Edukacja i wychowanie

Rzecznik Praw Dziecka do MEN: jak przeciwdziałać przemocy rówieśniczej w internecie?

Fotolia.com
Co MEN zrobi, by walczyć z cyberprzemocą wobec młodych ludzi - Rzecznik Praw Dziecka zapytał o to minister Annę Zalewską. Marek Michalak wskazuje na rosnącą liczbę ofiar hejtu wśród dzieci i młodzieży, co ujawnił raport NIK.

- Coraz częściej odnotowujemy poważne przypadki cyberprzemocy, które prowadzą do dramatów wielu młodych ludzi – podkreśla Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak w wystąpieniu do Minister Edukacji Narodowej Anny Zalewskiej, przywołując raport Najwyższej Izby Kontroli pt. Zapobieganie i przeciwdziałanie cyberprzemocy wśród dzieci i młodzieży.

Rzecznik pyta szefową resortu edukacji, czy planowane są działania zmierzające do opracowania wytycznych określających sposób postępowania w zakresie identyfikowania i diagnozowania zjawiska cyberprzemocy oraz czy wcielono w życie działania profilaktyczne w zakresie przeciwdziałania przemocy z użyciem mediów elektronicznych.

- Przemoc rówieśnicza z użyciem mediów elektronicznych stała się w ostatnich latach poważnym problemem społecznym. Zaobserwować można wzrastającą liczbę dzieci i młodzieży, które doświadczyły tej formy przemocy. Skłania to niewątpliwie do podejmowania działań identyfikujących wskazaną formę przemocy przez instytucje, które powinny zapobiegać i przeciwdziałać temu niebezpiecznemu, rozpowszechniającemu się zjawisku – pisze Rzecznik Praw Dziecka i zwraca uwagę, że agresja w Internecie nie jest zachowaniem odizolowanym od postaw społecznych przeja­wianych w życiu realnym, lecz ich konsekwencją lub korelatem.

Marek Michalak wskazuje, że charakterystyczna dla tego zjawiska jest szybkość rozpowszechniania materiałów kierowanych przeciwko ofierze oraz powszechna ich dostępność w sieci, co sprawia, że jest to zjawisko szczególnie niebezpieczne i trudne do wyeliminowania.

Skontrolowane przez NIK Komendy Wojewódzkie Policji i Komendy Powiatowe Policji wraz z podległymi komisariatami, w latach 2013-2016 przyjęły łącznie 89 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstw związanych z cyberprzemocą. Zawiadomienia w powyższych sprawach składali przede wszystkim rodzice lub opiekunowie prawni małoletnich (67,4 proc.).

Czyny dotyczące cyberprzemocy wśród dzieci i młodzieży polegały głównie na: uporczywym nękaniu, podszywaniu się pod inną osobę oraz wykorzystywaniu jej wizerunku, groźbach karalnych, nieuprawnionej zmianie danych informatycznych czy w końcu zakłócaniu przetwarzania danych.

- Wyniki badań pokazują, że aż 26,7 proc. ankietowanych uczniów przyznało, że zjawisko cyberprzemocy dotknęło ich bezpośrednio. Także 24,5 proc. ankietowanych rodziców wskazało, że ich dzieci były bezpośrednio ofiarą cyberprzemocy. Blisko połowa ankietowanych uczniów (48,8  proc.) stwierdziła, że w przypadku doświadczenia cyberprzemocy nie zwróciłaby się do nikogo o pomoc, a jedynie 13,3 proc. zwróciłaby się o pomoc do nauczyciela – zwraca uwagę RPD.

Średnia wieku inicjacji internetowej w Polsce wynosi obecnie 9 lat i 8 miesięcy Wyniki badań Instytutu NASK wskazują, że młodzież w zdecydowanej większości (86,2 proc.) korzysta z Internetu codziennie, w tym 43,2 proc. respondentów deklaruje, że jest bez przerwy „on line". Interakcje społeczne i rozrywka stanowią dla nastolatków podstawową treść „świata wirtualnego".

- Wszelkie badania dotyczące funkcjonowania dzieci w Internecie dają nam, dorosłym, nauczycielom i rodzicom, wiedzę m.in. o zjawisku hejtu, a co za tym idzie możliwości podjęcia działań na rzecz ograniczania wynikających z niego zagrożeń dla dzieci i młodzieży – apeluje Marek Michalak, przywołując wyniki badania prowadzonego pod patronatem RPD „Wilki i owce w Internecie, czyli raport na temat hejtu wśród młodzieży".

Raport NIK wskazuje na:

- brak właściwie rozpoznanej skali zagrożenia;

- brak koordynacji na szczeblu centralnym, co nie sprzyja właściwemu ukierunkowaniu i zwymiarowaniu działań podejmowanych w celu zapobiegania i przeciwdziałania cyberprzemocy wśród dzieci i młodzieży;

- nieinformowanie kuratorów oświaty o przemocy rówieśniczej występującej wśród uczniów przez dyrektorów placówek oświatowych;

- objęcie programem profilaktycznym jedynie uczniów, działania te nie obejmowały rodziców uczniów ani zatrudnionych nauczycieli;

- plany doskonalenia zawodowego nauczycieli, pedagogów i psychologów szkolnych nie uwzględniały doskonalenia umiejętności profilaktycznych i edukacyjnych nauczycieli w zakresie cyberprzemocy;

- brak koordynacji działań w zakresie zapobiegania i przeciwdziałania cyberprzemocy wśród dzieci i młodzieży;

- brak opracowanych wytycznych oraz zasad postępowania dla jednostek podległych i nadzorowanych dotyczących cyberprzemocy;

- nie zlecanie jednostkom podległym (kuratoriom oświaty, ORE) realizacji zadań w zakresie zapobiegania i przeciwdziałania cyberprzemocy wśród dzieci i młodzieży;

- brak działań monitorujących problem cyberprzemocy mimo jego dostrzeżenia przez kuratoria;

- doraźny charakter kontroli dotyczących cyberprzemocy podejmowanych głównie w oparciu o skargi rodziców w przedmiocie działalności szkoły w związku z cyberprzemocą.

Zdaniem Marka Michalaka konieczne jest podjęcie działań profilaktycznych, opracowanie procedur interwencyjnych, aby reagować na niebezpieczne zjawiska w internecie i skutecznie eliminować zagrożenia, a także ograniczać negatywne skutki niepożądanych zachowań w sieci. Rzecznik poprosił minister Zalewską o analizę problemu i informację o planowanych działaniach jej resortu.

Źródło: rp.pl

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL