Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Firma

Od darowanych długów płaci się podatek

Za przychody z działalnoœci gospodarczej uznaje się m.in. wartoœć umorzonych lub przedawnionych zobowišzań.
Fotolia
Możliwoœć umorzenia zobowišzania wynika z kodeksu cywilnego. Zwolniony z obowišzku zapłaty za towar czy usługę przedsiębiorca musi rozpoznać przychód z tego tytułu. Wštpliwoœci pojawiajš się jednak przy rozliczeniu anulowanych odsetek.

Prowadzenie działalnoœci gospodarczej wišże się z zacišganiem i realizacjš zobowišzań o charakterze cywilnoprawnym. Wynikajš one najczęœciej z obrotu gospodarczego z kontrahentami. Jego efektem jest powstanie zobowišzań w zwišzku z nabyciem od nich towarów bšdŸ usług albo z naliczeniem odsetek za opóŸnienie w płatnoœciach. Pomiędzy stronami transakcji handlowych może dochodzić także do zawarcia porozumienia, w wyniku którego przysługujšca przedsiębiorcy od innej firmy wierzytelnoœć zostaje w całoœci lub w częœci umorzona. Z art. 508 kodeksu cywilnego wynika zasada, że zobowišzanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Często jednak zwłaszcza drobni przedsiębiorcy zapominajš, że dokonane na ich rzecz umorzenie wierzytelnoœci nie jest obojętne podatkowo. Stosownie bowiem do art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT za przychody z działalnoœci gospodarczej uznaje się również wartoœć umorzonych lub przedawnionych zobowišzań (z zastrzeżeniem art. 14 ust. 3 pkt 6 ustawy o PIT, odnoszšcego się do umorzonych zobowišzań w zwišzku z postępowaniem restrukturyzacyjnym lub upadłoœciowym), w tym z tytułu zacišgniętych kredytów (pożyczek), z wyjštkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy. Z przepisu tego wynika, że zarówno umorzone, jak i przedawnione zobowišzania sš co do zasady uznawane za przychód podatnika z działalnoœci gospodarczej. Podobna kwalifikacja w zakresie umorzonych i przedawnionych zobowišzań obowišzuje w przepisach o CIT. Artykuł 12 ust. 1 pkt 3 lit. a tej ustawy ustala, że przychodami (z zastrzeżeniem regulacji szczególnych) jest także wartoœć (z zastrzeżeniem art. 12 ust. 4 pkt 8 ustawy o CIT) umorzonych lub przedawnionych zobowišzań, w tym z tytułu zacišgniętych pożyczek (kredytów), z wyjštkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy. Umorzenie bšdŸ upływ terminu przedawnienia zobowišzania wišże się zatem z koniecznoœciš rozpoznania przychodu w rozliczeniach PIT i CIT, oczywiœcie jeżeli w konkretnej sytuacji nie zachodzi przypadek szczególny (np. umorzenie zobowišzania w zwišzku z postępowaniem upadłoœciowym lub restrukturyzacyjnym).

Ciekawym zagadnieniem jest umorzenie naliczonych kontrahentowi odsetek za opóŸnienie w zapłacie. Odsetki za opóŸnienie w transakcjach handlowych naliczane sš na podstawie ustawy z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Czy umorzenie odsetek naliczonych przez wierzyciela należy traktować jako przychód podatkowy? O ile przychody z odsetek rozpoznaje się na zasadzie kasowej, o tyle trudno te zasady przypisać wprost do sytuacji anulowania naliczonych kontrahentowi odsetek za zwłokę w zapłacie wierzytelnoœci. Artykuł 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT (art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o PIT) wskazuje bowiem, że za przychody nie uznaje się kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od należnoœci, w tym również od udzielonych pożyczek. Za kwalifikacjš uznania za przychód podatkowy umorzonych odsetek opowiedział się m.in. WSA w Bydgoszczy w wyroku z 5 lipca 2016 r. (I SA/Bd 253/16): „(...) nietrafne jest wywodzenie podatkowej neutralnoœci umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych z tytułu zwłoki w dokonaniu zapłaty, z uwagi na zastosowanie zasad kasowych przy zaliczaniu odsetek do przychodów podatkowych (art. 12 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p.) i kosztów ich uzyskania (art. 16 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p.)". Opinię tę potwierdza np. interpretacja Izby Skarbowej Poznaniu z 3 paŸdziernika 2014 r. (ILPB3/423-318/14-2/PR). Warto jednak zaznaczyć, że w orzecznictwie i stanowiskach fiskusa można spotkać także poglšd przeciwny (por. interpretację Izby Skarbowej w Katowicach z 30 marca 2015 r., IBPBI/2/423-1565/14/PC).

Autor jest doradcš podatkowym

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL