Film
Czego Zanussi szuka na jarmarku
"Serce na dłoni" skrojone jest jak dobre kino popularne, jednak nie tego oczekujemy od reżysera moralisty
Krzysztof Zanussi i komedia? To mnie nie zdziwiło. Niebłahe, inteligentne poczucie humoru tego twórcy widziałam w kilku filmach, m.in. w "Dotknięciu ręki". Obsada pełna gwiazd telewizyjnych telenowel? To było mi trudniej zrozumieć, bo wiem, jak bardzo Zanussi boi się płycizn. Jego aktorzy to Komorowska, Zapasiewicz, Chyra...
Ale z drugiej strony darzy on ludzi niekłamanym szacunkiem, więc dlaczego nie miałby zaufać Zakościelnemu czy Żmudzie-Trzebiatowskiej? Dorota Rabczewska? Wierzyłam, kiedy reżyser zapewniał w wywiadach, że "pani Doda ma prawdziwy talent aktorski". Jej epizod jest zresztą naprawdę udany. A jednak czekałam na "Serce na dłoni" z niepokojem.
Dziś już wiem dlaczego. Ten film jest dla mnie niemal symbolem naszego czasu, w którym ponad wszystkim króluje bóg oglądalności. Krzysztof Zanussi też uległ pokusie obcowania z kilkusettysięczną widownią. I nawet trudno się dziwić, bo kontakt z publicznością to marzenie, mniej lub bardziej uświadomione, każdego artysty.
Pomysł na film zaczerpnięty z noweli Andrzeja Mularczyka był prosty. W szpitalu spotykają się dwaj mężczyźni. Jeden jest stary, nieprzyzwoicie bogaty i lubi żyć. Drugi – młody, ale nieszczęśliwy i chce ze sobą skończyć. Stary cierpi na kardiomiopatię i jego ostatnią deską ratunku jest przeszczep serca. Młody mógłby stać się idealnym dawcą. Cały sztab asystentów biznesmena zaczyna więc pomagać zdesperowanemu nieszczęśnikowi w popełnieniu eleganckiego, luksusowego samobójstwa.
Jest w "Sercu..." ślad tego, co zazwyczaj Zanussiego interesuje: tajemnica śmierci, refleksja nad nieprzemijalnymi wartościami. Jest też fantastyczna wiara w siłę życia, która staje się wręcz pointą filmu.
Ale są również elementy kina, jakie dotąd Krzysztof Zanussi omijał: samochodowe pościgi, odbezpieczone rewolwery, ba, nawet scena orgietki.
"Serce na dłoni" przewyższa rodzime komedie romantyczne, tudzież rozmaite rancza Wilkowyje, o kilka klas. Zanussi poniżej pewnego poziomu nie zejdzie i drobną choćby refleksję o współczesnym świecie przemyci.
Scenariusz filmu jest precyzyjny, zakończenie przewrotne. A poza wszystkim widać wyraźnie, że twórca ma do bohaterów dystans i próbuje się kinem zabawić.
Tylko po co? Chyba nie tego się po Krzysztofie Zanussim spodziewamy.
Nie ma powodu, żeby moralista, który zawsze prowadził z widzami intymną dyskusję o kondycji polskiej inteligencji, o uczciwości wobec siebie samego, o tajemnicy istnienia i sensie sztuki, nagle puszczał oko do publiczności. Żeby porzucał swój intelektualny salon i zaglądał na jarmark.
Dlatego masową rozrywkę trzeba zostawić twórcom telenowel. Od Krzysztofa Zanussiego oczekuję współczesnych "Barw ochronnych".
Przeczytaj więcej o: Doda, Zanussi, kino, komedia
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
