Mało przejrzysty projekt budżetu rządu Donalda Tuska

Do Sejmu wpłynął już projekt ustawy budżetowej na 2024 r. przygotowany i zatwierdzony przez rząd Donalda Tuska, a prace parlamentu nad tym dokumentem mają ruszyć w czwartek. Jak wynika z naszej analizy, niesie on kilka pozytywnych dla Polaków rozwiązań, jednocześnie wydaje się rozczarowujący pod kątem powielania błędów poprzedników.

Dochodowy optymizm

Takim powtórzonym błędem może być nadmierny optymizm, jeśli chodzi o wpływy z podatków, w tym szczególnie z podatku VAT. Według szacunków nowego ministra finansów VAT ma przynieść kasie państwa 316 mld zł dochodów, czyli o 43 mld zł więcej niż w 2023 r. (choć tu wykonanie wydaje się mocno zagrożone) oraz o 3,8 mld zł więcej, niż planował rząd PiS w swoim projekcie budżetu na 2024 r.

– Założenie tak wysokich wpływów z VAT jest ryzykowne, może się spiąć tylko w przy wysokim nominalnym wzroście PKB i wysokiej inflacji – komentuje Karol Pogorzelski, ekonomista Banku Pekao. – Moim zdaniem raczej trudno będzie zrealizować ten plan, choćby biorąc pod uwagę fakt, że na pierwszy kwartał przyszłego roku przedłużono obowiązywanie zerowej stawki VAT na żywność – dodaje. Koszt tego przedłużenia to o niemal 3 mld zł mniej dochodów z tego podatku.

Czytaj więcej

Budżet i podatki

Dług publiczny wyższy. Rząd nieznacznie pogorszył prognozę

Rząd nieznacznie pogorszył prognozę relacji pomiędzy długiem publicznym a PKB. Jednak ekonomiści...

– Pewne zdziwienie budzi też fakt, że nowy projekt budżetu podtrzymuje założenie o wpłacie z zysku NBP w 2024 r. na poziomie 6 mld zł – zauważa Adam Antoniak, ekonomista ING Banku Śląskiego. – Tymczasem już od jakiegoś czasu wiadomo, że NBP będzie miał dużą stratę – zaznacza.

Braki w budżecie

Pozostałe kategorii dochodowe są zdaniem ekonomistów dosyć realistycznie oszacowane. Przy czym warto zwrócić uwagę na planowane odbicie wpływów z PIT rok do roku o ponad 25 mld zł (czyli niemal 30 proc., podobnie jak w projekcie PiS). Tak duża dynamika może być pokłosiem wygaszania negatywnych efektów reform Polskiego Ładu, a także szybko rosnących wynagrodzeń w przedsiębiorstwach, ale też i sferze budżetowej.

Za to jeśli chodzi o wpływy z podatku CIT, zdaniem nowego rządu mają one przynieść w 2024 r. o niemal 9 mld zł mniej, niż spodziewał rząd PiS. – Dobrze, że urealniono tę kategorię, ponieważ koniunktura nie jest sprzyjająca dla wzrostu zysków przedsiębiorstw – ocenia Pogorzelski.

Czytaj więcej

Dane gospodarcze

Gospodarstwa domowe czeka eldorado

Gospodarstwa domowe czeka eldorado. Już teraz siła nabywcza ich dochodów z pracy zwiększa się w t...

Sporym zastrzeżeniem wobec nowego projektu budżetu przygotowanego przez rząd Koalicji 15 października może być też brak informacji o kosztach wprowadzanych nowych rozwiązań (np. programu „Aktywny rodzic”, czyli dodatków w wysokości 1500 zł dla rodziców dzieci do trzech lat, którzy zdecydują się na powrót do pracy, czy też zapowiedzianej ulgi w składkach na ZUS dla mikrofirm). Uderzający jest brak przejrzystości tego dokumentu, jeśli chodzi o strukturę wydatków publicznych (np., z jakich dokładnie źródeł ma być finansowana 13. i 14. emerytura) oraz brak przesłanek wskazujących na rozpoczęcie zapowiadanej konsolidacji finansów publicznych (w projekcie nie ma przykładowo planu wydatków Funduszu Przeciwdziałania Covid-19, czy – co ważniejsze – Funduszu Modernizacji Sił Zbrojnych).

Tydzień na prace

– Projekt budżetu gabinetu Tuska jest taką nakładką na projekt zostawiony przez rząd PiS, który zmienia trochę liczb, ale poza tym nie wnosi dodatkowej jakości – komentuje jeden z ekonomistów. – Rzeczywiście można mieć daleko idące wątpliwości, jeśli chodzi o poprawę przejrzystości planów finansowych państwa. Ale trudno spodziewać się cudów, skoro nowy rząd miał niespełna tydzień na prace nad projektem budżetu – zaznacza Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP.