Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatek dochodowy

CIT: darowizna na fundację i kościół pomniejszy podstawę opodatkowania

AdobeStock
Przekazanie œrodków na działalnoœć charytatywnš to nie tylko korzyœć wizerunkowa, ale także podatkowa. Ofiarowane kwoty można bowiem pod pewnymi warunkami odliczyć od dochodu i tym samym zapłacić fiskusowi niższš daninę.

Zgodnie z ogólnš obowišzujšcš zasadš podstawš opodatkowania w CIT jest dochód po doliczeniu m.in. darowizn na cele okreœlone w ustawie z 24 kwietnia 2003 r. o działalnoœci pożytku publicznego i o wolontariacie, tj. organizacjom wskazanym w tej ustawie lub równoważnym okreœlonym w przepisach regulujšcych działalnoœć pożytku publicznego, obowišzujšcych w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub innym państwie należšcym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzšcym działalnoœć pożytku publicznego w sferze zadań publicznych i realizujšcym te cele.

Kto może być beneficjentem

Darczyńca, będšcy podatnikiem CIT, ma możliwoœć odliczenia wartoœci darowizny od dochodu. Musi to jednak nastšpić pod pewnymi warunkami.

Ustawa o CIT wskazuje na katalog podmiotów, na rzecz których musi być przekazana darowizna, aby pomniejszała podstawę opodatkowania. Do tych okolicznoœci ustawa o CIT zalicza przekazanie:

1. na cele okreœlone w art. 4 ustawy o działalnoœci pożytku publicznego i o wolontariacie,

2. organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalnoœci pożytku publicznego i wolontariacie, lub równoważnym organizacjom okreœlonym w przepisach regulujšcych działalnoœć pożytku publicznego, obowišzujšcych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należšcym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzšcym działalnoœć pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizujšcym te cele,

3. na cele kultu religijnego

– w przypadku, gdy kwota ta nie przekracza 10 proc. dochodu, ustalonego zgodnie z ustawš o CIT.

Jak wynika z ww. katalogu podmiotów, obdarowany nie musi mieć statusu organizacji pożytku publicznego. Dla celów skorzystania z odliczenia wystarczajšce jest prowadzenie działalnoœci która wypełnia definicję działalnoœci pożytku publicznego.

Remont kaplicy i zakup pastorału

Sam fakt przekazania darowizny na rzecz koœcielnej osoby prawnej nie uprawnia darczyńcy do obniżki dochodu z tytułu darowizn. Darowizna musi być przekazana na œciœle okreœlony cel, to jest na cel kultu religijnego (>patrz ramka), np. na budowę, rozbudowę czy remont koœcioła, jego wyposażenie, zakup przedmiotów liturgicznych. Adresatami tych darowizn sš w szczególnoœci: koœcioły, zwišzki religijne i koœcielne osoby prawne (zakony, parafie itd.). Stanowisko to znajduje potwierdzenie między innymi w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 6 paŸdziernika 2010 r. (ILPB4/423-83/10-3/MC).

Trzeba ustalić wartoœć

W przypadku darowizny w formie pieniężnej nie ma problemu w okreœleniu jej wartoœci, gdyż wynika ona z kwoty przekazanych œrodków pieniężnych. Możliwe jest również przekazanie darowizny w formie rzeczowej. W takim przypadku wartoœć œwiadczenia darczyńcy ustala się jako wartoœć rynkowš, którš okreœla się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególnoœci ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca transakcji. Przyjmuje się, że pojęcie wartoœci rynkowej należy wišzać z obrotem rzeczywistym. Chodzi o ceny, które można uzyskać w zwyczajnym obrocie gospodarczym. Nie można posłużyć się hipotetycznymi cenami, niemożliwymi do uzyskania. Istnieje bowiem ryzyko, że organ podatkowy wezwie strony darowizny do zmiany tej wartoœci lub wskazania przyczyn uzasadniajšcych podanie ceny znacznie odbiegajšcej od wartoœci rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi lub niewskazania przyczyny, które uzasadniajš cenę znacznie odbiegajšcš od rynkowej, organ podatkowy okreœli wartoœć z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. Jeżeli wartoœć okreœlona w ten sposób odbiega co najmniej o 33 proc. od wartoœci okreœlonej przez darczyńcę, to poniesie on koszty opinii.

Uwzględnia się VAT

Jeżeli darowizna jest opodatkowana VAT, to za kwotę darowizny uważa się wartoœć przedmiotu darowizny wraz z tym podatkiem, jednak tylko w takiej częœci, w jakiej podatek należny przekracza kwotę podatku naliczonego, którš darczyńca ma prawo odliczyć zgodnie z przepisami ustawy o VAT z tytułu dokonania tej darowizny.

Potrzebny jest dowód wpłaty

Odliczenie darowizn, o których mowa w ustawie o CIT, stosuje się, jeżeli wysokoœć darowizny jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego lub jego rachunek w banku, inny niż rachunek płatniczy, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartoœć tej darowizny oraz oœwiadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

Obdarowany wykorzysta gdy zechce

Co ważne, w orzecznictwie krajowych sšdów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że fakt przekazania lub nieprzekazania przez obdarowanego otrzymanej darowizny na odpowiednie cele nie ma wpływu na możliwoœć odliczenia od dochodu przez darczyńcę dokonanej darowizny. Istotny jest bowiem wyłšcznie cel na jaki darczyńca przekazał swoje œrodki pieniężne (wyrok NSA oz. w Katowicach z 4 kwietnia 2000 r., I SA/Ka 1763/98; wyrok NSA oz. w Krakowie z 24 kwietnia 1997 r., I SA/Kr 1257/96; wyrok NSA oz. w Łodzi z 17 kwietnia 1998 r., I SA/Łd 1188/96).

Ujęcie w kosztach wykluczone

Darowizny nie można odliczyć od dochodu, gdy podatnik zaliczył jej wartoœć do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT. Wszelkiego rodzaju darowizny i inne ofiary nie sš uznawane za koszty uzyskania przychodu. Przepis ten jednak przewiduje kilka wyjštków: m.in. kosztem uzyskania przychodów sš koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych, przekazanych przez producenta na rzecz organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłšcznie na cele działalnoœci charytatywnej prowadzonej przez te organizacje. Zaliczenie wartoœci darowizny zgodnie z tymi przepisami do kosztów uzyskania przychodów powoduje, że podatnik nie może już powtórnie odliczyć tych kwot od dochodu.

Fundator nie skorzysta

Co ważne, w œwietle przepisów ustawy o CIT za darowiznę nie uznaje się wniesienia przez fundatora składników majštku, które stanowiš fundusz założycielski fundacji. Œrodki te sš bowiem wnoszone przez fundatora w wykonaniu zobowišzania wynikajšcego z aktu ustanowienia fundacji. W takim przypadku fundator nie ma możliwoœci odliczenia od podstawy opodatkowania wartoœci wnoszonej na kapitał założycielski fundacji (por. interpretację indywidualnš dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 kwietnia 2017 r., 1462-IPPB5.4510.13. 2017.1.JC). Nie ma natomiast przeszkód, aby odliczyć darowiznę na rzecz fundacji, której założycielem jest podatnik. Warunkiem jest jednak to, aby zostały spełnione inne, wymienione wczeœniej przesłanki odnoszšce się zarówno do samej fundacji, jej działalnoœci, jak i darowizny.

Odliczanie także w trakcie roku

Co do zasady, podatnik ustala podstawę opodatkowania pod koniec roku podatkowego i na tej podstawie odlicza darowiznę od dochodu. Należy jednak pamiętać, że dochód ustalany jest również podczas odprowadzania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy. Jednoczeœnie ustawodawca nie wykluczył możliwoœci odliczenia darowizny już w deklaracjach zaliczki na podatek. Co ważne, gdy podatnik skorzysta z tej możliwoœci, a pod koniec roku osišgnie stratę, należny zwrot nadpłaty podatku dochodowego otrzyma pomniejszony o wartoœć odliczenia w trakcie roku. Jednoczeœnie nadal zobowišzany jest do złożenia formularza CIT-D, o którym mowa poniżej.

Obie strony składajš CIT-D

Informacja o darowiznach otrzymanych lub przekazanych przez podatnika CIT składana jest na formularzu CIT–D.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1g ustawy o CIT, podatnicy korzystajšcy z odliczenia darowizn sš obowišzani wykazać w rocznym zeznaniu CIT-8, kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalajšce na identyfikację obdarowanego, w szczególnoœci jego nazwę, adres i numer identyfikacji podatkowej lub numer uzyskany w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należšcym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, w którym obdarowany ma siedzibę, służšcy dla celów podatkowych identyfikacji.

—Miłosz Szulc jest doradcš podatkowym, starszym konsultantem w dziale prawnopodatkowym PwC

—Maciej Fiedorczuk jest konsultantem w dziale prawnopodatkowym PwC

podstawa prawna: art. 18 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 2343 ze zm.)

podstawa prawna: ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalnoœci pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. DzU z 2016 r. poz. 1817 ze zm.)

podstawa prawna: art. 888 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 459 ze zm.)

Umowa darowizny jest uregulowana w kodeksie cywilnym

Zgodnie z art. 888 § 1 kodeksu cywilnego przez umowę darowizny należy rozumieć zobowišzanie darczyńcy do bezpłatnego spełnienia œwiadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majštku. Œwiadczenie darczyńcy może polegać zwłaszcza na przeniesieniu własnoœci, użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnoœciowego prawa do lokalu, przelewie wierzytelnoœci, zwolnieniu z długu, przejęciu długu, zrzeczeniu się ograniczonego prawa rzeczowego lub zmianie pierwszeństwa takiego prawa. Skutkiem przekazania darowizny jest więc bezpłatne zwiększenie aktywów obdarowanego albo zmniejszenie jego pasywów.

Kult religijny, czyli co konkretnie

Wštpliwoœci może budzić interpretacja definicji kultu religijnego. Kierujšc się powszechnym znaczeniem tego pojęcia, można pokusić się o stwierdzenie, że oznacza to zewnętrzny aspekt religijny.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji pojęcia „kult religijny". W takiej sytuacji należy przyjšć definicję słownikowš lub encyklopedycznš. I tak, Nowa encyklopedia powszechna PWN Wydawnictwa Naukowego PWN S.A. (http://encyklopedia.pwn.pl/) hasło „kult" w znaczeniu religioznawczym definiuje następujšco: „Całokształt praktyk obrzędowych, za których poœrednictwem wyznawcy religii manifestujš czeœć dla sacrum w aktach uwielbienia, błagania i dziękczynienia (...). W kulcie można wyodrębnić przedmiot kultu, osoby sprawujšce kult, obiekty i sprzęty kultowe oraz czynnoœci kultowe (...)".

Natomiast według Słownika języka polskiego (PWN Warszawa 1978 r.), kult religijny oznacza „zewnętrzny aspekt religii w odróżnieniu od teoretycznej doktryny; ogół obrzędów religijnych jakiejœ religii, całokształt czynnoœci religijnych". W myœl podanej definicji, celom kultu religijnego służš zarówno te działania, które odnoszš się do praktyk, obrzędów i uroczystoœci religijnych, jak też dotyczšce obiektów sakralnych i zwišzanej z nimi infrastruktury.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL