Jeżeli chodzi o odprawy pieniężne, to z reguły są one kojarzone ze świadczeniami przysługującymi w razie przejścia na emeryturę albo w przypadku zwolnień grupowych. Jednak to nie do końca prawda.
Przykładowo obowiązująca do 23 kwietnia 2022 r. ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej przewidywała prawo do odprawy pieniężnej w przypadku powołania do zasadniczej, okresowej lub terytorialnej służby wojskowej.
Ustawa o obronie Ojczyzny (t.j. DzU z 2022 r., poz. 2305), która zastąpiła powyższy akt, zakłada z kolei, że takie świadczenie przysługuje wyłącznie terytorialsom. Jest ono wypłacane przez pracodawcę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby (art. 306 ust. 2 ustawy). Przy ustalaniu wysokości odprawy mają zatem zastosowanie zasady określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU z 1997 r., nr 2 poz. 14).
Sprawa, którą zajmował się ZUS, została natomiast zainicjowana przez firmę, której pracownik rozpoczynał terytorialną służbę wojskową. W związku z czym, na podstawie obowiązujących regulacji, trzeba mu było wypłacić odprawę.
Pracodawca nie wiedział jednak, czy od takiej wypłaty należy odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne, czy może korzysta ona ze zwolnienia na podstawie par. 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU z 2017 r., poz. 1949). Zgodnie z tym przepisem od odpraw wypłaconych pracownikom powołanym do zasadniczej służby wojskowej na podstawie art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej należności do ZUS nie są pobierane.
