Umowy konsumenckie
Zmiany w umowach ubezpieczeń grupowych na życie
Nowelizacje kodeksów cywilnego oraz rodzinnego i opiekuńczego powinny zaowocować przebudową treści warunków ubezpieczenia, które są podstawą do zawierania umów pracowniczego grupowego ubezpieczenia na życie – piszą Maciej Capik i Małgorzata Capik, właściciele firmy szkoleniowo-doradczej
Grupowe pracownicze ubezpieczenia na życie zawierane są jako umowy na cudzy rachunek, w których w zdecydowanej większości ubezpieczającym, czyli stroną umowy, jest pracodawca. Z ochrony ubezpieczeniowej korzystają pracownicy, tj. ubezpieczeni, którzy indywidualnie akceptują warunki umowy, deklarując tzw. przystąpienie do ubezpieczenia. W praktyce odbywa się to tak, iż pracownik składa deklarację, czyli oświadczenie o akceptacji zasad umowy, z reguły na ręce pracodawcy, który następnie przysyła ją do zakładu ubezpieczeń. Dotychczasowe przepisy kodeksu cywilnego nie precyzowały, od którego momentu ubezpieczony pracownik może liczyć na ochronę ubezpieczeniową, tzn. na świadczenie w razie zajścia zdarzenia objętego ochroną. W umowach ubezpieczenia pojawiały się w tym zakresie różne zapisy, nie zawsze do końca precyzyjne.
Deklaracja zgody
Przy okazji zmiany art. 829 k. c. kwestia ta została uporządkowana, bo nowy § 2 tego przepisu ma teraz następującą treść:
„§ 2. W umowie ubezpieczenia na życie zawartej na cudzy rachunek odpowiedzialność ubezpieczyciela rozpoczyna się nie wcześniej niż następnego dnia po tym, gdy ubezpieczony oświadczył stronie wskazanej w umowie, że chce skorzystać z zastrzeżenia na jego rzecz ochrony ubezpieczeniowej. Oświadczenie powinno obejmować także wysokość sumy ubezpieczenia. Zmiana umowy na niekorzyść ubezpieczonego lub osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci ubezpieczonego wymaga zgody tego ubezpieczonego”.
Deklaracja zgody zaczyna nabierać szczególnego znaczenia, bo jest to właśnie oświadczenie o chęci skorzystania z ochrony ubezpieczeniowej, co oznacza, że moment złożenia tej deklaracji będzie miał istotne znaczenie dla oceny uprawnień ubezpieczonego z umowy ubezpieczenia.
Można zawrzeć umowę w interesie ubezpieczonego, ale niektóre elementy tej umowy muszą uzyskać jego akceptację
Trzeba jednak zwrócić uwagę na formułę tego przepisu. Ochrona ubezpieczeniowa będzie się rozpoczynała nie wcześniej niż od momentu złożenia oświadczenia. Moment ten będzie zatem początkiem ochrony dla ubezpieczonego, jeśli z warunków ubezpieczenia nie będzie wynikała inna chwila zapoczątkowująca tę ochronę. Istotne jest, aby zakład ubezpieczeń w postanowieniach umowy ubezpieczenia chwilę tę określił.
Ważne jest również precyzyjne podanie w umowie, do kogo ma się zwrócić ubezpieczony ze swoim oświadczeniem o chęci przystąpienia do umowy. Czy ma być to tak jak dotąd pracodawca jako ubezpieczający czy też oczekiwania zakładu ubezpieczeń w tym zakresie są inne. Brak odpowiednich zapisów w umowie będzie dawał ubezpieczonym prawo powołania się na przepis kodeksowy i żądania ochrony od momentu złożenia deklaracji.
Zmiana warunków umowy
Zmiana warunków umowy jest też ważna dla zakładów ubezpieczeń.
Umowy grupowych pracowniczych ubezpieczeń na życie mają charakter dynamiczny, choćby ze względu na zmiany w składzie pracowników, którzy mogą korzystać z ochrony z zawartej umowy. Jeśli procedura obejmowania ochroną pracowników dotychczasowych i nowo zatrudnianych nie będzie wystarczająco precyzyjna, to powstaną wątpliwości, komu i od jakiego momentu świadczenia przysługują.
Oprócz tego sam pracodawca musi wiedzieć, czy może od pracowników przyjmować deklaracje przystąpienia do ubezpieczenia czy też ma ich kierować gdzie indziej, bo to on w pierwszej kolejności byłby adresatem niezadowolenia pracowników, gdyby się okazało, że ich deklaracje nie trafiły na właściwy adres i we właściwym terminie.
Zmiany powinny zostać wprowadzone nie tylko do ogólnych warunków ubezpieczenia z myślą o przyszłych umowach, ale także do treści umów już zawartych ze względu na nowo zatrudnianych pracowników.
Kwestia zgody
Nowelizując art. 829 k.c., ustawodawca kierował się ideą uproszczenia wprowadzania zmian do umów ubezpieczenia na życie zawieranych na cudzy rachunek. Cudze życie i zdrowie nie może być przedmiotem manipulacji. Można zawrzeć umowę w interesie ubezpieczonego, ale ze względu na szczególny charakter ubezpieczanego ryzyka niektóre elementy tej umowy muszą uzyskać akceptację ubezpieczonego.















