Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Firma

Jak przeciwdziałać kłamstwom w rejestrze długów

www.sxc.hu
Zdarza się w praktyce, że przedsiębiorca, który nie posiada wymagalnych zobowišzań, może zostać wpisany do Krajowego Rejestru Długów. Czy i jak może się bronić przed takim nieprawdziwym wpisem?
Krajowy Rejestr Długów (dalej: KRD) działa na podstawie ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (tekst jedn. DzU nr 81, poz. 1015 ze zm.; dalej: ustawa). Prowadzi go Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej SA (dalej: Biuro). Zadaniem Biura jest udostępnianie zgłaszanych przez wierzycieli informacji gospodarczych w zakresie zobowišzań finansowych osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadajšcych osobowoœci prawnej, osób fizycznych będšcych przedsiębiorcami oraz konsumentów. Działalnoœć innych podmiotów w tym samym zakresie co działalnoœć Biura jest wyłšczona.

Nie tylko pogorszenie wizerunku

Ujawnienie długów w KRD niesie ze sobš wiele negatywnych konsekwencji dla przedsiębiorców. Nie wynikajš one wprost z ustawy, lecz z faktu, że dostęp do informacji w KRD majš podmioty gospodarcze, w tym instytucje finansowe, które decyzje o podpisaniu umowy uzależniajš od tego, czy kontrahent widnieje w rejestrze. Poprzez ujawnienie w KRD podmioty mogš uzyskać niższš ocenę ratingowš w banku. Ponadto ze względu na ujawnienie w KRD można utracić zdolnoœć kredytowš lub nie móc zawrzeć umowy z płatnoœciš w systemie ratalnym oraz umowy abonenckiej – np. z operatorem usług telekomunikacyjnych. Skutkiem, który może okazać się szczególnie dotkliwy dla przedsiębiorcy, jest też pogorszenie wizerunku.

Wszystko to sprawia, że wpis do KRD stanowi jeden ze skuteczniejszych œrodków prowadzšcych do wyegzekwowania długu. Problem w tym, że nie każde ujawnione w KRD zobowišzanie musi naprawdę istnieć.

W wielu przypadkach może dojœć do tego, że ze względu na nikłe szanse wygranej w postępowaniu sšdowym kontrahent nie decyduje się na wystšpienie z powództwem. Najmniej wštpliwoœci budzi zgłaszanie do KRD długów przedawnionych, choć i w tym przypadku można się zastanawiać, czy nie stanowi ono obejœcia prawa, skoro wierzycielowi odmawia się ochrony sšdowej w dochodzeniu przedawnionego roszczenia. Więcej kontrowersji budzi sytuacja, gdy kontrahent dochodzi należnoœci mimo niewykonania bšdŸ nieprawidłowego wykonania zobowišzania, ustnej zmiany umowy bšdŸ dokonanego przez drugš stronę umowy potršcenia wzajemnego zobowišzania.

Zgłoszenie i wykreœlenie

Zgodnie z art. 14 i 15 ustawy podmiot dokonujšcy zgłoszenia dłużnika do KRD oprócz zawarcia z nim umowy musi wykazać, że:

- zobowišzania kontrahenta wynikajš z okreœlonego stosunku prawnego,

- ich łšczna kwota jest nie niższa niż 200 zł w przypadku konsumenta i 500 zł w przypadku przedsiębiorcy,

- sš one wymagalne od 60 dni,

- dłużnik został wezwany do zapłaty zawierajšcej ostrzeżenie o zamiarze zgłoszenia wpisu do KRD.

Równie łatwo, jak dokonać wpisu do KRD, wierzyciel może doprowadzić do jego usunięcia. Następuje ono na jego wniosek w cišgu siedmiu dni od złożenia wniosku.

Doprowadzenie do wykreœlenia wpisu bez woli wierzyciela jest już trudniejsze.

Trudnoœć wynika z tego, że Biuro nie ma kompetencji do weryfikowania prawdziwoœci informacji zgłoszonych przez wierzyciela. Art. 16 pkt 6 i 7 ustawy przewiduje wprawdzie, że wykreœlenie wpisu może nastšpić w przypadku przedstawienia uzasadnionych informacji o nieistnieniu, a w przypadku konsumenta również o wygaœnięciu zobowišzania. Ustawa nie reguluje jednak, jakie informacje o nieistnieniu/wygaœnięciu zobowišzania majš przymiot uzasadnionych. Poza tym wskazany przepis dotyczy zobowišzań nieistniejšcych, nie zaœ spornych. Brak również okreœlenia terminu, w którym wykreœlenie miałoby nastšpić.

Przydatny dowód zapłaty

Jeżeli więc dłużnik nie posiada dowodu zapłaty zgłoszonej do KRD należnoœci, jego działanie przed Biurem, majšce doprowadzić do uzyskania wykreœlenia wpisu, jest bezcelowe. Wydaje się, że pomocna w tej kwestii mogłyby być art. 30 oraz art. 48 ust. 1 ustawy, zobowišzujšce wierzyciela do informowania Biura o aktualizacji, zmianie bšdŸ sprostowaniu i usunięciu wniosku o wpis na wniosek dłużnika. W przypadku niewywišzania się z tego obowišzku wierzycielowi grozi grzywna w wysokoœci do 30 tys. zł. Jest jednak mało prawdopodobne, że wierzyciel złoży wniosek o usunięcie wpisu o nieistniejšcym bšdŸ spornym długu, skoro już podjšł decyzję o jego zgłoszeniu do KRD.

Jakie sš sposoby

Jedynym sposobem przeciwdziałania istnieniu nieprawdziwego wpisu do KRD, który nie przewiduje udziału wierzyciela, jest skierowanie do sšdu pozwu o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego na podstawie art. 189 kodeksu postępowania cywilnego.

Przesłankami przeprowadzenia przez sšd takiego postępowania sš wštpliwoœci co do istnienia stosunku prawnego, interes prawny powoda w usunięciu tej wštpliwoœci oraz brak innych œrodków prawnych pozwalajšcych je usunšć. W przypadku podmiotu, który widnieje jako dłużnik w KRD, wszystkie te przesłanki zachodzš. O istnieniu długu rozstrzygnęłoby oczywiœcie postępowanie o zapłatę, jednak dłużnik nie może go zainicjować. Przedstawione negatywne skutki ujawnienia w KRD powodujš zaœ, że podmiot, którego wpis dotyczy, ma interes prawny w ustaleniu, iż jego zobowišzanie nie istnieje bšdŸ nie istnieje w okreœlonej przez wierzyciela wysokoœci.

Ponadto w powództwie o ustalenie nieistnienia prawa powód może wnioskować o nałożenie na pozwanego obowišzku podjęcia działań niezbędnych do wykreœlenia wpisu z KRD oraz korekty faktury.

Na koniec egzekucja

Po uzyskaniu wyroku uwzględniajšcego powództwo o stwierdzenie nieistnienia stosunku prawnego dłużnik dysponuje już dokumentem, z którego jasno wynika, że zobowišzanie zgłoszone do KRD nie istnieje. W przypadku ignorowania rozstrzygnięcia przez wierzyciela, jeżeli wpis w KRD nie zostanie usunięty, powód może na podstawie wyroku wszczšć egzekucję komorniczš obowišzku niepieniężnego, polegajšcego na zawnioskowaniu o wykreœlenie wpisu z KRD oraz korekcie faktury.

Faktura jako podstawa wpisu

Ponieważ podstawš wpisu do KRD często jest faktura VAT, celowe jest doprowadzenie do jej anulowania. Niestety, nie istniejš pozasšdowe œrodki umożliwiajšce stwierdzenie nieważnoœci czy anulowanie wystawionej faktury bez udziału jej wystawcy. Nie istnieje bowiem procedura, w ramach której organy podatkowe miałyby za zadanie zweryfikować podstawy wystawienia faktury i nałożyć na ich wystawcę obowišzek jej zmiany bšdŸ anulowania.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL