również obrazy innych polskich artystów. Tamtejsza kolekcja tworzona od lat 50. ubiegłego wieku i liczšca obecnie około 700 obrazów składa się z dzieł powstałych od połowy XIX do końca XX wieku. Tworzeniu jej przyœwiecała myœl, by gromadzone prace dawały œwiadectwo polskoœci Ziem Odzyskanych. W latach 60. i 80. dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Sztuki zbiory Muzeum Œlšska Opolskiego powiększyły się o prace powstałe w okresie socrealizmu i popaŸdziernikowej odwilży.

Na stałej wystawie eksponowanej w trzech salach rozmieszczono 150 obrazów według chronologicznego porzšdku. W sali tzw. czerwonej zobaczyć można dzieła z drugiej połowy XIX i poczštku XX wieku – wœród nich obrazy Józefa Chełmońskiego, Maksymiliana Gierymskiego, Jana Matejki, Juliusza Kossaka, Olgi Boznańskiej, Jacka Malczewskiego, a także fragment panoramy Wojciecha Kossaka „Biwak nad Berezynš". W sali „niebieskiej" dominujš obrazy malarzy okresu Młodej Polski – ukraińskie pejzaże Jana Stanisławskiego, huculskie motywy Władysława Jarockiego i Kazimierza Sichulskiego, a także obrazy Stanisława Wyspiańskiego i Włodzimierza Tetmajera. W sali „zielonej" widzowie mogš zobaczyć dzieła najbardziej współczesne, w tym takich artystów, jak: Hanna Rudzka-Cybisowa, Witkacy, Helena Krajewska, Jacek Sempoliński, Henryk Stażewski, Jerzy Nowosielski.

– Nasza galeria nie jest może tak imponujšca jak galeria w krakowskich Sukiennicach czy w Muzeum Narodowym w Warszawie, ale posiada cenne płótna – twierdzi Urszula Zajšczkowska. – Najlepiej o tym œwiadczš częste proœby muzeów o wypożyczenie obrazów z naszej kolekcji. Nie tak dawno użyczaliœmy dwóch œwietnych obrazów na wielkš wystawę Olgi Boznańskiej, którš można było oglšdać w Muzeach Narodowych w Krakowie i Warszawie. Często wędruje „w Polskę" znany obraz Konrada Krzyżanowskiego „Portret żony artysty z kotem". Teraz postanowiliœmy, że transakcje będš się odbywać  „obraz za obraz", żeby nie rujnować cišgle naszej ekspozycji i by nasi widzowie mogli zobaczyć też coœ nowego.

Muzeum Œlšska Opolskiego ma wiele interesujšcych kolekcji. Jest to muzeum wielodziałowe przez co jest bardzo różnorodne. Pierwszy jego dział – przyrodniczy – stał się zaczštkiem muzeum, które otwarto 4 listopada 1900 roku. Pokazywane były wówczas zielniki, osobliwe znaleziska geologiczne z tutejszych kamieniołomów. Zbiory zostały zgromadzone przez ówczesnych zapaleńców rozumiejšcych wagę tego działania. PóŸniej kolekcję uzupełniły owady. Dzisiaj dział przyrody mieœci się w oddziale – Muzeum Czynu Powstańczego w Górze œw. Anny, w sšsiedztwie parku krajobrazowego.

Ważna przyroda

– Jesteœmy na tym terenie jedynym muzeum posiadajšcym kolekcję przyrodniczš i dział przyrody – przypomina Urszula Zajšczkowska, dyrektorka Muzeum Œlšska Opolskiego. – Jak ważna jest przyroda rozumiano już kiedy zakładano muzeum. Dlatego właœnie zbierano wszystko, co jest na tym obszarze dostępne i nadaje się do spreparowania, zachowania i pokazywania. Ostatnio był cały projekt dedykowany ważce, odkryto jej nowe stanowiska, powstał komiks „Cecylia poznaje ważek zwyczaje" o tym, jak ważne sš te owady w ekosystemie. Zaproponowaliœmy też widzom ciekawš wystawę na ten temat.

Potem stopniowo kolekcje muzealne zaczęły się rozrastać i koncentrować na obiektach zwišzanych z miastem i okolicš. Do placówki zaczęły trafiać wyroby cechowe, pamištki zwišzane z pruskš wojskowoœciš, a także przedmioty przywiezione z niemieckich kolonii czy też miejscowych wykopalisk. Już wtedy muzeum było popularne. Zgromadzono także przedmioty wytwarzane w manufakturach ceramicznych mieszczšcych się niedaleko Opola.

– Malarstwo nie miało wówczas w naszej placówce takiej rangi, jakš zyskało po wojnie – przypomina Urszula Zajšczkowska. – Obecnie staramy się pokazywać wszystko, co zdarzyło się na tym terenie poczšwszy od wystawy archeologicznej poprzez przyrodniczš, historycznš, a także etnograficznš.

Wystawy czasowe sš propozycjami różnych działów muzeum dotyczš też numizmatyki. Atrakcyjna dla widzów okazała się opowieœć o opolskich pienišdzach przygotowana z okazji 800-lecia Opola poprzez ich dzieje pokazana została historia miasta. Aktualnie (do 25 lutego) na wystawie czasowej prezentowana jest twórczoœć nieżyjšcego już Adama Œmietańskiego, ważnego powojennego fotografa utrwalajšcego współczesnš sobie rzeczywistoœć, a na co dzień pracujšcego we własnym zakładzie fotograficznym Wrzos. Œmietański dokumentował architekturę miast, portretował ludzi – zarówno w Polsce, jak i w Europie.

Ważnš częœciš działalnoœci muzeum jest edukacja, jej adresatami sš nie tylko uczniowie, młodzież i doroœli, ale także przedszkolaki, a nawet młodsi. Dla tych ostatnich przygotowany został specjalny program „Brzdšc w muzeum".

– Zapraszamy już maluchy, które ukończyły pierwszy rok życia – reklamuje szefowa Muzeum. – Mamy sš z tej propozycji bardzo zadowolone. Edukacja dostosowana jest też do pór roku, œwišt i programu szkolnego. Chcemy wszystkich uwrażliwiać na sztukę. A dla dorosłych, w tym i studentów, jest też cieszšcy się powodzeniem cykl spotkań z filozofiš.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL