Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Opinie

FACTA: zablokujš rachunki bankowe

123RF
Niezłożenie oœwiadczenia na potrzeby FATCA do grudnia 2016 r. będzie się wišzało z blokadš rachunku i uniemożliwi korzystanie z wartoœci majštkowych na nim zgromadzonych – uprzedzajš eksperci

Klienci instytucji finansowych powinni wykazać się dużš czujnoœciš, składajšc oœwiadczenia na potrzeby FATCA. Konsekwencje złożenia oœwiadczenia niezgodnego z prawdš lub jego braku mogš być bardzo poważne

Czym właœciwie jest FATCA?

28 marca 2010 r. w Stanach Zjednoczonych została przyjęta ustawa o ujawnianiu informacji o rachunkach zagranicznych dla celów podatkowych (Foreign Account Tax Compliance Act – FATCA). Nakłada ona obowišzki nie tylko na instytucje finansowe, ale również na ich klientów zarówno indywidualnych, jak i instytucjonalnych posiadajšcych rachunki finansowe (rachunki bankowe, maklerskie, rejestry TFI oraz inne). Podmioty takie zobowišzane zostały do składania oœwiadczeń w celu okreœlenia swojego statusu na potrzeby FATCA.

Jaki jest cel regulacji FATCA?

Intencjš FATCA jest zapobieganie wykorzystywaniu przez amerykańskich podatników zagranicznych instytucji finansowych w celu ukrywania dochodów lub tworzenia struktur agresywnego planowania podatkowego. W ramach wprowadzenia postanowień FATCA Polska zawarła z rzšdem Stanów Zjednoczonych umowę w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowišzków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA (IGA – Inter-governmental agreement).

Umowa ta została wprowadzona do polskiego porzšdku prawnego przez przyjęcie ustawy o wykonywaniu umowy między rzšdem Rzeczypospolitej Polskiej a rzšdem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowišzków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA, która weszła w życie 1 grudnia 2015 r. Wprowadzono wymóg przekazywania przez polskie instytucje finansowe informacji o prowadzonych przez nie amerykańskich rachunkach za poœrednictwem polskich organów podatkowych.

Obowišzki polskich instytucji

Głównymi obowišzkami wynikajšcymi z FATCA dla instytucji finansowych sš: identyfikowanie wœród klientów tzw. osób amerykańskich, które sš objęte obowišzkiem deklarowania dochodów/dokonywania rozliczeń podatkowych w USA, coroczne przekazywanie informacji o rachunkach tzw. osób amerykańskich do krajowych organów podatkowych, które następnie przekazujš informacje dotyczšce okreœlonych kategorii klientów do administracji podatkowej USA.

Obowišzki klientów instytucji finansowych wynikajšce z FATCA sprowadzajš się do przekazania informacji i dokumentów wymaganych do poprawnego okreœlenia swojego statusu na potrzeby FATCA. Każda instytucja finansowa raportujšca na potrzeby FATCA samodzielnie decyduje o formach pozyskiwania od klientów informacji niezbędnych do okreœlenia ich statusu FATCA, tj. instytucje finansowe mogš wymagać od swoich klientów informacji na specjalnie przygotowanych formularzach lub też skorzystać z formularzy przygotowanych przez administrację podatkowš USA (formularzy W-8 oraz W-9).

W czym tkwi problem

Okreœlenie przez klienta instytucji finansowej statusu na potrzeby FATCA może być w praktyce skomplikowanym procesem. W szczególnoœci w przypadku klienta instytucjonalnego wišże się to z koniecznoœciš analizy zarówno przedmiotu prowadzonej działalnoœci w kontekœcie regulacji FATCA, jak i struktury właœcicielskiej. Co szczególnie istotne – pojęcia użyte w treœci oœwiadczeń stosowanych przez instytucje finansowe na potrzeby FATCA nie sš precyzyjnie uregulowane, zawierajš sformułowania o charakterze otwartym, co oznacza niejednokrotnie koniecznoœć dokonania analizy bezpoœrednich i poœrednich powišzań kapitałowych na kilku płaszczyznach.

Oœwiadczeń na potrzeby FATCA mogš żšdać również zagraniczne instytucje finansowe – jeœli polski podmiot (rezydent podatkowy) ma rachunek w takiej instytucji. W takim przypadku okreœlenie swojego statusu na potrzeby FATCA może się okazać szczególnie trudne w zwišzku z różnicami w implementacji FATCA w różnych krajach.

Największe kontrowersje budzš konsekwencje niezłożenia przez klienta instytucji finansowej oœwiadczenia na potrzeby FATCA lub też złożenie oœwiadczenia zawierajšcego dane nieprawdziwe.

Niezłożenie oœwiadczenia na potrzeby FATCA do grudnia 2016 r. będzie się wišzało z obowišzkiem dokonania blokady rachunku polegajšcej na uniemożliwieniu dysponowania i korzystania z wartoœci majštkowych na nim zgromadzonych. Powyższe przepisy oznaczajš, że w grudniu 2016 r. nastšpi blokada rachunków osób, które nie dopełniły wymaganych formalnoœci.

Co jednak szczególnie kontrowersyjne, konsekwencje złożenia oœwiadczenia niezgodnego z prawdš sš dla posiadacza rachunku bardzo poważne, ponieważ mogš się wišzać również z odpowiedzialnoœciš karnš.

Uwaga rzecznika

Powyższe kwestie zwróciły uwagę rzecznika praw obywatelskich, który wystšpił do ministra finansów o zajęcie stanowiska w sprawie oœwiadczeń posiadaczy rachunków finansowych, składanych w zwišzku z wypełnianiem obowišzków w zakresie wdrażania ustawodawstwa FATCA. Trudno nie zgodzić się z wštpliwoœciami rzecznika w przedmiotowym zakresie, w sytuacji gdy podmioty zobowišzane do składania oœwiadczeń na potrzeby FATCA sš w praktyce zobligowane do stosowania oraz interpretowania pojęć i definicji trudnych w odbiorze, których nie sš w wystarczajšcym stopniu œwiadome.

Jak wynika z powyższego, regulacje FATCA, których celem była walka z nadużyciami podatkowymi, budzš wiele wštpliwoœci nie tylko praktycznych, ale także interpretacyjnych.

W najbliższym czasie na klientów instytucji finansowych nałożone zostanš obowišzki zwišzane z okreœleniem swojego statusu na potrzeby tzw. CRS (ang. Common Reporting Standard), czyli standardu automatycznej wymiany informacji o rachunkach finansowych rezydentów państw należšcych do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju – czyli odrębnego systemu wymiany informacji, niezależnego od FATCA, budowanego w wymiarze europejskim.

Œwiadoma realizacja obowišzków wynikajšcych z FATCA ma istotne znaczenie z uwagi na dosyć restrykcyjne konsekwencje niezłożenia lub złożenia niepoprawnego oœwiadczenia FATCA.

Szczególnš starannoœć przy składaniu oœwiadczeń powinni przede wszystkim wykazać klienci instytucjonalni oraz podmioty posiadajšce aktywa w zagranicznych instytucjach finansowych – tu wštpliwoœci zwišzanych z FATCA pojawia się najwięcej.

Jacek Łabanowski, starszy menedżer; Michał Osowski, starszy konsultant

Zespół Business Tax Advisory w Dziale Doradztwa Podatkowego EY

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL