Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Prawo karne

RPO: przemoc domowa to nie prywatna sprawa

123RF
W nawišzaniu do dyskusji na temat problemu przemocy domowej, która toczy się aktualnie na kanwie sprawy jednego z bydgoskich radnych - jako Rzecznik Praw Obywatelskich, który jednoczeœnie wykonuje zadania dotyczšce realizacji zasady równego traktowania, chciałbym zwrócić uwagę na szczególne obowišzki państwa zwišzane z zapewnieniem skutecznej ochrony kobietom – ofiarom przemocy – pisze w RPO.

- Przemoc wobec kobiet jako forma łamania praw człowieka to szerokie zjawisko, które przybiera różne formy i ma różnorodne przejawy. Przemoc psychiczna, fizyczna, ekonomiczna czy seksualna, w tym przemoc w rodzinie, to codziennoœć wielu kobiet w Polsce, znajdujšca odzwierciedlenie także w skargach kierowanych do Rzecznika Praw Obywatelskich. Przemoc ta ma charakter strukturalny i stanowi jeden z podstawowych mechanizmów społecznych, który prowadzi do dyskryminacji kobiet, a także uniemożliwia pełen ich rozwój – pisze RPO.

Zdaniem rzecznika przemoc domowa nie jest i nigdy nie może być identyfikowana jako prywatna sprawa rodziny, typowa dla zwišzków kłótnia, rozgrywka rozwodowa, czy też „wołanie człowieka o miłoœć".

Na co może liczyć ofiara

Według RPO zadaniem państwa jest w pierwszej kolejnoœci skuteczne przeciwdziałanie przemocy w rodzinie. Jeżeli już dojdzie do sytuacji stosowania przemocy państwo ma natomiast obowišzek zapewnić bezpieczeństwo i pomoc osobom dotkniętym przemocš w rodzinie oraz skuteczne œciganie, karanie i właœciwe oddziaływanie na sprawców przemocy w rodzinie.

Rzecznik przypomina, że szczegółowo obowišzki w tym zakresie okreœla ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.p.r osobie dotkniętej przemocš w rodzinie udziela się bezpłatnej pomocy, m.in. w formie poradnictwa medycznego, psychologicznego, prawnego, socjalnego, zawodowego i rodzinnego, ochrony przed dalszym krzywdzeniem czy zapewnienia osobie dotkniętej przemocš w rodzinie bezpiecznego schronienia w specjalistycznym oœrodku wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

- Niestety pomimo tego, że obowišzujšce ustawodawstwo przewiduje szereg œrodków umożliwiajšcych izolację sprawcy przemocy domowej od ofiary, brak jest mechanizmów zapewniajšcych kobietom natychmiastowš ochronę. Ponadto cytowana powyżej ustawa wprowadziła obowišzek realizacji programów oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych wobec osób stosujšcych przemoc w rodzinie – pisze RPO.

Rzecznik wskazał na dane statystyczne pokazujš jednak, że liczba orzeczonych przez sšdy karne obowišzków uczestnictwa w oddziaływaniach korekcyjno-edukacyjnych sprawców przemocy pozostaje na niskim poziomie.

Zdaniem RPO do przyjęcia i wdrożenia krajowej polityki majšcej na celu zapobieganie i zwalczanie wszelkich form przemocy ze względu na płeć zobowišzała Polskę także ratyfikowana w dniu 13 kwietnia 2015 r. Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej – aktualnym problemem pozostaje jednak zapewnienie faktycznej realizacji praw gwarantowanych Konwencjš. Z tym większym niepokojem przyjmuję publiczne wypowiedzi przedstawicieli najwyższych polskich władz o koniecznoœci wypowiedzenia tej Konwencji lub odmowy jej stosowania.

Głównie kobiety sš ofiarami

- Według danych Agencji Praw Podstawowych UE z 2014 r. jedna na trzy kobiety doœwiadczyła napaœci fizycznej lub napaœci na tle seksualnym od czasu ukończenia 15. roku życia. Sprawozdanie z realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie wskazuje, że liczba osób dotkniętych przemocš w rodzinie w 2015 r. wynosiła 207.385. Natomiast z danych dostępnych za 2016 r. wynika, że sama tylko Policja wypełniła 73,5 tys. formularzy „Niebieska Karta", które majš pomóc w zwalczaniu tego zjawiska, a przecież uprawnione sš do tego również inne instytucje. Należy również pamiętać, że wiele przypadków przemocy nie jest w ogóle zgłaszanych – wylicza rzecznik.

- Należy także dodać, że wszelkiego rodzaju przemoc dotyka kobiety w nieproporcjonalnie większym stopniu niż mężczyzn. Jak wskazujš policyjne i sšdowe statystyki kobiety stanowiš prawie 90% dorosłych ofiar przemocy w rodzinie. MężczyŸni stanowiš natomiast większoœć wœród sprawców - dodał.

Państwo nie nadšża

Według RPO niezbędne jest zatem zapewnienie im ukierunkowanego i kompleksowego wsparcia uwzględniajšcego ich szczególne potrzeby. Z uwagi na fakt, że pomoc oferowana obecnie przez państwo, jest niewystarczajšca stanowczo sprzeciwiałem się praktyce odmawiania przyznawania dotacji z budżetu państwa organizacjom specjalizujšcym się w udzielaniu pomocy kobietom, ofiarom przemocy.

- Konwencja szczególny nacisk kładzie także na podejmowanie działań w celu zapobiegania wszelkim formom przemocy poprzez podnoszenie œwiadomoœci w celu lepszego rozumienia przez społeczeństwo różnych przejawów przemocy. Jest to tym bardziej ważne, ponieważ jak wynika z badań duża częœć społeczeństwa (w przedziale 20% –24%) za przemoc uważa wyłšcznie przemoc fizycznš, i to jedynie w jej ostrej formie - czytamy.

O przemocy trzeba mówić

RPO zauważa, że częœć respondentów bagatelizuje przemoc seksualnš w zwišzkach i nie traktuje jej jako zjawisko niepożšdane. Dlatego też tego typu przykłady stosowania przemocy, nagłoœnione medialnie zdanie RPO, powinny być okazjš dla przedstawicieli rzšdu do stanowczego ich potępienia oraz zintensyfikowania działań na rzecz zapewnienia skutecznej ochrony kobietom - ofiarom przemocy.

ródło: RPO

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL