Konflikt w Mali. Wagnerowcy, przed którymi cofają się Francuzi

„Nie ma warunków do prowadzenia dalej wojny” – ogłosił Pałac Elizejski. W Mali – jak i w kilku sąsiednich krajach – trwa zbrojny konflikt między rządem centralnym a oddziałami islamskich radykałów.

Bamako było wspierane przez 3-tys. kontyngent, w którym większość stanowiły oddziały francuskie, ale były reprezentowane również inne kraje europejskie (m.in. Dania i Szwecja) oraz Kanada.

Konflikt narastał od jesieni ubiegłego roku, gdy malijscy wojskowi dokonali drugiego już w ciągu dwóch lat zamachu stanu. Nowe władze natychmiast zaczęły mówić, że „stan tymczasowy” (jak nazywano rządy junty) zostanie przedłużony do pięciu lat, co wywołało niechęć Paryża. Ale równolegle malijscy generałowie zaczęli prowadzić rozmowy o sprowadzeniu do kraju rosyjskich najemników do walki z islamską partyzantką. Poinformował o tym sam rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow podczas wrześniowego posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego ONZ.

Przy czym okazało się, że oni już są w Mali. Moskwa nieoficjalnie mówiła o 300 najemnikach, francuski wywiad o około 1 tys.

Konflikt spowodowany ich obecnością doprowadził w styczniu do usunięcia przez juntę francuskiego ambasadora. Jednak jeszcze pod koniec ubiegłego roku Unia Europejska obłożyła sankcjami główną firmę rosyjskich najemników „CzWK Wagner” i trzy inne instytucje odpowiedzialne za łamanie praw człowieka. „Wagnerowcy” są już znani w Afryce, m.in. stacjonują w Sudanie, Sudanie Południowym i sąsiadującej z Mali Republice Środkowoafrykańskiej.

Mimo że zgodnie z prawem „wagnerowcy” w Rosji są nielegalnie, a najemnictwo jest tam karane, władze państwowe ich wspierają, a część ekspertów podejrzewa nawet, że są niejawnym oddziałem rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU. Ławrow twierdził, że najemnicy znajdują się w Mali legalnie.

Pierwszy oddział rosyjskich najemników „Korpus Słowiański” (firma formalnie zarejestrowana w Hongkongu) pojawił się w 2013 r. i brał krótki udział w walkach w Syrii. Poniósłszy straty, został rozwiązany, a po powrocie do Rosji jego dowódcy zostali aresztowani.

Ale rok później Rosja zaatakowała Ukrainę i już w czerwcu 2014 r. w Donbasie pojawił się oddział dowodzony przez jednego z oficerów z „Korpusu”, podpułkownika rezerwy oddziałów specjalnych GRU Dmitrija Utkina. Od jego pseudonimu „Wagner” wzięła nazwę najpierw grupa, a potem też firma. Formalnie w Rosji ona nie istnieje – nie jest nigdzie zarejestrowana. Ale najemnicy byli i są szkoleni na wojskowym poligonie Molkino koło Krasnodaru.

Podobno Utkin przyjął jako pseudonim nazwisko ulubionego kompozytora Adolfa Hitlera, gdyż jest zafascynowany Trzecią Rzeszą. Nie wiadomo, czy to prawda, ale z konta Utkina w sieciach społecznościowych zhakowano jego fotografię, na której widać, że na obu obojczykach ma wytatuowane SS. Nie przeszkodziło to prezydentowi Putinowi w nagrodzeniu go na Kremlu w 2016 r. Orderem Męstwa.