Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że warszawska nieruchomość, na której znajduje się obecnie dom towarowy, droga oraz trawnik, została przejęta na podstawie dekretu Bieruta zgodnie z prawem.

O jej zwrot starał się Włodzimierz K., wnuk dawnych przedwojennych właścicieli.

Jego dziadkowie próbowali odzyskać swoją posesję w latach 50. ubiegłego wieku. W tym celu złożyli wniosek o ustanowienie własności czasowej. Ówczesne władze stolicy odmówiły. Uzasadniły to tym, że zgodnie z prawomocnym planem przestrzennym nieruchomość została przeznaczona pod budownictwo publiczne i przydzielona inwestorowi publicznemu, który był wykonawcą planu narodowego. Orzeczeniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Po latach, w 2012 r. starania odzyskania posesji podjął wnuk. Ówczesny minister transportu, budownictwa i gospodarki morskiej dwukrotnie odmówił stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Według niego prezydent Warszawy słusznie odmówił ustanowienia własności czasowej, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, często określanego jako dekret Bieruta.

Dom towarowy w czasach PRL mógł budować tylko podmiot publiczny

Według ministra nie dało się pogodzić planów miasta z wcześniejszym wykorzystaniem tej działki, stał na niej dom, a ówczesne władze stolicy planowały w tym miejscu budynek użyteczności publicznej. W efekcie czego powstał w tym miejscu dom towarowy oraz ulice.

Wówczas Włodzimierz K. razem z rodziną odwołał się do WSA w Warszawie. Zarzucił naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu Bieruta. Według niego korzystanie z tego gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z jego przeznaczeniem pod budownictwo użyteczności publicznej. Przecież prywatny właściciel mógł oddać ten teren w najem, użyczenie, dzierżawę lub użytkowanie. WSA oddalił skargę. Podobnie postąpił też NSA. Według niego zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a obecnie planu zagospodarowania przestrzennego.

Art. 2 pkt 1 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych wskazuje, że prawo przekazywania nieruchomości służyło w szczególności władzom i urzędom państwowym. W przepisie tym nie ma mowy o inwestorze prywatnym jako o wykonawcy narodowych planów gospodarczych.

sygn. akt I OSK 2952/15