Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

W sšdzie i urzędzie

Przewlekłe postępowania kosztujš budżet państwa coraz więcej

AdobeStock
Przewlekłoœć to zmora wymiaru sprawiedliwoœci. Dostrzegajš to sšdy i przyznajš racje obywatelom, którzy się skarżš.

Opieszałe sšdy kosztujš budżet państwa coraz więcej, œrednio 3,5 tys. zł za zbyt długie postępowanie. Sš też kwoty wyższe – po 10 czy 12 tys zł. Rok 2017 był pod względem skarg gorszy od 2016 r. Nie doœć, że wpłynęło ich znów więcej – o 9 proc., to i odsetek spraw, w których je uwzględniono, wzrósł z 11 do 17, 2 proc.

Petenci majš doœć

Wpływ skarg w cišgu ostatnich lat charakteryzuje się dużš dynamikš. Od 2012 r. do 2015 r. liczba skarg zarejestrowanych w sšdach wzrosła o ponad 200 proc. – z 8,7 tys. do 18,1 tys; ostatnio o kolejne 9 proc. Największy procentowy wzrost odnotowano w kategorii skarg na postępowanie gospodarcze – o 180 proc., a najmniejszy na postępowanie z ubezpieczeń społecznych – o 32 proc.

Najliczniejszš grupę stanowiš skargi cywilne 75 proc. ogółu wpływajšcych skarg w 2017 r.

W cišgu ostatnich pięciu lat nieznacznie zmieniła się struktura rodzajów załatwienia skarg. W 2012 r. skargi najczęœciej były przez sšd oddalane (32,4 proc.) i odrzucane (35,4 proc.). Od 2013 r. liczba oddaleń malała do poziomu 25 proc. Teraz znacznie wzrósł odsetek skarg uwzględnionych.

Skšd ta zmiana?

– Sprawa jest prosta. Wyniki sšdów sš coraz gorsze, to i spraw niezadowolonych klientów jest więcej. Po drugie społeczeństwo staje się coraz odważniejsze i lepiej wyedukowane – mówi sędzia Piotr Mazur. Jego zdaniem jeœli nic się nie zmieni, to obecny trend utrwali się na długie lata. A z tym problem może mieć budżet.

Cena za opieszałoœć

Z roku na rok roœnie też liczba skarg uwzględnionych poprzez zasšdzenie kwoty pieniężnej. W 2012 r. było ich 1453, podczas gdy w 2017 r. 1953.

Petent, któremu sšd przyzna rację w kwestii przewlekłoœci, może liczyć na finansowš rekompensatę w wysokoœci od 2 do 20 tys. zł. Może też nie dostać nic poza przyznaniem mu racji, że proces trwa zbyt długo lub zdecydowanie za długo, ale nie jest to wina sšdu. Rekompensaty do tej pory były przyznawane raczej w dolnej granicy. To z każdym rokiem się zmienia.

W 2012 r. œrednia kwota na sprawę wynosiła 2,7 tys. zł, a w 2017 r. 3,5 tys. zł.

Trzy razy tyle dostał niedawno mężczyzna, który po oœmiu latach spędzonych w areszcie doczekał się uniewinnienia, a także kobieta, której sprawa spadkowa cišgnęła się szeœć lat.

Otrzymanie rekompensaty (niezależnie od jej wysokoœci) nie wyklucza występowania o odszkodowanie na drodze cywilnej.

Wysokoœć kwoty zależy też od szczebla sšdu. Œrednio sšdy apelacyjne zasšdzajš 2,6 tys. zł, a okręgowe – 2,2 tys. zł. Mimo że sšdy z reguły nie sš hojne, to odszkodowania za zbyt długo trwajšce procesy kosztujš budżet państwa coraz więcej. W 2012 r. blisko 4 mln zł, w 2017 r. już prawie 6,5 mln zł. Największy procentowy wzrost odnotowano w kategorii skarg na postępowanie gospodarcze – o 170,6 proc., a najmniejszy na postępowanie z zakresu ubezpieczeń społecznych o 34,4 proc.

Na co konkretnie skarżš się petenci?

W 2016 r. 49 proc. wpływu skarg do sšdów apelacyjnych i okręgowych to skarga na bezczynnoœć w podejmowaniu czynnoœci procesowych.W 2017 r. procent ten wyniósł 53. Dużš częœć, bo 12 proc., stanowiš skargi na przewlekłoœć postępowania wykonawczego sšdu, w 2017 r. było ich 13, 5 proc.

Powód rosnšcej liczby skarg widać jak na dłoni. Najnowsze statystyki Ministerstwa Sprawiedliwoœci pokazujš : sprawa cywilna w sšdzie trwa dziœ o cztery miesišce dłużej niż w 2016 r., a proces gospodarczy trzy miesišce dłużej.

Ma się poprawić

Ministerialne statystyki z nie dziwiš sędziów.

– Ze sprawnoœciš rzeczywiœcie jest gorzej – przyznał „Rz" Łukasz Piebiak, wiceminister sprawiedliwoœci. Mniej optymistycznie patrzy na to sędzia Barbara Piwnik z Sšdu Okręgowego w Warszawie.

– Kolejne gorsze statystyki nie sš dla mnie żadnym zaskoczeniem – mówi. – Dopóki z Sejmu wychodzić będš takie legislacyjne potworki jak dziœ, a resort zamiast zabrać się do naprawiania sšdownictwa skupiał się na sprawach kadrowych, to tak będzie.

Swoje zdanie ma Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia.

– Resort nie robi nic, by było lepiej, wręcz robi wszystko, by było gorzej – uważa.

Blokuje np. ok. 700 etatów.

100 zł trzeba zapłacić za złożenie skargi. Jeœli strona wygra, sšd zwróci pienišdze

20 tys zł wynosi maksymalna kwota rekompensaty za zbyt długi proces

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL