Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Prawo karne

Miliony za niesłuszne więzienie

Coraz więcej płacimy za pomyłki wymiaru sprawiedliwoœci
Fotorzepa, Marian Zubrzycki
W 2011 r. niesłuszne pozbawianie wolnoœci kosztowało 14,5 mln zł. Sšdy nie sš zbyt hojne w przyznawaniu odszkodowań i zadoœćuczynień. To pokrzywdzony musi wykazać, ile stracił, przebywajšc za kratami
Mimo że od kilku lat powoli maleje liczba niesłusznych aresztowań tymczasowych, pienišdze, jakie państwo wydaje na odszkodowania i zadoœćuczynienia, sš coraz większe. W 2009 r. w sumie niesłuszne skazania, aresztowania, zatrzymania i stosowanie innych œrodków zabezpieczajšcych kosztowały Skarb Państwa 5,3 mln zł, w 2010 r. było to już 11,3 mln, a w 2011 r. – 14,5 mln zł. Rekordowe żšdania sięgajš kilkunastu milionów, ale sšdy nie sš aż tak szczodre. Na jakie odszkodowanie mógłby liczyć Edward Mazur, który na skutek polskiego wniosku ekstradycyjnego spędził w amerykańskim areszcie pół roku? Nie wiadomo. Wszystko wskazuje jednak, że państwem, które musiałoby zapłacić odszkodowanie i zadoœćuczynienie, byłaby Polska. Największe do tej pory żšdania u nas w kraju to: 17 mln odszkodowania i zadoœćuczynienia za prawie trzy lata niesłusznego aresztu – domaga się ich Zbigniew G., prawomocnie uniewinniony od zarzutu zabójstwa; 13, 5 mln zł za kilka miesięcy w areszcie – tyle żšda Grzegorz Œ., były prezes rafinerii Trzebinia, gdyż policzył też utracone zarobki i zyski.
– To bardzo trudne sprawy – mówi „Rz" sędzia Mariusz Wielgos. I dodaje, że trzeba wyważyć dwie racje: prawo obywatela do wolnoœci i organów œcigania do walki z przestępczoœciš. Jak sprawdziliœmy, polskie sšdy ważš racje i nie sš zbyt hojne dla niesłusznie zatrzymanych. Przykład? 100 tys. zł odszkodowania za 20 miesięcy niesłusznego aresztu przyznał warszawski sšd Barbarze S., matce czteroletniego Michałka utopionego w 2001 r.; 5 tys. zł Romanowi Klusce podejrzewanemu o oszustwa podatkowe, niesłusznie zatrzymanemu na 48 godzin oraz wypuszczonemu na wolnoœć za kaucjš. – Nie ma jednego stałego przelicznika, że np. jeden miesišc niesłusznego aresztu czy zatrzymania to 15 tys. zł – wyjaœnia „Rz" Paweł Wiliński z Uniwersytetu  im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W każdej indywidualnej sprawie sędzia musi ocenić, w jakim stopniu pomyłka organów œcigania czy sšdu wpłynęła na życie zatrzymanego. Odszkodowanie z tytułu niewštpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania należy się za szkodę i krzywdę, która jest bezpoœrednim następstwem zastosowania œrodka przymusu. Niesłuszne tymczasowe aresztowanie, którym posługuje się art. 552 procedury karnej, jest pojęciem ocennym. Wysokoœć odszkodowania ustalajš sšdy w toku postępowania na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę dowodów. Szkoda wynikajšca z niesłusznego skazania (tymczasowego aresztowania) nie jest sumš utraconych zarobków, lecz różnicš między stanem majštkowym, jaki by istniał, gdyby poszkodowanego nie pozbawiono wolnoœci, a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolnoœci. – Powstanie oraz rozmiar tej szkody zależne sš od tego, czy i jakie faktycznie poszkodowany miałby możliwoœci zarobkowania, gdyby pozostawał na wolnoœci, i w jakim zakresie rzeczywiœcie by je wykorzystał – zwraca uwagę Paweł Wiliński. masz pytanie, wyœlij e-mail do autorki a.lukaszewicz@rp.pl

Zbigniew Ćwiškalsk,i adwokat, b. minister sprawiedliwoœci

Prowadzę kilka takich spraw. Sš nie tylko trudne, ale także delikatne. W większoœci sprawy o odszkodowanie i zadoœćuczynienie sš wytaczane nie z zemsty, lecz z poczucia krzywdy. Wielu z nas potrafi taki niesłuszny areszt czy zatrzymanie nazwać pomyłkš organów œcigania czy sšdu. Nikt nie myœli o tym, że w wielu wypadkach ci ludzie nie majš do czego wracać. Odsuwajš się od nich znajomi, zawodowo tracš wiarygodnoœć. Kiedy areszt trwa dłużej, rozpada się rodzina. To sprawy nie do naprawienia. W dodatku polskie sšdy nie sš zbyt hojne dla osób pokrzywdzonych niesłusznym aresztem. Myœlš bardzo propaństwowo, a przecież ci ludzie niejednokrotnie nie sš zdolni powrócić do normalnego życia, biznesu, pracy.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL