Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Opinie

Jeśli innowacja jest problemem, to kultura innowacji jest rozwišzaniem

Czytałeœ biografię Steve'a Jobsa pióra Waltera Isaacsona? Zastanawiasz się, skšd się wzišł sukces Elona Muska? Możliwe, że szukasz inspiracji w niewłaœciwym miejscu – wskazuje ekspert.
W powszechnym odczuciu za sukcesami innowacji, które redefiniujš biznesy i zmieniajš codzienne życie milionów ludzi, stojš wybitne jednostki. Wybitnie utalentowani wizjonerzy, twórcy przełomowych produktów, autorzy najważniejszych odkryć naukowych. Któż nie chciałby mieć takich pomysłów jak oni i z takš skutecznoœciš wprowadzać ich w życie?

Kluczowy czynnik

Mimo swojego uroku koncepcja „wybitnej jednostki" ma jednak niewielu zwolenników wœród badaczy zajmujšcych się kwestiš, dlaczego pewne organizacje i społeczeństwa sš innowacyjne. Jednym z kluczowych czynników okazuje się za to kultura innowacji, czyli to, w jakim stopniu zakorzenione w społeczeństwie lub w organizacji wartoœci i wzory działania sprzyjajš innowacyjnoœci.
Talent nawet najwybitniejszych jednostek może zostać zmarnowany, jeœli funkcjonujš one w otoczeniu, które ich nie wspiera. Albo przeciwnie, ich zdolnoœci mogš zostać zwielokrotnione, jeœli obecne w œrodowisku reguły działania na to pozwolš. Kultura innowacji jest właœnie takim wspierajšcym innowacyjnoœć œrodowiskiem. Z czego się składa? Naukowcy szukajšcy zwišzków między kulturš a poziomem innowacyjnoœci posługujš się najczęœciej modelem kultury Geerta Hofstede, od lat będšcych podstawš badań międzykulturowych w zarzšdzaniu. Okazuje się, że niektóre wymiary kultur organizacyjnych i narodowych szczególnie sprzyjajš innowacyjnoœci.

Sprzyjajšce œrodowisko

Pierwszym z wymiarów kultury sprzyjajšcych innowacyjnoœci jest niski dystans władzy. Cechy organizacji, takie jak brak nacisku na hierarchię, pozioma komunikacja, zaufanie do pracowników zamiast œcisłej kontroli i silna etyka pracy, sš powišzane właœnie z niskim dystansem władzy. Ułatwiajš one dzielenie się wiedzš, promujš inicjatywę pracowników, ale też pozwalajš spierać się z przełożonymi bez obawy przed konsekwencjami. W krajach o niskim dystansie władzy w szkołach zachęca się dzieci do eksperymentowania, zadawania pytań i wyrażania niezadowolenia. Czy trzeba jeszcze dodawać, że takie œrodowisko wspiera ludzi z pomysłami? Drugim wymiarem kultury sprzyjajšcym innowacyjnoœci jest indywidualizm. W społeczeństwach i organizacjach, których ważnš wartoœciš jest autonomia i niezależnoœć, jednostki sš wysoko nagradzane za rozwijanie własnych idei. Co więcej, wysoka innowacyjnoœć zwiększa także popyt na innowacyjne produkty – konsumenci używajš ich, by lepiej wyrazić siebie i swój styl życia. Trzecim czynnikiem kulturowym powišzanym z innowacyjnoœciš jest unikanie niepewnoœci. Niektóre społeczeństwa traktujš nowe i niejednoznaczne sytuacje jako zagrożenia i dšżš do tego, by je uregulować, np. tworzšc rozbudowane przepisy prawne lub po prostu ich unikajšc. Taki wzór działania cechuje właœnie kultury o silnym unikaniu niepewnoœci. Tymczasem innowacyjnoœć wymaga przyjęcia niejasnoœci i nieokreœlonoœci jako nieodłšcznych elementów rzeczywistoœci oraz bycia gotowym do nawet radykalnego przedefiniowania pomysłu, nad którym się pracuje. „PogódŸ się z niepewnoœciš" (embrace ambiguity) to jedna z zasad, które obowišzujš w bodaj najbardziej znanej metodzie pracy nad innowacjami – design thinking.

Nastawienie na długoterminowy sukces

Niski dystans władzy, wysoki indywidualizm oraz niskie unikanie niepewnoœci cechuje społeczeństwa anglosaskie oraz skandynawskie i o sukcesach innowacji pochodzšcych z tych krajów nie trzeba nikogo przekonywać. Jednak wœród najbardziej innowacyjnych państw sš także takie kraje, jak Szwajcaria, Niemcy, Korea Południowa czy Japonia. ródłem ich sukcesów nie jest żaden z wymienionych tu czynników, ale może nim być wymiar nazywany orientacjš długoterminowš. Kultury takie cechuje nastawienie na długoterminowy sukces, wytrwałoœć, gospodarnoœć, pragmatyzm i odpowiedzialnoœć. Choć zazwyczaj nie wišże się tych cech z innowacyjnoœciš, sš one nieocenione na etapie przechodzenia od pomysłu do jego rozwoju i implementacji. A zatem drogš do budowania innowacyjnoœci organizacji i społeczeństw jest nie tyle naœladowanie geniuszy, ile budowanie œrodowisk, które majš jak najwięcej cech kultury innowacji. Seweryn Rudnicki – doktor socjologii, pracownik Wydziału Humanistycznego AGH, badacz społeczno-kulturowych Ÿródeł innowacyjnoœci, trener design thinking. Wykładowca IT Business Management – studiów podyplomowych AGH
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL