Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Zdrowie

Przekazanie morfiny do hospicjum jest nielegalne. Pacjenci chcš zmian w prawie.

Adobe Stock
Dziœ przekazanie hospicjum morfiny jest nielegalne. Pacjenci chcš zmian w prawie, by nie marnowały się leki.

Organizacje pacjentów i hospicja regularnie odbierajš telefony od rodzin zmarłych pacjentów, którzy chcieliby przekazać niewykorzystane leki innym chorym. Najczęœciej chodzi o drogie leki onkologiczne i silne œrodki przeciwbólowe.

– Tłumaczymy, że to niezgodne z prawem, a jeœli chcš przekazać lek onkologiczny, muszš to zrobić na własnš rękę – mówi Szymon Chrostowski, były prezes Polskiej Koalicji Pacjentów Onkologicznych (PKPO). Podobnie odpowiadajš szpitale, domy pomocy społecznej czy hospicja, w których bardzo często ich brakuje.

Do utylizacji

Prawo podchodzi do tych kwestii niezwykle restrykcyjnie. Podarowanie leków traktowane jest jak tzw. wtórny obrót lekami, którego zakazuje ustawa – Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z art. 96 ust. 5 i 6 produkty lecznicze lub wyroby medyczne wydane z apteki nie podlegajš zwrotowi. Wyjštkiem sš leki niewłaœciwie wydane, np. w nieodpowiedniej liczbie czy dawce, a także te z wadš jakoœciowš.

Zapis zapobiega ponownemu obrotowi produktami leczniczymi, które znajdowały się w posiadaniu podmiotów lub osób niepodlegajšcych nadzorowi organów Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej. Lek musi pochodzić z pewnego Ÿródła, a jego przechowywanie być zgodne z wytycznymi producenta. Szpital, apteka czy hospicjum przyjmujšce lek od rodziny zmarłego pacjenta nie może mieć pewnoœci, czy był on przechowywany właœciwie. A niewłaœciwe przechowywanie może nie tylko osłabić działanie substancji leczniczej, ale też zwiększyć jej toksycznoœć.

W odpowiedzi na interpelację nr 16205 z 23 czerwca 2010 r. ówczesny wiceminister zdrowia Marek Haber pisał, że „Leki niewykorzystane, pozostajšce u pacjentów, zgodnie z ustawš z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251), powinny być zutylizowane".

Jeszcze trudniej jest w przypadku leków przeciwbólowych, których rodzinom zmarłych pacjentów zostaje zwykle najwięcej – onkolodzy czy specjaliœci leczenia bólu przypisujš je zwykle z zapasem, który ma starczyć do następnej wizyty zaplanowanej np. za miesišc. Aptekarze przyznajš, że pacjenci regularnie pytajš ich, co zrobić z kilkoma opakowaniami morfiny czy fentanylu, zaliczanych do leków narkotycznych. W ich przypadku obrót regulujš dwie ustawy – prawo farmaceutyczne i ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii.

Uznany za dilera

– W tym przypadku dobra wola rodziny zmarłego może zostać uznana za próbę wprowadzenia do obrotu substancji zabronionych, proœciej mówišc – obrót narkotykami. Osoba, która je przekaże innemu choremu, może być uznana za dilera – ostrzega Mariusz Politowicz, farmaceuta, członek Naczelnej Rady Aptekarskiej (NRA).

Organizacje pacjenckie również uczulajš rodziny chorych na konsekwencje przekazywania takich leków.

Co więc z nimi zrobić? Zdaniem farmaceutów najbezpieczniej jest wrzucić je do pojemnika na przeterminowane leki, które znajdziemy w każdej aptece.

W praktyce rzadko się słyszy o karaniu za takie darowizny. Siedem lat temu Caritas Diecezji Bydgoskiej znalazł się w ogniu krytyki z powodu zbiórki nieprzeterminowanych leków dla biednych. Główny inspektor sanitarny podkreœlał wówczas, że Caritas złamał ustawę, a jedynš dopuszczalnš możliwoœciš wykorzystania leczniczych produktów pochodzšcych ze zbiórki od osób fizycznych jest pomoc dla ludnoœci niesiona w ramach udzielanej pomocy humanitarnej.

Wobec organizatorów akcji nie wycišgnięto konsekwencji, ale sama ich groŸba skutecznie zniechęca do podobnych inicjatyw.

– Dlatego potrzebna jest zmiana przepisów, która umożliwiłaby przekazywanie najbardziej potrzebnych, drogich leków innym chorym – mówi Szymon Chrostowski.

Opinia dla „Rzeczpospolitej"

Magdalena Bškowska, adwokat w kancelarii KRK Kieszkowska Rutkowska Kolasiński

Umożliwienie przekazywania niektórych leków np. hospicjum wymagałoby wprowadzenia do prawa farmaceutycznego przepisu szczególnego. Dziœ jest to niemożliwe. Po pierwsze dlatego, że obrót lekami może być prowadzony tylko na zasadach przewidzianych w ustawie, a po drugie, że definicja obrotu produktami leczniczymi obejmuje także nieodpłatne przekazywanie leków. Aby prowadzić obrót lekami, potrzebne jest zezwolenie na prowadzenie hurtowni lub apteki. Przepis ma chronić pacjenta, bo zarówno hurtownia, jak i apteka majš obowišzek przestrzegać procedur dobrej praktyki dystrybucyjnej i w tym zakresie podlegajš kontroli. Hospicjum, które przyjęłoby lek z innego Ÿródła, nie może mieć pewnoœci, czy był on właœciwie przechowywany, a przez to – czy jest pełnowartoœciowy.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL