Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rzecz o prawie

Maciej Ozdowski - co lepsze: in-house czy kancelaria

123RF
Tytułowe pytanie sprowadza się w zasadzie do wyboru między obsługš przedsiębiorstw przez wewnętrzny zespół prawny bšdŸ kancelarię prawnš albo do stosowania modelu mieszanego.

Nie można z góry przesšdzić, która forma obsługi prawnej jest najlepsza dla przedsiębiorstwa. Uzależnione jest to od kilku czynników, m.in. kultury prawnej przedsiębiorstwa, oczekiwań wobec prawników, organizacji i struktury wewnętrznej firmy, umiejscowienia działu prawnego czy budżetu na kwestie prawne.

Przede wszystkim jednak œrodowisko prawników przedsiębiorstw coraz bardziej różni się od œrodowiska kancelarii prawnych, a obie formy wsparcia przynoszš inne korzyœci dla szukajšcych pomocy prawnej.

Model mieszany

Prawnicy przedsiębiorstw pracujš bliżej biznesu, œwietnie rozumiejš język swoich firm i służš codziennym wsparciem zarówno w prostych, jak i skomplikowanych sprawach danej organizacji, znakomicie wykorzystujšc wiedzę i doœwiadczenie płynšce z bliskoœci tej współpracy. Stanowi to o ich ogromnej roli i znaczeniu dla bieżšcego bezpieczeństwa prawnego danej firmy oraz codziennego, wysokiego komfortu prawnego przedsiębiorstwa.Z kolei kancelarie, w których obserwujemy coraz większš liczbę doœwiadczonych ekspertów z poszczególnych dziedzin, majš zespoły mogšce œwiadczyć wielopłaszczyznowš i interdyscyplinarnš pomoc prawnš w niemal każdej dziedzinie prawa.

Można zaryzykować stwierdzenie, że najbardziej właœciwym rozwišzaniem, zwłaszcza dla dużych jednostek, jest utworzenie niezależnego działu prawnego, który podlega szefowi takiej komórki prawnej. Jednoczeœnie wewnętrzny zespół prawny może, a nawet powinien, korzystać z zasobów kancelarii prawnych w każdej sytuacji, gdy jego własne doœwiadczenie czy liczebnoœć nie pozwalajš na zajęcie się okreœlonymi zagadnieniami.

Opowiadam się za modelem mieszanym, jednak z wiodšcš rolš wewnętrznego działu.

W przypadku przedsiębiorstw małych i œrednich zazwyczaj wystarczy obsługa prawna przez jednš lub kilka współpracujšcych z firmš kancelarii, przy braku własnego prawnika lub zatrudnieniu tylko jednej osoby. Gdy firma zatrudnia prawnika, z powodzeniem może stosować model mieszany.

W obu przypadkach wewnętrzny prawnik czy też cały dział prawny, reprezentowany przez szefa, powinien zachować rolę koordynatora pracy kancelarii prawnych i ich przewodnika po strukturze, zadaniach, języku i potrzebach firmy. Niemniej ważne, zarówno dla prawników zewnętrznych, jak i klienta, jest to, by œwiadczenie obsługi przez kancelarie było inicjowane oraz oceniane z udziałem prawników danego przedsiębiorstwa.

Aby dział prawny sprawnie funkcjonował i rzeczywiœcie był niezależny, należy wyodrębnić go w strukturze wewnętrznej firmy w danym kraju i równoczeœnie podporzšdkować go wyższej instancji pionu prawnego w regionie czy centrali, o ile oczywiœcie działa na rynku międzynarodowym. Pozwoli to na skuteczne wyrażanie opinii i udzielanie porad bez ryzyka nacisku czy wpływu na stanowisko firmy przez lokalne struktury.

Specjalizacje lub wiedza ogólna

Kolejna kwestia, która budzi zainteresowanie osób decydujšcych o istnieniu działu prawnego, to pytanie, jaka powinna być optymalna liczba prawników wewnętrznych danej organizacji. OdpowiedŸ zależy przede wszystkim od potrzeb danej firmy, jej wielkoœci, iloœci zadań i poziomu œwiadomoœci prawnej. Nie ma jednego, najlepszego rozwišzania. Wydaje się jednak, że optymalnš propozycjš jest zatrudnienie przynajmniej jednego prawnika przypadajšcego na jednš spółkę czy też jeden zakład/przedsiębiorstwo w danym kraju albo też jednego prawnika przypadajšcego na około 200 pracowników biurowych. To jednak założenie wstępne, oparte raczej na moim wieloletnim doœwiadczeniu niż dogłębnej analizie konkretnego przypadku.

Innym ważnym zagadnieniem przy tworzeniu działu prawnego jest podział zadań między ogół prawników. W obszarze tym współistniejš obok siebie przynajmniej dwa główne modele. W pierwszym uważa się, że wszyscy prawnicy danego przedsiębiorstwa powinni być tak zwanymi generalistami, czyli prawnikami zajmujšcymi się ogółem zagadnień prawnych w firmie. W modelu tym nie występuje podział prawników na specjalistów różnych dziedzin. Zaletš takiego systemu jest to, że w zasadzie każdy z prawników jest w stanie zajšć się każdš sprawš i każdym projektem.

Drugim modelem jest taka struktura działu prawnego, w której prawnicy sš ekspertami w najważniejszych dziedzinach prawa, będšcych przedmiotem działalnoœci obsługiwanego podmiotu. Pozwala to na wysokš specjalizację prawników i tym samym daje możliwoœć ograniczenia koniecznoœci poszukiwania pomocy prawnej na zewnštrz.

Na szczególnš uwagę zasługuje w końcu umiejscowienie szefa działu prawnego w strukturze firmy. Spotykamy się obecnie z bardzo różnorodnymi rozwišzaniami. Osoby kierujšce obsługš prawnš firm zajmujš zarówno stanowiska kierowników ds. prawnych, głównych specjalistów, szefów biura prawnego czy dyrektorów ds. prawnych.

Nowš, raczej pozytywnš tendencjš jest powoływanie głównego prawnika do grona œcisłego kierownictwa organizacji, w tym do zarzšdu osoby prawnej. Rozwišzanie takie należy ocenić bardzo pozytywnie ze względu na wzmocnienie roli szefa prawników, jego znacznie większe uniezależnienie merytoryczne od kadry menedżerskiej i możliwoœć rzeczywistej samodzielnoœci w podejmowaniu zadań i wyznaczaniu kierunków obsługi prawnej dla dobra i bezpieczeństwa przedsiębiorstwa.

Autor jest wiceprezesem PSPP (Polskiego Stowarzyszenia Prawników Przedsiębiorstw) i dyrektorem ds. prawnych, Europa Centralna, Colgate-Palmolive (Poland) Sp. z o.o.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL