Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Historia

Wojskowe archiwum dla Sławomira Cenckiewicza

Fotorzepa/ Dorota Awiorko-Klimek
Zbiór wojskowych akt z PRL ma podlegać współautorowi głoœnej ksišżki o Lechu Wałęsie – wynika z informacji „Rzeczpospolitej".

Centralne Archiwum Wojskowe mieœci się w warszawskim Rembertowie. Posiada akta przedwojennej armii, ludowego Wojska Polskiego od czasu jego powstania w 1943 r. w Zwišzku Sowieckim, a także archiwa wojskowego wywiadu i kontrwywiadu.

Z informacji „Rzeczpospolitej" wynika, że PiS zamierza zwiększyć nadzór nad CAW. Nowym szefem miałby zostać dr hab. Sławomir Cenckiewicz. Byłaby to zmiana symboliczna. Cenckiewicz jest m.in. współtwórcš głoœnej ksišżki o zwišzkach Lecha Wałęsy z SB, w 2011 r. wydał historię wywiadu wojskowego Polski Ludowej („Długie ramię Moskwy") i nigdy nie krył krytycznego stosunku do PRL. A CAW nie tylko słynie z bogatych zbiorów, ale również z tego, że niechętnie je udostępnia takim osobom jak on.

Badacze skarżš się na skomplikowany tryb dostępu do dokumentów, brak inwentarzy i wygórowane ceny za kserokopie. Jednak największš przeszkodš jest przedłużajšcy się remont w archiwum. Rozpoczšł się w czerwcu 2011 r. Zakończenie planowano na ubiegły rok, ale przełożono o trzy lata.

Przez kilka lat w ogóle historykom nie okazywano akt. Pracownię udostępniania ponownie uruchomiono w styczniu 2015 r. Pracę komplikujš jednak kolejne utrudnienia. O ostatnich dyrekcja CAW poinformowała w paŸdzierniku. Sš zwišzane z przenoszeniem zasobu do nowego archiwum.

Rzecznik MON Jacek Sońta informuje „Rzeczpospolitš", że remontu nie było od kilkudziesięciu lat, a celem jest zgromadzenie całego zasobu w jednym miejscu. Zaznacza, że udostępnianie akt badaczom stanowi niewielkš częœć zadań archiwum. – Mimo remontu, CAW wykonuje – i to w zakresie szerszym niż przed remontem – swoje obowišzki – zapewnia.Inaczej widzš to historycy. – To była prosta adaptacja, która powinna się skończyć kilka lat temu. W ogóle CAW to tykajšca bomba. Spotkałem się z wieloma przypadkami niszczenia ważnych akt. Widziałem też warunki składowania, które powodujš, że akta niszczejš same – mówi autor popularnych publikacji o komunizmie.

Zastrzega anonimowoœć, bo nie chce mieć problemów w CAW. Chyba jedynym historykiem, który otwarcie krytykuje archiwum, jest Cenckiewicz.

W ksišżce „Atomowy szpieg" o płk. Ryszardzie Kuklińskim nazwał CAW „ostatniš redutš ludowego Wojska Polskiego". Mówi „Rzeczpospolitej", że z powodu remontu „historia wojskowoœci utknęła w miejscu". – Œrodowisko historyków od lat nie może prowadzić rzetelnych badań w CAW, bo albo materiały nie sš udostępniane ze względu na karencje lub klauzule (np. akta Sztabu Generalnego LWP), albo ze względu na niemoc i ograniczenia lokalowe – dodaje.

Jego zdaniem archiwum nie może przetrwać w obecnym kształcie, „musi zostać wyłšczone z gestii MON i podporzšdkowane Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych". Nie chce odnieœć się do ewentualnych zmian personalnych. Z naszych informacji wynika jednak, że kandydatem na tę funkcję był już za wczeœniejszych rzšdów PiS.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL