pracow/pracod w sądzie
Gdzie pozwać pracodawcę z Niemiec
Osoba, która pracowała dla firmy z RFN, nie musi tam jechać, by walczyć o wynagrodzenie za nadgodziny. Może wybrać polski sąd
- Przez pięć lat pracowałem na rzecz niemieckiej firmy z siedzibą w Hamburgu, jako przedstawiciel handlowy. Pracę wykonywałem w Polsce, choć spółka ta nie ma swojego oddziału w naszym kraju. Chciałbym teraz złożyć do sądu pozew o zapłatę wynagrodzenia za nadgodziny. Czy sprawa musi się toczyć przed niemieckim sądem? – pyta czytelnik.
Niekoniecznie. Oczywiście istnieje możliwość pozwania pracodawcy przed sąd jego siedziby, tj. w Hamburgu. Jednak w opisanej sytuacji można to zrobić w Polsce. Wybór należy do pracownika.
Zasada właściwości miejscowej
Właściwość miejscowa sądu wynika z przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Na podstawie art. 27 § 1 k.p.c. powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. W przypadku osoby prawnej lub innego podmiotu niebędącego osobą fizyczną pozew składa się według miejsca siedziby tych podmiotów.
Zasada ta jest jednak ograniczona przez art. 461 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, który jest przepisem szczególnym i dotyczy wyłącznie sporów z zakresu prawa pracy. Stanowi on, że powództwo w takich sprawach może być wytoczone bądź przed sąd
- właściwości ogólnej pozwanego, bądź
- w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana, lub
- w którego okręgu znajduje się zakład pracy.
Nie ulega wątpliwości, że wszystkie powołane przepisy dotyczą sytuacji, kiedy zarówno pracownik, jak i pracodawca mają miejsce zamieszkania (siedzibę) na terenie Polski.
Podstawa była, jest i będzie
O możliwości pozwania przed sąd polski zagranicznego pracodawcy decydują jednak inne regulacje. Otóż od 1 lipca 2009 zaczął obowiązywać art. 11034 § 1 k.p.c.
Według niego sprawy z zakresu prawa pracy, w których pracownik jest powodem, należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy praca zazwyczaj jest, była lub miała być wykonywana w Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten został wprowadzony do polskiego porządku prawnego w związku z członkostwem Polski w UE.
Dopuszczalność pozywania pracodawcy mającego siedzibę w innym państwie UE przed polski sąd istniała już wcześniej. Wynika bowiem z rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z 22 grudnia 2000 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (DzUrz L 012, 16/01/2001 P. 0001 –0023).
W preambule tego rozporządzenia wskazano, że w sprawach z zakresu prawa pracy strona słabsza powinna być chroniona przez przepisy jurysdykcyjne dla niej bardziej korzystne niż przepisy ogólne.
Na podstawie art. 18 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli pracodawca, z którym pracownik zawarł indywidualną umowę o pracę, nie ma miejsca zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego, ale posiada filię, agencję lub inny oddział w państwie członkowskim, będzie traktowany w sporach dotyczących ich działalności, tak jak by miał miejsce zamieszkania na terytorium tego państwa członkowskiego.
Ponadto na mocy art. 19 rozporządzenia pracodawca mający miejsce zamieszkania w państwie członkowskim może być pozwany przed sądy państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania lub w innym państwie członkowskim:
- przed sąd miejsca, w którym pracownik zazwyczaj świadczy lub ostatnio zazwyczaj świadczył pracę, lub
- jeżeli pracownik zazwyczaj nie świadczy lub zazwyczaj nie świadczył pracy w jednym i tym samym państwie – przed sąd miejsca, w którym znajduje się albo znajdował się oddział, który pracownika zatrudnił.
Zatem pracownik z pytania może bez żadnych przeszkód pozwać swojego niemieckiego pracodawcę przed sąd polski.
Te reguły nie obowiązują w odwrotnej konfiguracji procesowej. Mianowicie pracodawca może wytoczyć powództwo tylko przed sądami państwa członkowskiego, na terytorium którego pracownik ma miejsce zamieszkania.
Zapis ten jest niezwykle ważny z punktu widzenia pracownika wykonującego pracę w innym kraju UE na rzecz zagranicznego pracodawcy, ponieważ stanowi gwarancję udziału w procesie i prawa do obrony.















