Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Zadania

Edukacja: kuratorzy decydujš o kosztach reformy

123RF
Uwagi kuratorów oœwiaty do uchwał o sieci szkół często generujš wydatki. A gminy, by nie naruszyć prawa, muszš mieć ich pozytywnš opinię.

To kurator oœwiaty nadzoruje sieci szkół. Dla samorzšdów oznacza to, że arbitralnie ingeruje w decyzje gmin, narzucajšc jej rozwišzania przekraczajšce ich możliwoœci budżetowe. Z danych MEN wynika, że do 23 marca miał uwagi do 38 proc. uchwał dostosowujšcych sieć szkół do reformy – gminy na ich podjęcie majš czas do 31 marca. Istotnie wpływa na sposób wykonania zadania własnego, jakim jest prowadzenie szkół, ale bez dodatkowego finansowania.

Pod nadzorem

– Teoretycznie oœwiata to zadanie własne samorzšdów, ale standardy ich wykonywania rzšd przekazał kuratorom oœwiatowym. Jeœli samorzšd wytoczy sprawę kuratorowi, sędziom trudno będzie jš rozstrzygać, bo brakuje kryteriów do orzekania – mówi prof. dr hab. Elżbieta Kornberger-Sokołowska, członek Rady Legislacyjnej przy Premierze Rady Ministrów.

Opinia kuratora jest wišżšca i nie służy na niš zażalenie, można jš za to zaskarżyć do sšdu. Tak robiš niektóre samorzšdy, np. na Górnym Œlšsku. Katowickie kuratorium oœwiaty chce np. skłonić władze Dšbrowy Górniczej, by nie przekazywały szkołom podstawowym budynków po gimnazjach, lecz utworzyły w nich cztery nowe podstawówki. Samorzšdy Sosnowca i Żarek skierowały już do sšdu skargi w sprawie zmian wskazanych przez Œlšskie Kuratorium Oœwiaty. Na podobny krok zdecydowało się wiele innych gmin w Polsce, bo uwzględnienie uwag wišże się z kosztami.

Większe wydatki

W Chojnie np., mieœcie w woj. zachodniopomorskim prowadzšcym program naprawczy, spodziewano się, że z reformy wyniknš oszczędnoœci. Planowano łšczenie niewielkich szkół lub likwidację najmniejszych placówek, z kilkoma uczniami w klasie. Tymczasem dla kuratora ważniejsze jest utrzymanie nieracjonalnej placówki.

Minister oœwiaty Anna Zalewska obiecała dodatkowe œrodki w subwencji, ale nie wiadomo, czy pokryjš wszystkie koszty. Jej resort wyliczył, że na 5 tys. nowych oddziałów i dodatkowe etaty jest ponad 300 mln zł wprost i 168 mln zł w rezerwie budżetowej. Zaplanowano też 1,4 mld zł subwencji oœwiatowej na szeœciolatki, 400 mln zł na waloryzację wynagrodzeń oraz 100 mln zł dotacji na podręczniki. Z wyliczeń samorzšdów wynika, że koszty będš wyższe, niż podaje resort. To koszt nie tylko odpraw dla nauczycieli czy stworzenia gabinetów merytorycznych, ale też, o czym mówi Marek Olszewski, wójt gminy Lubicz i prezes Zwišzku Gmin Wiejskich RP, remontów i inwestycji przystosowujšcych budynki.

Największe wydatki poniosš miasta. W Szczecinie wstępnie wyliczono, iż trzeba będzie dołożyć aż 35,8 mln zł. Największym obcišżeniem będš odprawy dla zwalnianych nauczycieli. Mogš wynieœć do 26,5 mln zł. W Częstochowie, po wstępnych szacunkach, koszt reformy wyceniono na ok. 9 mln zł. Zwišzek Miast Polskich wyliczył koszty w miastach na ok. 1 mld zł.

– Samorzšdy zostały zmuszone do zadań, których nie planowały, a generujš koszty. Dlatego, zgodnie z zasadš adekwatnoœci œrodków do zadań, powinny dostać dodatkowe pienišdze – twierdzi prof. Kornberger-Sokołowska.

Należy też pamiętać, że gminy już od lat dokładajš do oœwiaty. W Dšbrowie Górniczej przeznaczono na niš w 2016 r. ponad 236 mln zł. Tylko 120 mln zł pochodziło z subwencji oœwiatowej.

Duża władza

Na podstawie art. 14a ust. 2 stawy o systemie oœwiaty kurator opiniuje uchwały rad o sieci szkół publicznych. Uchwała staje się ważna po uzyskaniu jego pozytywnej opinii. Jeœli wyda negatywnš, podjęcie ostatecznej uchwały w sprawie dostosowania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego będzie naruszeniem prawa i podlegać nadzorowi wojewody, a także wišzać się z konsewkencjami pranymi. Jeœli samorzšd nie podejmie uchwały zmiany nastšpiš na mocy ustawy - 6-letnie szkoły podstawowe zostanš przekształcone w 8-letnie szkoły podstawowe, 3-letnie licea ogólnokształcšce zostanš przekształcone w 4-letnie licea, 4-letnie technika przekształcone zostanš w 5-letnie technika, gimnazja zostanš zlikwidowane, a nie przekształcone w inne typy szkół. Z tym, że kurator może też opinię pozytywnš „warunkowš". Wskazuje w niej zmiany, które samorzšd powinien uwzględnić w uchwale ostatecznej. Jeżeli tego nie uczyni, to uchwała otrzymuje jednak negatywnš opinię.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL