Podróże
Czas winobrania
Nie ma bodaj weselszego święta niż Święto Winobrania. Na dziesiątkach obrazów sławiących Fete de Vendanges, jak święto nazywają Francuzi, widać rozśpiewane sylwetki i taneczne korowody. Barwy są ciepłe, w powietrzu czuć słodycz i lekkie upojenie
Również dawna literatura obfituje w opisy szczęśliwego winobrania; ludzie tańczą i śpiewają, kochajmy się! W słynnej osiemnastowiecznej powieści Jana Jakuba Rousseau „Nowa Heloiza” winobrania łączą ludzi w poczuciu wspólnoty, jakiej nigdzie indziej nie osiągną, są kulminacyjną chwilą całego roku.
Biegiem przez winorośl
Trudno nie ulec temu nastrojowi; gdy jeszcze w latach 70. poprzedniego stulecia jechałem autostopem do Francji na pierwsze winobranie (w okolicach Lyonu), miałem nadzieję na świetną zabawę, po godzinach pracy oczywiście, na wspaniałe znajomości i fantastyczną atmosferę. Nic z tego, robota okazała się ciężka, warunki kiepskie, towarzystwo nieciekawe, ukradziono mi zegarek i portfel, a na śpiewy nikt nie miał ochoty. Jednego tylko nie brakowało, kiepskiego wina, którym nas bez przerwy pojono w trakcie dnia, abyśmy dotrwali przy krzakach do wieczora.
Mit prysnął, ale widziałem później również szczęśliwych zbieraczy. Karmionych w świetnych stołówkach, wieczorami bawiących się przy muzyce, opowiadających przy ognisku o krajach, z których pochodzą, uczestniczących w zabawach, konkursach itp. Wszystko zależy od miejsca, do którego się trafi, od szczodrości gospodarzy i ich ludzkich cech. Ja nie miałem szczęścia, ale znam sporo osób, które zostały wręcz przyjaciółmi domu i wracają do niego, już w odwiedziny, przez długie lata.
Pewien mój czeski znajomy, który jako młody chłopak w 1968 roku, po inwazji sowieckiej, uciekł z kraju i trafił na winobranie do Burgundii, do dziś otrzymuje od swych pierwszych gospodarzy coroczne dostawy wybitnych białych win. Na ogół bywa tak, że na najmilsze winobrania i najtrwalsze przyjaźnie liczyć można u winiarzy, którzy mają pewne ambicje i traktują swe wina jako coś więcej niż zwykły produkt rolny.
Ale też muszę dodać, że widziałem winobranie właściwie nieludzkie. Było to w Argentynie, w najlepszym regionie winiarskim wokół Mendozy. Do pracy przy zbiorach byli zatrudnieni głównie Indianie boliwijscy. Pracowali na akord, zrywali grona w ogromnym tempie, następnie biegli z kilkudziesięciokilowym koszykiem na głowie w stronę przyczepy i traktoru, gdzie, jeśli koszyk był pełny, od osoby przyjmującej dostawali żeton. I jeszcze szybciej wracali między rzędy winorośli.
Satelita czy zęby winiarza
W ciągu ostatniego dwudziestolecia bardzo wiele się w winnicach zmieniło. A jedna rzecz przede wszystkim. W winiarskim świecie nastała świadomość, że o jakości wina przesądza jakość owocu, a nie jego obróbka w piwnicy i technologiczne nowinki; owszem, bardzo wiele można technologią oszukać, wiele nadrobić, jednak prawdziwie dobrego wina z kiepskich gron zrobić się nie da – co sprawia, że rola samego winobrania niepomiernie wzrosła. Niby to wszystko oczywistość, lecz wystarczy posłuchać wspomnień winiarzy, by przekonać się, jak wielka zmiana zaszła.
Jeden drobny przykład właśnie zasłyszany. W znakomitej posiadłości Confuron-Coteditot, wytwarzającej bardzo prestiżowe i drogie burgundy, ster przejęli synowie. Pierwsza rzecz, jaką wprowadzili, to bardzo dokładne sprawdzenie dojrzałości gron przed ich zbiorem. Ich ojciec, charyzmatyczny i słynny winiarz Jacky Confuron, nie miał zwyczaju tego robić. Nie mogłem w to uwierzyć, dziś jest to rzecz nie do pomyślenia.
Dobry winiarz sprawdza dojrzałość w bardzo prosty sposób, bez żadnych przyrządów: gryząc pestki gron. Czynność niby nieskomplikowana, ale trzeba lat doświadczenia, by umieć ocenić idealnie chwilę pełnej dojrzałości, wyrażającej się raczej w sprężystości pestki niż w jej smaku. Od niedawna pomóc w tym zadaniu może satelita, który przesyła zdjęcia dokładnie informujące o stanie wegetatywnym winnicy, rząd po rzędzie. Od dwóch lat system jest testowany, m.in. w kilku posiadłościach w Bordeaux.
Przejrzałe w cenie
Jakkolwiek wszak bada się dojrzałość gron – z kosmosu czy własną przednią jedynką – wynik jest dla zbieraczy niezwykle ważny. Jeśli okaże się niezadowalający, trzeba czekać kolejnych parę dni. Zdarza się, że w sąsiadujących z sobą winnicach winobranie startuje w całkiem różnych terminach: jeden właściciel uważa, że lepiej przeczekać jeszcze tydzień, drugi obawia się ulew i zaczyna wcześniej. W każdym razie daty zbiorów w ciągu ostatnich lat bardzo się rozkołysały. Nigdy się nie zdarza tak, że rok po roku zaczyna się zbiory o tej samej porze. Ale, jeśli nie było anomalii pogodowych, różnice nie będą aż tak duże, wynoszą parę dni w jedną, parę dni w drugą stronę. Tyle że anomalie są, i to coraz większe. W roku 2008 zbiory w regionie Bordeaux trwały jeszcze pod koniec października; były to jedne z najpóźniejszych, jeśli nie najpóźniejsze zbiory w bordoskich dziejach. W roku 2003 pierwsze ekipy ruszyły w winnice pod koniec sierpnia – zbiory tamtej jesieni okazały się jednymi z najwcześniejszych w dziejach. Dodam, że na podstawie dat zbiorów w przeszłych wiekach, a zapisy sięgają kilkuset lat, uczeni badają długofalowe zmiany klimatyczne.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
