Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Publicystyka

Witold Waszczykowski: Warszawa chce sojuszu z Kijowem

Prezydenci Andrzej Duda i Petro Poroszenko na 53. Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa w lutym tego roku.
AFP
Polski rzšd działa w głębokim przekonaniu, że dla bezpieczeństwa naszego kontynentu nieodzowna jest europejska, stabilna politycznie i ekonomicznie Ukraina – pisze minister spraw zagranicznych.

Kijów, 15 paŸdziernika. Ukraińcy i Polacy, w tym duchowni różnych wyznań, przede wszystkim katolicy obojga obrzšdków, wspólnie uczestniczš w uroczystoœci nadania jednej z ulic miasta imienia Jana Pawła II. Wydarzenie to skłania do refleksji nad stosunkami polsko-ukraińskimi. Za jego sprawš w ukraińskiej przestrzeni publicznej pojawił się bowiem znak o potężnej mocy zbliżania. Œwięty Jan Paweł II, papież rodem z Polski, ale sercem całego „œwiata obywatel", był przecież wielkim przyjacielem Ukrainy.

Partnerstwo z Ukrainš pozostaje kluczowym zadaniem polityki zagranicznej naszego państwa. Jest to relacja głęboka i wielopłaszczyznowa, tak jak między sšsiadami zwišzanymi nie tylko bogatš, wielowiekowš spuœciznš historycznš, ale również poczuwajšcymi się do odpowiedzialnoœci za wspólnš europejskš przyszłoœć.

Dlatego nie może zaskakiwać intensywny i rzeczowy charakter współpracy polsko-ukraińskiej. Ja i mój zespół jesteœmy w stałym kontakcie z ukraińskimi kolegami z MSZ: błyskawicznie reagujemy na bieżšce sytuacje dwustronne i na forach międzynarodowych. Nie chowamy trudnych tematów pod dywan, ale też nie tracimy z oczu szans. Cenię sobie relację z ministrem spraw zagranicznych Ukrainy Pawło Klimkinem, zbudowanš na poczuciu odpowiedzialnoœci za państwo i profesjonalizmie.

Symbole i interesy

Wysokš wartoœć współpracy dwustronnej w obszarze obronnoœci odzwierciedlił udział ministra Stepana Połtoraka i kompanii honorowej Sił Zbrojnych Ukrainy w œwięcie Wojska Polskiego 15 sierpnia w Warszawie oraz ministra Antoniego Macierewicza i kompanii honorowej Wojska Polskiego w Œwięcie Narodowym Ukrainy 24 sierpnia w Kijowie. Tydzień temu w Lublinie obaj ministrowie wraz z litewskim kolegš Raimundasem Karoblisem wręczyli sztandar i nadali imię hetmana Konstantego Ostrogskiego wspólnej brygadzie naszych trzech państw. Ta istotna symbolika towarzyszy wejœciu w życie umowy o współpracy obronnej Polski i Ukrainy, która wraz z dołšczonym protokołem rozszerza możliwoœci współdziałania przemysłów obronnych i dostaw uzbrojenia.

Niedawno w Warszawie ministrowie energii obu państw rozmawiali m.in. o budowie interkonektora gazowego i wykorzystaniu terminalu LNG w Œwinoujœciu - a więc o praktycznym zbliżeniu Ukrainy do inicjatywy Trójmorza.

Przed nami spotkanie przedstawicieli resortów edukacji w Kijowie i trudne, ale prowadzone na partnerskich zasadach rozmowy o ustawie oœwiatowej, uchwalonej przez ukraiński parlament 6 wrzeœnia. Naszym celem jest uzyskanie pewnoœci, że zmiany nie pocišgnš za sobš negatywnych skutków dla Polaków na Ukrainie.

Regularny charakter majš kontakty parlamentarne, w tym na najwyższym szczeblu – jak dopiero co zakończona wizyta na Ukrainie marszałka Senatu Stanisława Karczewskiego. W najbliższych dniach do Kijowa udaje się wicepremier, minister kultury Piotr Gliński w towarzystwie wiceprezesa IPN Krzysztofa Szwagrzyka. Po wspólnej uroczystoœci na cmentarzu w Bykowni ku czci pomordowanych przez stalinowskie NKWD odbędš się rozmowy w stolicy Ukrainy. Zadecydujš one o tym, czy dialog historyczny pozostanie w rękach tych, którym na zgodzie nie zależy, czy służył będzie setkom tysięcy Polaków i Ukraińców, którzy pragnš zapalić œwieczkę na grobach bliskich, pomodlić się w œwištyniach przodków, usłyszeć prawdę o ich œmierci.

Sezon polityczny 2017 ukoronuje wizyta prezydenta RP Andrzeja Dudy w Charkowie. Polska potwierdzi swoje stanowisko w sprawie łamania przez Rosję podstawowych norm międzynarodowych i zaangażowanie w odbudowę zniszczonych przez zbrojnš agresję regionów Ukrainy.

Polska znajduje się i pozostanie w gronie tych państw, które uważajš, że wspólnota międzynarodowa ma obowišzek przeciwstawiać się zbrojnemu pogwałceniu międzynarodowego ładu – bez względu na niejednokrotnie dotkliwe koszty takiej postawy, w tym te, które uderzajš w naszych przedsiębiorców. Solidarnoœci z Kijowem dajemy wyraz nie tylko poprzez słowne deklaracje, ale również działania, w tym namacalne, finansowe wsparcie odbudowy dotkniętych działaniami wojennymi szkół, służby zdrowia, przedsiębiorstw.

Współpraca na rzecz suwerennoœci

Niespokojne wschodnie sšsiedztwo naszego kraju i dotkliwe skutki rosyjskiej agresji na Ukrainę utwierdzajš nas w przekonaniu o koniecznoœci nie tylko wzmacniania naszego własnego bezpieczeństwa jako członka NATO, ale również nieustannej obrony prawa Ukrainy do swobodnego wyboru drogi rozwoju i sojuszy międzynarodowych. Polska zaangażowała się w zainicjowanš podczas szczytu NATO w Warszawie w 2016 r. platformę NATO-Ukraina ds. zwalczania zagrożeń hybrydowych. W paŸdzierniku w Warszawie, z inicjatywy MSZ i Biura Bezpieczeństwa Narodowego, odbędzie się pierwsze seminarium w ramach tej inicjatywy. Wspieramy Kijów w ramach wszystkich sojuszniczych programów pomocowych dla partnerów. Wspólnie z Czechami i Holandiš Polska odgrywa rolę państw wiodšcych Funduszu Powierniczego NATO dla Ukrainy ds. logistyki i standaryzacji. Poza wkładem finansowym nasza aktywnoœć obejmuje ofertę przedsięwzięć szkoleniowych. Uczestniczymy także w Funduszu Powierniczym ds. systemów dowodzenia i łšcznoœci. Poza tym wspieramy armię ukraińskš w ramach programów DEEP (reforma systemu edukacji wojskowej), PDP (staże dla cywilnych pracowników wojska) oraz Building Integrity (zwalczanie korupcji w sektorze obronnym). Dšżymy także do szerszego wykorzystania wspólnej polsko-litewsko-ukraińskiej brygady (LITPOLUKRBRIG).

1 stycznia przyszłego roku Polska obejmie po Ukrainie na dwa lata miejsce niestałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ. Dostrzegamy w tej roli szansę i obowišzek zabiegania o przywrócenie w naszym regionie poszanowania dla takich norm prawa międzynarodowego, jak nienaruszalnoœć granic, suwerennoœć państw, wyrzeczenie się siły militarnej i szantażu, użycia siły do rozwišzywania sporów między państwami. W tym duchu będziemy się angażować w prace nad powołaniem misji pokojowej ONZ na Ukrainie.

Polska działa w głębokim przekonaniu, że dla bezpieczeństwa naszego kontynentu nieodzowna jest europejska, stabilna politycznie i ekonomicznie Ukraina. A zatem zależy nam, aby reformy na Ukrainie były rzeczywiste i głębokie. Od wielu lat Polska udziela realnego wsparcia na rzecz Kijowa. Systematycznie roœnie wartoœć pomocy rozwojowej – w 2016 r. przekazaliœmy na ten cel ok. 95 mln złotych. Polscy eksperci sš gotowi w dalszym cišgu wspierać reformy z zakresu zwalczania korupcji, reformy oœwiaty i procesu decentralizacji. Ponadto chętnie dzielimy się naszym 28-letnim doœwiadczeniem transformacji – dlatego też tak ważnš rolę w naszych relacjach pełni współpraca transgraniczna oraz samorzšdowa. Cieszy fakt, iż obecnie trudno znaleŸć jednostkę samorzšdu ukraińskiego, która nie ma umowy partnerstwa z jednostkš samorzšdu terytorialnego w Polsce.

Bliżej Unii

Istotnym narzędziem zbliżania naszego sšsiada do Unii Europejskiej jest jej udział w Partnerstwie Wschodnim, polsko-szwedzkiej inicjatywie, która stała się jednš z najważniejszych polityk Unii. Dzięki niej potwierdziliœmy, że dysponujemy wystarczajšcš siłš, aby mobilizować siebie i innych w Europie do przyjęcia umowy stowarzyszeniowej oraz jej komponentu handlowego. Po latach pustych zapewnień poprzedników obecny rzšd Polski skutecznie przeforsował zwolnienie obywateli Ukrainy z koniecznoœci ubiegania się o wizę przy podróżowaniu do Unii Europejskiej. To historyczny postęp w formowaniu poczucia europejskiej wspólnoty, która sięga dalej niż granice Unii Europejskiej. Polski rzšd podjšł już wczeœniej œwiadomš decyzję o ułatwieniu dla obywateli Ukrainy zasad osiedlania się, studiowania i ubiegania o pracę nad Wisłš. W efekcie dziœ goœcimy w naszym kraju ponad milion Ukraińców. O skali zjawiska i jego znaczeniu dla naszych relacji najlepiej œwiadczš dane Narodowego Banku Polskiego - w 2016 r. Ukraińcy pracujšcy w Polsce przekazali swoim bliskim 8 mld zł!

Unia powinna pozostawać wspólnotš otwartš, zachowujšcš siłę grawitacji wobec aspiracji naszych wschodnich sšsiadów. Polska nie przestaje zabiegać o nowy, praktyczny wymiar Partnerstwa Wschodniego - rozwój połšczeń infrastrukturalnych i komunikacyjnych.

Nie mogę oczywiœcie nie wspomnieć, że niezależnie od wszystkich tych dziedzin, w których Polska i Ukraina rozumiejš się doskonale, przedmiotem naszych rozmów bywajš także sprawy trudne, szczególnie zwišzane ze wspólnš historiš naszych krajów: rozliczenie ludobójstwa OUN/UPA na polskich sšsiadach na Wołyniu, umożliwienie godnego pochówku lub upamiętnienie szczštków ofiar konfliktów, rozsianych na terytorium wspólnego niegdyœ państwa, funkcjonowanie wspólnoty rzymskokatolickiej na Ukrainie. Obok tych znanych od dawna zagadnień pojawiajš się nowe, jak wydawanie zakazów wjazdu na terytorium Ukrainy wobec polskich społeczników lub naukowców krytycznie ustosunkowanych do polityki historycznej Kijowa. Jak niedostateczne zaangażowanie właœciwych służb ukraińskich w ochronę polskich placówek dyplomatycznych, stajšcych się celem ataków przy użyciu materiałów wybuchowych i œrodków bojowych.

Jeszcze raz podkreœlę: Warszawa patrzy na Kijów jak na partnera, z którym chce dzielić się sukcesami, korzyœciami, ale i odpowiedzialnoœciš. Tylko na takim równoprawnym partnerstwie buduje się prawdziwy sojusz. W przyszłym roku Polska œwiętować będzie stulecie odzyskania niepodległoœci po 123 latach niewoli. Ukraińcy też znajš gorycz niewoli i radoœć niepodległoœci. Dlatego sš nam oni tak bliscy. Otwarci na siebie, będziemy nie do pokonania. Zawzięci na siebie, damy siłę wrogom.

Dziœ odbędš się w Kijowie trudne rozmowy ministrów edukacji Anny Zalewskiej i Liliji Hrynewycz o ustawie oœwiatowej, uchwalonej przez ukraiński parlament 6 wrzeœnia.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL