Uczniowie z Katowic odkryli asteroidę

Podczas zakończonej właśnie międzynarodowej Kampanii Obserwacji Obiektów Bliskich Ziemi, prowadzonej przez amerykański Astronomical Research Institute, uczniowie z polskich szkół odkryli jedną nową asteroidę.

Uczniowie dokonali także skutecznej weryfikacji orbit dwóch planetoid uważanych dotychczas za obiekty potencjalnie zagrażające Ziemi. O wynikach kampanii informuje portal Astronomia.pl.

Wiosenna kampania NEO Confirmation Campaign rozpoczęła się 15 marca bieżącego roku. Celem akcji było potwierdzanie położenia już odkrytych obiektów typu Near Earth Object, czyli obiektów o orbitach bliskich Ziemi. W kampanii wzięły udział szkoły m.in. z Niemiec, Japonii, Maroka, Polski, Portugalii i Stanów Zjednoczonych.

W dwóch podobnych kampaniach realizowanych przez Astronomical Research Institute w roku ubiegłym (International Asteroid Search Campaign) polskie szkoły zasłynęły z odkrycia w sumie kilkunastu asteroid. W tym roku zadaniem uczniów było już nie tylko poszukiwanie nowych asteroid, ale przede wszystkim monitorowanie tych, które zostały już odkryte, zwłaszcza tych, które w przyszłości mogłyby uderzyć w Ziemię, czyli tak zwanych killerów.

Pomiary wykonane przez szkoły z całego świata trafiły do mieszczącego się na Harwardzie Minor Planet Center. Ośrodek ten gromadzi dane o małych ciałach Układu Słonecznego dla Międzynarodowej Unii Astronomicznej i NASA. Podczas wiosennej kampanii role weryfikatorów pomiarów przesyłanych później do MPC pełnili dwaj polscy nauczyciele i edukatorzy - nauczyciel fizyki z toruńskiego Zespołu Szkół im. prof. Stefana Banacha - Bogdan Sobczuk, i dr Waldemar Ogłoza z Instytutu Fizyki Akademii Pedagogicznej w Krakowie.

Dzięki pomiarom wykonanym przez uczniów z Polski, z prowadzonej przez Minor Planet Center listy Virtual Impactors zniknęły dwie asteroidy, co przez koordynatora kampanii Patricka Millera z Astronomical Research Institute zostało uznane za "wielki sukces". Na całym świecie dokonało tego jeszcze tylko kilka innych szkół.

W wyniku pracy uczniów katowickiego VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie wiemy już, że planetoida 2008GA110 nie stanowi zagrożenia dla Ziemi, choć wcześniej była zaliczana do grupy "killerów". Prace zespołu uczniów z VIII LO w Katowicach koordynował nauczyciel fizyki i astronomii, Bogusław Lanuszny. Analizą obserwacji w tej szkole zajmowali się uczniowie klasy 2d o profilu matematyczno-fizycznym - Zofia Adamus, Kornel Gibiński i Angelika Mucha.

Drugą asteroidę z listy Virtual Impactors "zdjęli" uczniowie Łukasz Bochenek i Ryszard Borek z Zespołu Szkół w Libiążu, którzy pracowali pod opieką nauczycielki fizyki i astronomii, Lucyny Gut. W tym wypadku z grupy obiektów potencjalnie zagrażających Ziemi wypadła planetoida 2008GG.

Pomiarów, dzięki którym udało się wyznaczyć orbitę planetoidy, dokonał także zespół Tomasza Skowrona, nauczyciela z III Liceum Ogólnokształcącego w Szczecinie. Obiekt 2008GG2 nie był "killerem", jednak określenie parametrów jego orbity także jest dużym sukcesem. Podobnej analizy dokonał również zespół dr Waldemara Ogłozy z Instytutu Fizyki Akademii Pedagogicznej w Krakowie (asteroida 2008GH110).

W wiosennej akcji NEO Confirmation Campaign jednej z polskich szkół udało się także odkryć nową asteroidę - dokonali tego ci sami uczniowie katowickiego VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie, którym udało się skutecznie zweryfikować orbitę planetoidy 2008GA110. Nowy obiekt K08GB1Z został odkryty dzięki obserwacjom wykonanym 15 kwietnia.

Bogdan Lanuszy, którego zespół zanotował dwa sukcesy podczas zakończonej właśnie kampanii, poza pracami w ramach kolejnych akcji chciałby się teraz zająć projektami opartymi na jego własnych pomysłach. "Uczestniczenie w kampanii NEO nauczyło nas jak dobrze pracować w zespole i organizować czas. Teraz chcielibyśmy zakupić teleskop lepszej klasy i wyposażyć go w kamerę internetową, by powtórzyć doświadczenie Roomera, czyli wyznaczyć prędkość światła z obserwacji zakryć księżyców Jowisza oraz wyznaczyć prędkości kątowe Słońca na podstawie obserwacji plam słonecznych" - wyjaśnił.

W kampanii NEO Confirmation Campaign wzięło udział osiem polskich zespołów - uczniowie i nauczyciele z gimnazjów i liceów mieszczących się w Libiążu, Toruniu, Krakowie, Warszawie, Katowicach, Sierpcu i Olsztynie. Szkoły uczestniczyły w kampaniach IASC i NEO CC w ramach programu EU-HOU, który w Polsce jest koordynowany przez dr. hab. Lecha Mankiewicza, dyrektora Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. W projekcie tym udostępniane są nowoczesne narzędzia dydaktyczne wspomagające nauczanie przedmiotów ścisłych, jak na przykład program webkamerkowych obserwacji astronomicznych czy program wykorzystujący zdalnie sterowane teleskopy i radioteleskopy.