Rekompensata za słup jest nieopodatkowana

Osobom, które otrzymały odszkodowanie z tytułu służebności przesyłu, przysługuje zwolnienie z daniny

Potwierdzają to wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. II FSK 654/10, II FSK 88/10). NSA doszedł do przekonania, że służebność przesyłu, wprowadzona do polskiego prawa 3 sierpnia 2008 r., stanowi rodzaj służebności gruntowej. Do odszkodowań wypłacanych przez przedsiębiorstwa przesyłowe osobom fizycznym posiadającym gospodarstwa rolne stosuje się zatem zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o PIT.

Od  3 sierpnia 2008 r. w zakresie inwestycji liniowych możliwe jest  ustanawianie służebności przesyłu, regulowanej w art. 305¹ i nast. kodeksu cywilnego. Nie jest natomiast możliwe ustanowienie typowej służebności gruntowej. A skoro przepis ustawy o PIT odnosi się wprost do odszkodowań wypłacanych przez podmioty realizujące inwestycje m.in. w zakresie budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy  czy też w zakresie budowy urządzeń elektrycznych, gazowych i innych – co do których możliwe jest ustanowienie tylko służebności przesyłu –  to  odszkodowania uzyskane od tych podmiotów  mieszczą się w zakresie zwolnienia podatkowego. W przeciwnym razie uznać by należało, że zwolnienie pozostaje regulacją martwą.

Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące służebności gruntowych, a istotne cechy służebności przesyłu wskazują, iż jej społeczno-gospodarcze przeznaczenie jest niemal identyczne ze służebnością gruntową. W obu wypadkach dochodzi bowiem do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Interpretacja przepisów odmawiająca zwolnienia z opodatkowania odszkodowania z tytułu ustanowienia służebności przesyłu nie znajduje żadnego uzasadnienia. Aby jednak zadośćuczynić zasadzie jasności przepisów podatkowych, należałoby postulować dokonanie odpowiedniej – wyjaśniającej już wszystkie wątpliwości –  zmiany art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub co najmniej skierowanie zapytania do składu siedmiu sędziów NSA.

—oprac. mpa

Autorka jest radcą prawnym i doradcą podatkowym, partnerem w Kancelarii Gach Hulist Mizińska Wawer – Adwokaci i Radcowie Prawni