Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Gospodarka

Ukraiński pacjent powoli wstaje z łóżka

Bloomberg
Rolnictwo stało się lokomotywš wzrostu, ale banki majš problemy.

Choć Ukraina nadal jest dotknięta wojnš, to jej kondycja gospodarcza wreszcie zaczyna wykazywać oznaki poprawy. Ukraiński PKB wzrósł w czwartym kwartale 2016 r. o 4,7 proc., liczšc rok do roku (1,9 proc. kw./kw.), po zwyżce o 2 proc. w trzecim. Dane te okazały się lepsze niż prognozowano. Co prawda był to wzrost ze stosunkowo niskiego poziomu bazowego (PKB Ukrainy skurczył się w latach 2013–2015 aż o 17 proc.), ale widać wyraŸnš poprawę choćby w rolnictwie i w budownictwie.

Zmiana specjalizacji

O ile przemysł i górnictwo poniosły poważne straty w wyniku wojny w Donbasie, o tyle rolnictwo stało się kluczem do ożywienia gospodarczego. – Rolnictwo stało się lokomotywš ukraińskiej gospodarki. Dane sš naprawdę oszałamiajšce – stwierdził w wywiadzie dla agencji Bloomberga Dmytro Sołohub, wiceprezes Narodowego Banku Ukrainy.

Ukraiński eksport pszenicy, jęczmienia i oleju słonecznikowego wzrósł w 2016 r. do rekordowych poziomów. Udział produktów rolniczych w eksporcie sięgnšł 40 proc., gdy udział metali przemysłowych (dotychczasowej specjalnoœci ukraińskiego przemysłu) zmniejszył się do 25 proc. – Ma to złe strony. Zapasy pszenicy na œwiecie sš rekordowo duże. Ponadto nadmierna zależnoœć od eksportu jednej grupy towarów może zaszkodzić wzrostowi gospodarczemu, gdy cena tych towarów spadnie. Ale œwiatowy popyt na żywnoœć powinien rosnšć w długim terminie i być mniej wrażliwy na wstrzšsy niż popyt na metale – wskazuje Olena Bilan, ekonomistka z ukraińskiego banku Dragon Capital.

Międzynarodowy Fundusz Walutowy spodziewa się, że ukraiński PKB wzroœnie w tym roku o 2,5 proc., by w przyszłym zwiększyć się o 3 proc. Tego typu prognozy wcišż sš jednak obcišżone dużym ryzykiem. I to nie tylko ze względu na ewentualne dalsze zaostrzenie wojny w Donbasie czy kryzys węglowy (czytaj w ramce).

Sprawy sporne

„Ryzyko w ukraińskim systemie bankowym wcišż zalicza się do najwyższych na œwiecie. Można się spodziewać, że pożyczkodawcy będš wykazywać w 2017 r. bardzo duże straty kredytowe i wysoki odsetek złych pożyczek" – piszš analitycy agencji ratingowej Standard & Poor's.

Sporym problemem pozostaje również inflacja. W styczniu wynosiła ona 12,6 proc., co było jednak znaczšcš poprawš w porównaniu z pierwszymi miesišcami 2016 r., gdy wynosiła ona około 30 proc. (W 2015 r. dochodziła nawet do 60 proc.). Kurs ukraińskiej waluty udało się ustabilizować w okolicach 25–27 hrywien za dolara, ale hrywna wcišż jest o blisko 70 proc. słabsza wobec amerykańskiej waluty niż na poczštku 2014 r.

Kłopotliwa jest również niepewnoœć co do przyszłych reform. MFW od paŸdziernika wstrzymuje się z wypłatš transzy pomocy finansowej wartej 1,7 mld dol. Fundusz domaga się m.in. podniesienia wieku emerytalnego na Ukrainie z 60 lat do 63 lat, a rzšd ma przed tym opory.

W ostatnich dniach obie strony wysyłały jednak sygnały mówišce, że porozumienie może być bliskie. – Jestem pewna, że negocjacje zmierzajš w dobrym kierunku, a pewne kluczowe problemy zostały rozwišzane. Wcišż sš jednak pewne kwestie, które muszš zostać dopracowane i wynegocjowane pomiędzy naszym zespołem a ukraińskimi władzami – zapewnia Christine Lagarde, szefowa MFW.

Wołodymyr Hrojsman, premier Ukrainy, twierdzi zaœ, że rozmowy z MFW dotyczšce pomocy finansowej powinny przynieœć rozwišzanie do końca lutego.

Energetyka na krawędzi zapaœci

Gigantyczny skandal korupcyjny z zakupami węgla na Ukrainie. Umoczeni sš wysocy urzędnicy, a zarabia najbogatszy Ukrainiec. Prokurator generalny Ukrainy w œrodę zapowiedział dochodzenie w sprawie stosowania przy zakupie węgla na potrzeby krajowej energetyki tzw. formuły Rotterdam + dostawa. Wyjaœnień domaga się też premier Ukrainy. Wskutek importu węgla po zawyżonych kilka razy cenach krajowa energetyka znalazła się na krawędzi blackoutu. Choć przekręt ujawnili już w sierpniu 2016 r. dziennikarze telewizji Inter, dopiero teraz władze postanowiły zareagować. W marcu 2016 r. Komisja ds. Energetyki i Usług Komunalnych zmieniła zasady zakupu węgla, który państwo nabywa dla krajowych elektrociepłowni. Wprowadziła tzw. rotterdamskš formułę zakupu. Węgiel ukraiński kupowany jest po cenie z giełdy surowcowej w Rotterdamie. Do ceny dodawany jest koszt przeładunku w porcie i transportu węgla na Ukrainę. Surowiec nie opuszcza jednak kraju. Ukraińskim monopolistš w dostawach dla energetyki jest DTEK, węglowo-energetyczny koncern Rinata Achmetowa. Bogacz miał zyskać na nowej formule ok. 10 mld hrywien (1,5 mld zł). Podniósł cenę węgla dla elektrowni, a sprowadzać go miał nie z Rotterdamu, ale z Donbasu. Komisjš, która zmieniła przepisy, kieruje Dmytro Wowk. Dziennikarze ustalili, że miesišc przed wprowadzeniem nowych zasad zakupu węgla niepracujšca partnerka Wowka kupiła posiadłoœć we wsi Iwankowicze pod Kijowem za 2 mln dol.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL