Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Zadania

Opłaty za pobyt podopiecznych w DPS to należności publiczne

Fotolia.com
Powiat nie jest podatnikiem VAT w zakresie, w jakim prowadzi dom pomocy społecznej.

Spór w sprawie dotyczył statusu domu opieki społecznej (DPS) w kontekœcie przepisów o VAT. We wniosku o interpretację powiat wyjaœnił, że DPS jako jednostka budżetowa jest finansowany z jego kasy. Działalnoœć statutowa jednostki jest ukierunkowana i wyspecjalizowana w całodobowej opiece osób, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawnoœci nie mogš samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu.

Pobyt w DPS jest odpłatny. Jednostka pobiera opłaty za pobyt na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Decyzje administracyjne kierujšce wraz z ustaleniem odpłatnoœci za pobyt i płatników wydajš oœrodki pomocy społecznej właœciwe dla miejsca zamieszkania osoby skierowanej. Opłaty za pobyt pobrane przez DPS sš odprowadzane do budżetu powiatu, z którego jednostka otrzymuje œrodki na funkcjonowanie.

Powiat zapytał, czy wykonywanie zadania własnego z zakresu pomocy społecznej, jakim jest zapewnienie pobytu w domu pomocy społecznej, i pobieranie opłat z tego tytułu przez jego jednostkę podlega wyłšczeniu z opodatkowania VAT. Sam uważał, że tak.

Przypomniał, że stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujšcych te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłšczeniem czynnoœci wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W ocenie powiatu DPS wykonuje jego zadania własne o charakterze obowišzkowym. DPS funkcjonuje na zupełnie odmiennych zasadach niż podmioty prowadzšce działalnoœć gospodarczš. Wysokoœć opłaty za pobyt ustalana jest w sposób œciœle okreœlony w ustawie o pomocy społecznej.

Fiskus nie potwierdził tego stanowiska. Po przeanalizowaniu przepisów i orzecznictwa urzędnicy uznali, że w odniesieniu do opłat za pobyt w DPS zachodzi sytuacja, w której występuje skonkretyzowane œwiadczenie – zapewnienie pobytu. Jest ono wykonywane z nakazu organu władzy (decyzja administracyjna) pomiędzy dwoma okreœlonymi stronami transakcji, dla którego istnieje bezpoœredni beneficjent czynnoœci. W ocenie fiskusa, skoro jest możliwe zidentyfikowanie konkretnego œwiadczenia wykonywanego przez powiat na rzecz okreœlonego nabywcy, to należy je uznać za œwiadczenie usług w rozumieniu przepisów o VAT.

Spór trafił na wokandę, a Wojewódzki Sšd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę powiatu. Zauważył, że DPS, niemajšcy osobowoœci prawnej, będšcy budżetowš jednostkš powiatowš i finansowany z jego budżetu, wykonuje zadania okreœlone w ustawie o pomocy społecznej. Do zadań własnych powiatu należy natomiast prowadzenie i rozwój infrastruktury domów pomocy społecznej o zasięgu szerszym niż gminny oraz umieszczanie w nich skierowanych osób. Zdaniem WSA, dom opieki społecznej prowadzony przez powiat realizuje jego zadania własne, wynikajšce z przepisów prawa. Dlatego w spornej sytuacji zastosowanie ma art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

Sšd zauważył, że z zgodnie z orzecznictwem DPS działa na odmiennych zasadach niż podmioty prowadzšce działalnoœć gospodarczš. Jego utworzenie i utrzymanie należy do zadań własnych gminy o charakterze obowišzkowym. Zarówno umieszczenie danej osoby w domu, jak i opłata za pobyt lub zwolnienie z niej wynikajš z decyzji administracyjnej. Wysokoœć opłaty jest przy tym ustalana w sposób okreœlony w ustawie o pomocy społecznej. To organ samorzšdu terytorialnego (np. gmina) decyduje zatem w ramach sprawowania władztwa publicznego kto i za ile zostanie umieszczony w domu pomocy społecznej. WSA podkreœlił, że pobrane opłaty majš charakter daniny publicznej. WSA uznał więc, że powiat z tytułu prowadzenia DPS nie jest podatnikiem VAT.

Wyrok Wojewódzkiego Sšdu Administracyjnego w Rzeszowie z 21 marca 2017 r. (I SA/Rz 55/17).

masz pytanie, wyœlij e-mail do autorki: a.tarka@rp.pl

Komentarz eksperta

Magdalena Szlembarska, konsultant w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO

Komentujšc orzeczenie rzeszowskiego WSA trzeba zaczšć od tego, że 29 wrzeœnia 2015 r. zapadł przełomowy wyrok w sprawie C-276/14, w którym Trybunał Sprawiedliwoœci UE uznał, że gmina wraz ze swoimi jednostkami organizacyjnymi jest jednym podatnikiem VAT. Gmina jest organem powołanym do wykonywania głównie zadań własnych, które nie podlegajš VAT. Artykuł 15 ustawy o podatku od towarów i usług okreœla kto i w jakich okolicznoœciach jest podatnikiem tego podatku. Jednoczeœnie, w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT z grona podatników tego podatku zostały wyłšczone organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujšce z tytułu wykonywania zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane. Jednak gminy często wykonujš czynnoœci, które sš zwišzane z ich działalnoœciš zarobkowš. Z przepisów wynika, że czynnoœci wykonywane przez organy samorzšdowe podlegajš VAT, gdy obejmujš czynnoœci inne niż mieszczšce się w ramach ich zadań lub wykonujš czynnoœci mieszczšce się w ramach ich zadań, ale robiš to na podstawie umów cywilno-prawnych.

W zwišzku z tym, czasem powstajš wštpliwoœci kiedy danš czynnoœć należy przyporzšdkować do zadań własnych gminy oraz – co istotne – czy dana czynnoœć może podlegać wyłšczeniu z opodatkowania VAT, czy w niektórych przypadkach zwolnieniu z opodatkowania.

W przedmiotowej sprawie sšd słusznie uznał, że wydawanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzje ustalajšce opłatę za pobyt w nim mieszczš się w czynnoœciach zwišzanych z prowadzeniem domu pomocy społecznej i tym samym w zadaniach własnych gminy.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL