Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rachunkowoœć

Jednolity Plik Kontrolny dla przedsiębiorców mikro nieobowišzkowy

123RF
Przedsiębiorcy, którzy prowadzš księgi podatkowe komputerowo, na żšdanie organu muszš mu je przekazać w postaci Jednolitego Pliku Kontrolnego. Dla najmniejszych firm ten obowišzek powstanie dopiero za dwa lata.

Jestem mikroprzedsiębiorcš. Samodzielnie prowadzę podatkowš księgę przychodów i rozchodów za pomocš programu komputerowego (w systemie teleinformatycznym). Czy od 1 lipca 2016 r. mam obowišzek przekazywać podatkowš księgę oraz dowody księgowe za pomocš œrodków komunikacji elektronicznej lub na informatycznych noœnikach danych, w postaci tzw. Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK)? – pyta czytelnik.

Od 1 lipca 2016 r. w przypadku prowadzenia ksišg podatkowych przy użyciu programów komputerowych, organ podatkowy może żšdać przekazania całoœci lub częœci tych ksišg oraz dowodów księgowych za pomocš œrodków komunikacji elektronicznej lub na informatycznych noœnikach danych, w postaci elektronicznej odpowiadajšcej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 ordynacji podatkowej (dalej: o.p.), wskazujšc rodzaj ksišg podatkowych oraz okres, którego dotyczš (zob. art. 193a § 1 o.p.).

Artykuł 193a o.p. wprowadza ujednoliconš postać elektronicznš odpowiadajšcš ustalonej strukturze logicznej – tzw. Jednolity Plik Kontrolny – JPK (dostępnej w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministerstwa Finansów) ksišg podatkowych oraz dowodów księgowych, w której podatnicy oraz kontrahenci podatników sš obowišzani przekazywać dane na żšdanie organu podatkowego.

Chodzi tutaj o to, aby można było w sposób automatyczny, przy wykorzystaniu odpowiednich algorytmów informatycznych, wyodrębnić niezbędne dane merytoryczne. Celem tych rozwišzań jest wprowadzenie do systemów księgowych nowej funkcjonalnoœci, tj. możliwoœci edycji ksišg podatkowych oraz dowodów księgowych na podstawie powszechnie stosowanego w komunikacji elektronicznej standardu XML.

Uregulowanie dotyczšce JPK powinno mieć zastosowanie w postępowaniu podatkowym, w kontroli podatkowej oraz w zakresie czynnoœci sprawdzajšcych, w tym w zakresie czynnoœci sprawdzajšcych u kontrahenta podatnika (zob. art. 193a § 1, art. 274c § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 287 § 1 pkt 2 i § 2 o.p.).

Na stronie BIP

Struktura logiczna postaci elektronicznej ksišg podatkowych oraz dowodów księgowych, z uwzględnieniem możliwoœci wytworzenia jej z programów informatycznych używa- nych powszechnie przez przedsiębiorców oraz automatycznej analizy danych, jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługujšcego ministra właœciwego do spraw finansów publicznych (art. 193a § 2 o.p.): http://www.mf.gov.pl/administracja-podatkowa/dzialalnosc/jednolity-plik-kontrolny

Sposób przesyłania za pomocš œrodków komunikacji elektronicznej ksišg podatkowych, częœci tych ksišg oraz dowodów księgowych w postaci elektronicznej oraz wymagania techniczne dla informatycznych noœników danych, na których księgi, częœci tych ksišg oraz dowody księgowe mogš być zapisane i przekazywane, okreœla rozporzšdzenie ministra finansów z 24 czerwca 2016 r. w sprawie sposobu przesyłania za pomocš œrodków komunikacji elektronicznej ksišg podatkowych oraz wymagań technicznych dla informatycznych noœników danych, na których te księgi mogš być zapisane i przekazywane (DzU z 2016 r., poz. 932).

Okres przejœciowy

Nie oznacza to jednak, że mikroprzedsiębiorcy (tacy jak czytelnik) już od 1 lipca 2016 r. muszš przekazywać na żšdanie organu podatkowego księgi, w tym podatkowš księgę przychodów i rozchodów oraz inne dowody księgowe w formie JPK.

Mikroprzedsiębiorcy, a także mali i œredni przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalnoœci gospodarczej, stosownie do art. 4 ustawy z 10 wrzeœnia 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2015 r. poz. 1649 ze zm.), w okresie od 1 lipca 2016 r. do 30 czerwca 2018 r. mogš przekazywać dane w postaci elektronicznej odpowiadajšcej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 o.p., tj. w formie JPK, na żšdanie skierowane w postępowaniu podatkowym, w kontroli podatkowej oraz w zakresie czynnoœci sprawdzajšcych, w tym w zakresie czynnoœci sprawdzajšcych u kontrahenta podatnika.

A zatem mikroprzedsiębiorcy (a także mali i œredni przedsiębiorcy) mogš, ale nie muszš, przekazywać na żšdanie organu podatkowego ksišg, w tym podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz innych dowodów księgowych w formie JPK.

Decyduje forma

Prawo żšdania przez organ podatkowy przekazania, za pomocš œrodków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym noœniku danych, wycišgu z ksišg podatkowych i dowodów księgowych zapisanego w postaci JPK, powstanie, jeżeli podatnik lub kontrahent podatnika prowadzi księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych.

Jeżeli natomiast podatnik prowadzi podatkowš księgę przychodów i rozchodów w formie papierowej, to organy podatkowe nie majš prawa wymagać przekazywania tej księgi i innych dowodów księgowych w formie JPK. Nie ma tutaj znaczenia, czy papierowa podatkowa księga przychodów i rozchodów byłaby prowadzona samodzielnie, czy jej prowadzenie zostałoby zlecone biuru rachunkowemu. W praktyce jednak będzie to dotyczyć podatników prowadzšcych podatkowš księgę przychodów i rozchodów samodzielnie, gdyż w przypadku zlecenia jej prowadzenia biuru rachunkowemu można przyjšć, iż będzie ona prowadzona za pomocš programu komputerowego.

Tylko na żšdanie organu

Dane z podatkowej księgi przychodów i rozchodów nie podlegajš obowišzkowemu przesyłaniu do urzędu skarbowego w formie JPK, bez wezwania, jak to ma mieć miejsce w przypadku ewidencji prowadzonej przez podatnika VAT czynnego zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT.

Jeżeli podatkowa księga przychodów i rozchodów jest prowadzona w formie elektronicznej, to będzie musiała być przekazywana w formie JPK tylko na żšdanie organu podatkowego w zwišzku z prowadzonym postępowaniem podatkowym, kontrolš podatkowš oraz w zakresie czynnoœci sprawdzajšcych, w tym w zakresie czynnoœci sprawdzajšcych u kontrahenta podatnika.

Dodatkowe powinnoœci

Natomiast od 1 lipca 2016 r., stosownie do art. 82 § 1b o.p., m.in. osoby fizyczne, prowadzšce księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych, sš obowišzane, bez wezwania organu podatkowego, do przekazywania, za pomocš œrodków komunikacji elektronicznej, ministrowi finansów informacji o prowadzonej ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT (>patrz ramka), w postaci elektronicznej odpowiadajšcej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 o.p. (tj. w formie JPK) na zasadach dotyczšcych przesyłania ksišg podatkowych lub ich częœci, za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesišca następujšcego po każdym kolejnym miesišcu, wskazujšc miesišc, którego ta informacja dotyczy. Informację tę składa się za miesišce, które przypadajš od 1 lipca 2016 r. (zob. art. 6 ust. 1 ustawy z 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw; DzU z 2016 r., poz. 846 ze zm.).

Do przekazywania tej informacji, stosownie do art. 6 ust. 2 ww. ustawy z 13 maja 2016 r.:

1) za miesišce, które przypadajš od 1 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., nie sš obowišzani mali i œredni przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalnoœci gospodarczej;

2) za miesišce, które przypadajš od 1 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2017 r., nie sš obowišzani mikroprzedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalnoœci gospodarczej.

Autor jest doradcš podatkowym

Kto jest mikroprzedsiębiorcš

Za mikroprzedsiębiorcę, stosownie do art. 104 ustawy o swobodzie działalnoœci gospodarczej, uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

1) zatrudniał œredniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz

2) osišgnšł roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczajšcy równowartoœci w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporzšdzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartoœci w złotych 2 milionów euro.

Wyrażone w euro wielkoœci przelicza się na złote według œredniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego wybranego do okreœlenia statusu przedsiębiorcy (zob. art. 107 ustawy o swobodzie działalnoœci gospodarczej).

Artykuł 104 ustawy o swobodzie działalnoœci gospodarczej zawiera w swej konstrukcji koniunkcje (użycie spójnika „oraz"). Oznacza to, że dla zakwalifikowania danego przedsiębiorcy do kategorii „mikroprzedsiębiorcy" niezbędne jest łšczne spełnienie warunków z punktów 1 i 2. Należy przy tym zauważyć, że warunek z pkt 2 został sformułowany alternatywnie („lub"), co oznacza, że warunek ten jest spełniony jeżeli jest spełniony przynajmniej jeden z członów alternatywy.

W jakiej formie ewidencja VAT

Od 1 stycznia 2017 r., stosownie do znowelizowanego art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, podatnicy tego podatku, z wyjštkiem podatników wykonujšcych wyłšcznie czynnoœci zwolnione od podatku oraz podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT, sš obowišzani prowadzić ewidencję zawierajšcš dane niezbędne do prawidłowego sporzšdzenia deklaracji podatkowej oraz informacji podsumowujšcej. Ewidencja taka powinna zawierać w szczególnoœci dane niezbędne do okreœlenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokoœci kwoty podatku należnego, korekt podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżajšcej kwotę podatku należnego, korekt podatku naliczonego, kwoty podatku podlegajšcej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu, a także inne dane służšce identyfikacji poszczególnych transakcji, w tym numer, za pomocš którego kontrahent jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartoœci dodanej. Zmiana polega przede wszystkim na tym, że po zmianie przepis wyraŸnie wskazuje, iż ewidencja musi zawierać numer VAT kontrahenta podatnika. Z kolei, od 1 stycznia 2018 r., stosownie do dodanego ust. 8a w art. 109 ustawy o VAT, ewidencja, o której mowa wyżej, musi być prowadzona w formie elektronicznej przy użyciu programów komputerowych.

Od 1 stycznia 2018 r. ewidencja VAT prowadzona przez podatnika VAT czynnego będzie mogła być zatem prowadzona wyłšcznie w formie elektronicznej przy użyciu programów komputerowych (koniecznoœć użycia programu komputerowego wyłšcza możliwoœć prowadzenia tej ewidencji w innej formie elektronicznej, np. za pomocš Excela). W praktyce większoœć firm prowadzi już obecnie pełnš ewidencję VAT za pomocš programu komputerowego. Można zatem przyjšć, że regulacja ta jest adresowana jedynie do podatników – osób fizycznych prowadzšcych tę ewidencję samodzielnie, gdyż w ich przypadku często na dzień dzisiejszy jest ona prowadzona w formie papierowej.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL