Nauka

Nadchodzi gwa速owne och這dzenie klimatu w Europie?

Naukowcy nie wykluczaj scenariusza, kt鏎y zak豉da, 瞠 rednia temperatura w naszym regionie spadnie o ca貫 7 stopni Celsjusza.
AFP
Przed gwa速ownym och這dzeniem klimatu w naszej czci wiata ostrzegaj naukowcy.

Zaburzenia delikatnego mechanizmu pr鉅闚 oceanicznych doprowadz do gwa速ownego ozi瑿ienia Europy P馧nocnej. Atlantyckie wybrze瘸 naszego kontynentu stan si za znacznie bardziej wilgotne. Temperatura p馧nocnego Atlantyku spadnie o prawie 2,5 stopnia Celsjusza. Pokrywa lodowa w Arktyce gwa速ownie uronie. Dla nas oznacza to spadek temperatury powietrza o ok. 7 stopni. W dodatku ten spadek ma by do nag造.

Tak uwa瘸j naukowcy Uniwersytetu Yale oraz Scripps Institution of Oceanography. Symulacje zmian funkcjonowania tzw. cyrkulacji termohalinowej publikuj na 豉mach Science Advances".

Je瞠li scenariusz krelony przez naukowc闚 z Yale przypomina katastroficzny film science fiction Pojutrze" Rolanda Emmericha z 2004 roku, to... w豉nie tak ma by. Oczywicie hollywoodzkie kino rz鉅zi si w豉snymi prawami naukowcy nie przewiduj mrozu w ci鉚u kilku sekund obejmuj鉍ego ca貫 miasta i skuwaj鉍ego lodem wszystko od budynk闚 po ludzi.

Zesp馧 Wei Liu z Wydzia逝 Geologii i Geofizyki Uniwersytetu Yale przyjrza si tzw. Atlantyckiej Po逝dnikowej Cyrkulacji Wymiennej (AMOC). Opiera si ona w du篡m stopniu na Pr鉅zie Zatokowym nios鉍ym ciep章 wod od okolic r闚nika na p馧nocny Atlantyk. To w豉nie to zjawisko jest odpowiedzialne za transport ciep豉 nad Atlantykiem. Sk豉da si ono z zimniejszej i bardziej g瘰tej wody p造n鉍ej na po逝dnie oraz s這nej, cieplejszej p造n鉍ej bli瞠j powierzchni na p馧noc" opisuj naukowcy. Ten system jest g堯wnym czynnikiem wp造waj鉍ym na klimat regionu, zw豉szcza w krajach europejskich po這穎nych nad Atlantykiem".

W obecnych modelach przyjmuje si, 瞠 AMOC jest zjawiskiem sta造m, niepodlegaj鉍ym zmianom. Gdy si to skoryguje, za豉manie tego mechanizmu doprowadzi do gwa速ownego ozi瑿ienia regionu i pot篹nych konsekwencji dla globalnego klimatu uwa瘸 Wei Liu.

Dlaczego system mia豚y si za豉ma? Paradoksalnie na skutek globalnego ocieplenia. Topniej鉍e lody Grenlandii mia造by si przyczyni wed逝g Michaela Manna z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii i Stefana Rahmstorfa z Poczdamskiego Instytutu Bada nad Klimatem do wyhamowania tempa cyrkulacji oceanicznej. Zdaniem niekt鏎ych naukowc闚 Pr鉅 Zatokowy zwolni w ostatnich latach o 1520 proc.

Wed逝g zespo逝 z Yale gwa速owna zmiana mo瞠 pojawi si ok. 300 lat po podniesieniu si poziomu dwutlenku w璕la w atmosferze o 100 proc. w stosunku do 1990 roku. Nie b璠zie to zatem proces tak b造skawiczny, jak by chcieli tego scenarzyci filmu Pojutrze".

Gwa速owne zmiany klimatu w naszej czci wiata ju si jednak zdarza造. M這dszy dryas faza klimatyczna trwaj鉍a od ok. 11 tys. do 9500 lat p.n.e. charakteryzowa si w豉nie b造skawicznym spadkiem temperatury. W ci鉚u zaledwie kilku lat (niekt鏎zy naukowcy uwa瘸j, 瞠 mog這 to by kilka miesi璚y) obi篡豉 si o 57 st. C, a na Grenlandii o 15 st. C. Obecnie przypuszcza si, 瞠 za tym zjawiskiem sta這 w豉nie zachwianie cyrkulacji termohalinowej wywo豉ne wlaniem si do Atlantyku zawartoci s這dkowodnego jeziora Agassiz w Ameryce P馧nocnej.

Film Pojutrze" otwiera scena pobierania pr鏏ek lodu na Antarktydzie. Pod nogami naukowc闚 pojawia si rozpadlina w lodowcu szelfowym Larsen B. Ten lodowiec rzeczywicie rozpad si niespodziewanie w 2002 roku. Obecnie p瘯ni璚ie zagra瘸 ostatniej czci lodowcowi Larsen C. Filmowana z samolot闚 i fotografowana z satelit闚 rozpadlina ma ok. 110 km d逝goci i prawie 100 metr闚 szerokoci. W niekt鏎ych miejscach jej ciany si璕aj na g喚boko 500 metr闚.

r鏚這: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL