Po zmianach w sądownictwie Polska nie spełnia już standardów antykorupcyjnych - raport Grupy Państw Przeciwko Korupcji

Taka jest konkluzja raportu Grupy Państw Przeciwko Korupcji (GRECO) – antykorupcyjnej agendy Rady Europy. Raport na temat sytuacji w polskim sądownictwie po zmianach  dokonanych w latach 2016-2018 ukazał się 22 czerwca 2018 r.

O ustaleniach Grupy informuje dziś Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, którego pracownicy mieli udział w powstaniu raportu. Został on przygotowany na podstawie analizy nowych ustaw i opinii innych organizacji międzynarodowych oraz rozmów z przedstawicielami środowisk prawniczych, urzędnikami resortu sprawiedliwości, członkami nowej Krajowej Rady Sądownictwa, Biura RPO oraz organizacjami pozarządowymi.

Czytaj też:

Sędziowie: w polskich sądach nie ma korupcji

Po interwencji Ziobry sędzia skazany za korupcję ma wrócić do więzienia

W ocenie GRECO, niezależność sędziego uznać należy za fundament państwa prawa oraz zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Jeśli sędziowie w podejmowaniu decyzji będą się kierować także zewnętrznymi względami (np. kwestiami awansu zawodowego), a nie tylko prawem, które mają za zadanie stosować, to sądownictwo stanie się skorumpowane.

Dlatego w swoim raporcie GRECO postuluje przyjęcie przez polski rząd następujących zmian:

- sposób wyboru przedstawicieli sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) powinien zapewniać, że co najmniej połowa składu KRS zostanie obsadzona przez sędziów wybranych przez środowisko sędziowskie, a nie – jak to mam miejsce w chwili obecnej – przez polityków;

- należy ponownie rozważyć zasadność ustanowienia w Sądzie Najwyższym Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Dyscyplinarnej;

- należy ograniczyć zakres ingerencji przedstawiciela władzy wykonawczej (Prezydent RP) w wewnętrzną organizację Sądu Najwyższego;

- należy przyjąć, że wprowadzony w nowej ustawie o SN obniżony wiek przejścia w stan spoczynku sędziów nie będzie miał obligatoryjnego zastosowania wobec sędziów Sądu Najwyższego sprawujących swój urząd w dniu wejścia w życie wskazanej ustawy oraz że nie będzie połączony z rozwiązaniem polegającym na przedłużaniu możliwości sprawowania funkcji sędziego SN przez Prezydenta RP;