Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Członek zarzšdu może być pracownikiem

123RF
Członka organu zarzšdzajšcego spółkš można uznać za pracownika, jeżeli wykonuje pracę w sposób podporzšdkowany.

Problem statusu pracowniczego członków zarzšdu poruszył Trybunał Sprawiedliwoœci Unii Europejskiej w wyroku z 11 listopada 2010 r. (C-232/09).

W czym problem

Obywatelka Łotwy była członkiem zarzšdu spółki akcyjnej. Z tego tytułu otrzymywała uposażenie i inne œwiadczenia. Kobiety nie łšczyła ze spółkš odrębna umowa. Pół roku po powołaniu, została odwołana z zarzšdu. W chwili odwołania była w 11 tygodniu cišży.

Kobieta uznała, że odwołanie jej z funkcji w zarzšdzie było niezgodne z prawem i złożyła skargę do sšdu. Przed sšdem dowodziła, że powinna zostać uznana za pracownika, bioršc po uwagę sposób, w jaki wykonywała swojš pracę. Jej zdaniem, jako pracownica była chroniona przed zwolnieniem z uwagi na cišżę.

Sšdy krajowe pierwszej i drugiej instancji nie przyznały racji odwołanej członkini zarzšdu. Kobieta wniosła skargę kasacyjnš do sšdu krajowego.

Co orzekły sšdy

Sšd krajowy zwrócił się do Trybunału o wyjaœnienie, czy członków organów zarzšdzajšcych spółek można uznać za pracowników w rozumieniu prawa unijnego.

Trybunał przypomniał, że pojęcie pracownika jest autonomicznym pojęciem prawa unijnego. Za pracownika należy uznać osobę, która wykonuje przez pewien czas pracę na rzecz i pod kierownictwem innej osoby i otrzymuje za to wynagrodzenie.

Jeżeli członek zarzšdu spełnia powyższe wymogi, to należy uznać go za pracownika, nawet jeœli prawo krajowe sugeruje inaczej. Fakt pełnienia przez danš osobę korporacyjnej funkcji członka zarzšdu nie wyklucza tego, że ta sama osoba może być uznana za pracownika.

W tej sprawie Trybunał uznał, że jeœli w rozumieniu prawa unijnego kobietę pełnišcš funkcję członka zarzšdu można było uznać za pracownicę, to miały do niej zastosowanie gwarancje i ochrona przewidziana dla pracowników w prawie unijnym.

—Tomasz Sancewicz

Jak to wpływa na nasze prawo

Tomasz Sancewicz, radca prawny, Counsel, Kancelaria CMS Jak to wpływa na nasze prawo

Zgodnie z kodeksem pracy, pracownik wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy. Tak jak w wyroku Trybunału, polskie sšdy uznajš pracę w relacji podporzšdkowania za kluczowš cechę decydujšcš o tym, czy mamy do czynienia z pracownikiem.

Właœnie ze względu na brak podporzšdkowania polskie sšdy czasami kwestionujš możliwoœć zatrudnienia członków zarzšdu na podstawie umowy u pracę. Sšd Najwyższy w wyroku z 11 lutego 2015 r. (I UK 211/14) uznał, że podporzšdkowanie członka zarzšdu względem rady nadzorczej czy zgromadzenia wspólników to nie podporzšdkowanie pracownicze. Dlatego zdaniem Sšdu Najwyższego nie wystarcza ono do uznania, że członek zarzšdu był pracownikiem. W praktyce spółki często zatrudniajš członków zarzšdu na podstawie umów o pracę. W kontekœcie wyroku Trybunału prawidłowoœć takiego zatrudnienia nie powinna budzić wštpliwoœci.

Sšd Najwyższy od pewnego czasu wychodzi naprzeciw praktyce poprzez wykorzystanie pojęcia „podporzšdkowania autonomicznego", które jest inne niż „zwykłe" podporzšdkowanie i ma zastosowanie do osób zarzšdzajšcych. Przykładowo, w wyroku z 16 grudnia 2016 r. (II UK 517/15) Sšd Najwyższy potwierdził, że członek zarzšdu może być pracownikiem. Zwrócił też uwagę, że kodeks pracy zawiera przepisy odwołujšce się bezpoœrednio do zatrudnienia takich osób. Przy ocenie dopuszczalnoœci takiego zatrudnienia uwzględnił specyfikę sposobu wykonywania pracy przez osoby zarzšdzajšce zakładem pracy oraz podkreœlił koniecznoœć uwzględnienia w ocenie takiego zatrudnienia ewoluujšcych stosunków społecznych.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL