Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Prawnicy

Praworzšdność w oczach europejskich prawników

123RF
Co decyduje o stanie praworzšdnoœci w Polsce i kto ma to oceniać – to jeden z najgorętszych tematów prawniczych.

Temat tym bardziej aktualny, że w 2016 r. Komisja Europejska po raz pierwszy w historii zdecydowała się skorzystać z procedury „ramy na rzecz umocnienia praworzšdnoœci" i rozpoczęła dialog z polskimi władzami o sytuacji Trybunału Konstytucyjnego oraz zmianach w ustawie o radiofonii i telewizji publicznej.

W czerwcu 2016 r. Komisja Europejska wydała opinię w sprawie praworzšdnoœci w Polsce, a następnie również zalecenia w sprawie praworzšdnoœci.

To sprawia, że temat praworzšdnoœci w Unii i unijnych wartoœci oraz kompetencji Komisji do przyjęcia takich ram prawnych i skutki jej działań stał się arcyaktualny. Tej tematyce właœnie została poœwięcona dwudniowa konferencja zorganizowana przed Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Instytutem Maxa Plancka prawa publicznego porównawczego i międzynarodowego. Patronat nad wydarzeniem objęła „Rzeczpospolita".

Przyjechali referenci z całego œwiata, przedstawiciele Trybunału Sprawiedliwoœci UE, Komisji Europejskiej i Rady Europy, a pierwszego dnia, w czwartek, uczestniczyło w niej ponad 200 osób.

Profesor Maciej Szpunar, rzecznik generalny przed TS, podkreœlił znaczenie niezależnoœci sšdownictwa i że zgodnie z orzecznictwem Trybunału tylko niezawisłe sšdy mogš kierować pytania prejudycjalne. Profesor Joseph Weiler z Uniwersytetu w Nowym Jorku, jeden z najbardziej znanych profesorów prawa na œwiecie, odniósł się wprost do postępowania Komisji Europejskiej przeciwko Polsce. W jego ocenie kwestionowane przez KE przepisy, w szczególnoœci o wczeœniejszym przechodzeniu w stan spoczynku sędziów-kobiet oraz możliwoœć odwoływania prezesów sšdów przez ministra sprawiedliwoœci, sš niezgodne z prawem unijnym.

 

 

Doktor hab. Marcin Wišcek z Wydziału Prawa UW poruszył salę stwierdzeniem, że do kryzysu konstytucyjnego w latach 2015–2016 mogłoby nie dojœć albo mógł być łagodniejszy, gdyby przepisy prawa, w tym przepisy konstytucji, były jaœniej napisane. Były oczywiœcie głosy, że to nie wina przepisów czy procedur, ale kryzys wartoœci.

Z kolei prof. Małgorzata Gersdorf, pierwszy prezes Sšdu Najwyższego, w piœmie do uczestników konferencji postawiła kwestię, czy Unia ma kompetencje, aby interesować się (i ewentualnie interweniować) sprawš stanowionych przez władze państw członkowskich ustaw o ustroju trzeciej władzy: sšdów i trybunałów.

– Rozumiem oczywiœcie stanowisko rzšdu polskiego, który najogólniej rzecz bioršc, uważa to za kwestię czysto wewnętrznš, a więc problem narodowej suwerennoœci. Skoro rzšd wszedł w spór z KE, to nie dziwi mnie, że stara się ze wszystkich sił przedstawić pojęcie suwerennoœci jako synonim zakazu jakiejkolwiek interwencji z zewnštrz. Uważa sšdownictwo za domenę zastrzeżonš do swojej wyłšcznej decyzji. Rozumiem to stanowisko, uważam jednak, że rzšd polski całkowicie błędnie interpretuje założenia stanowiska Unii. Suwerennoœć państwa jest niekwestionowalnš cechš państwa narodowego i jego władz. Komisja nie zaprzecza, że polski parlament miał kompetencje do uchwalenia zarówno pakietu ustaw o TK, jak i ustawy nowelizujšcej ustrój sšdów powszechnych, twierdzi natomiast, że w ten sposób Polska narusza podstawowe zasady traktatów, zwłaszcza wyrażone w art. 2: praworzšdnoœć.

– Cieszymy się, że udało się do Warszawy przycišgnšć tak znamienitych goœci. Zasada praworzšdnoœci jest w tej chwili jednym z najgorętszych tematów w nauce prawa unijnego. Spór między Polskš a Uniš, który w wielu kwestiach ma charakter precedensowy, determinuje wiele problemów badawczych i prowokuje wiele pytań – powiedział „Rzeczpospolitej" dr Piotr Bogdanowicz z Katedry Prawa Europejskiego Wydziału Prawa UW, jeden z organizatorów konferencji.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL