W sądzie i w urzędzie
Oskarżyciel posiłkowy przed sądem
Zakres uprawnień pokrzywdzonego w procesie karnym zależy generalnie od roli, jaką w nim odgrywa
Jeśli przestępstwo jest ścigane z urzędu, w sądzie przestaje on być stroną postępowania. Żeby zachować dotychczasowe uprawnienia i możliwość wpływania na bieg sprawy, musi zgłosić wniosek o uznanie go za oskarżyciela posiłkowego.
Pokrzywdzony może też wnieść do sądu akt oskarżenia o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Może to zrobić, gdyby prokurator dwa razy odmówił wszczęcia postępowania przygotowawczego lub je umorzył. Akt oskarżenia powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata.
Jeżeli nie wytoczono powództwa cywilnego, pokrzywdzony, a także prokurator, może aż do zakończenia pierwszego przesłuchania na rozprawie głównej zgłosić sądowi wniosek o naprawienie przez oskarżonego wyrządzonej mu szkody.
Jeśli pokrzywdzony nie zdecyduje się skorzystać z możliwości występowania w roli oskarżyciela posiłkowego, to ta decyzja jest ostateczna i jej zmiana nie będzie już możliwa.
Oskarżyciel posiłkowy popiera w sądzie prokuratorski akt oskarżenia. Jako strona może złożyć wniosek o wyłączenie sędziego, jeżeli istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie.
Pokrzywdzony jako oskarżyciel posiłkowy ma prawo składać wnioski dowodowe, być obecny na całej rozprawie, zadawać pytania przesłuchiwanym osobom oraz złożyć apelację od wyroku. Jeżeli wyrok wydał sąd okręgowy, apelacja musi być sporządzona i podpisana przez adwokata (lub radcę prawnego, jeśli może występować w procesie). Pokrzywdzony ma też prawo składać apelację od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, który zapadł na posiedzeniu.
Ofiara ma prawo jako świadek przez cały czas uczestniczyć w rozprawie
Pokrzywdzony jest także świadkiem w procesie. Inaczej niż inni świadkowie – ma prawo cały czas przebywać na rozprawie. Jest przesłuchiwany jako pierwszy. Może też brać udział w niektórych posiedzeniach sądu (np. w sprawie skazania oskarżonego bez rozprawy).
Jako świadek może być przesłuchany na odległość z użyciem urządzeń technicznych. Jeżeli nie może się stawić na rozprawę z powodu choroby, kalectwa lub innej nieprzezwyciężalnej przeszkody, wolno go przesłuchać w miejscu jego pobytu.
W razie skazania sprawcy za czyn powodujący śmierć, ciężki uszczerbek na zdrowiu lub też szkodę w mieniu pokrzywdzony (bądź inna uprawniona osoba) może złożyć wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody albo nawiązki jako zadośćuczynienia za krzywdę.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
