Upadłość
Menedżer musi kontrolować zadłużenie
Przy orzekaniu zakazu prowadzenia działalności gospodarczej sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej upadłego przedsiębiorstwa i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli
Osoba, która będąc do tego zobowiązana z mocy ustawy nie złożyła, ze swojej winy, w ciągu dwóch tygodni od daty zaistnienia podstawy wniosku o ogłoszenie upadłości, oprócz odpowiedzialności przewidzianej w pozostałych przepisach, narażona jest również na sankcję określoną w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze (dalej upun).
W świetle art. 373 ust. 1 pkt 1 upun sąd upadłościowy ewentualnie, gdy procedury nie wszczęto albo wniosek oddalono lub postępowanie umorzono, sąd właściwy do rozpoznania sprawy o ogłoszenie upadłości może orzec wobec niej pozbawienie na okres od trzech do dziesięciu lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz sprawowania funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu.
Rażące niedbalstwo
Przy orzekaniu tego zakazu sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli. Przy czym nie jest wymagana umyślność w zaniechaniu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości (tj. celowe doprowadzenie do stanu niewypłacalności albo co najmniej świadoma na to zgoda).
Wystarczy, gdy okoliczność ta jest następstwem rażącego niedbalstwa, którą bada się według kryterium zachowania należytej staranności wymaganej przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Istnieje ewentualność odstąpienia od orzeczenia tego zakazu, jeżeli sąd upadłościowy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości (z uwagi na to, że opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekroczyło trzech miesięcy, a suma zaległości 10 proc. wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika), a następnie zezwolił na wszczęcie postępowania naprawczego.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 stycznia 2010, II CSK 364/09, argumentował: „Stopień winy oraz skutki podejmowanych działań (art. 373 ust. 2 upun) mają wpływ nie tylko na zakres pozbawienia praw, lecz mogą również oddziaływać na decyzję sądu o oddaleniu wniosku w konkretnej sytuacji, orzeczenie zakazu ma bowiem charakter fakultatywny”.
W postanowieniu z 11 grudnia 2008, IV CSK 379/08, podniósł, że:
1. Orzeczenie zakazu przewidzianego w art. 373 upun może nastąpić w wyniku stwierdzenia zawinionych uchybień uczestnika obrotu gospodarczego, co znajduje wyraz w dwukrotnym powołaniu tej przesłanki: w art. 373 ust. 1 in principio, który w ogóle dopuszcza jego zastosowanie tylko w odniesieniu do osoby, która ze swej winy dopuściła się określonych w nim zachowań, oraz w art. 373 ust. 2, który nakazuje przy orzekaniu zakazu uwzględnić stopień winy.
2. Orzekając na podstawie art. 373 ust. 1 i 2 upun, sąd bierze pod uwagę nie tylko stopień winy, ale także skutki mające wpływ na realizację celu postępowania upadłościowego, którym jest zaspokojenie wierzycieli w jak największym stopniu.
Związek przyczynowy
Zasadnicze znaczenie ma zatem nie sam fakt doprowadzenia do upadłości, ale związek przyczynowy pomiędzy uchybieniami wymienionymi w art. 373 ust. 1 pkt 1 – 4 upun a obniżeniem wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiarem pokrzywdzenia wierzycieli - przykłady 1 i 2.
Przykład 1
Wierzyciel X sp. z o.o. w ustawowym terminie wystąpił przeciwko panu Markowi, prezesowi spółki, z wnioskiem o orzeczenie wobec niego trzyletniego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Podał, że prezes nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, mimo że były przesłanki. Spółka zaprzestała regulowania wymagalnych należności, a dług – na dzień wystąpienia z wnioskiem – wynosił 500 tys. zł.
Wierzyciel załączył postanowienia o bezskuteczności egzekucji wszczętej przez pięciu kontrahentów.
Pan Marek podniósł, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony 17 stycznia 2011, wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rewidenta na okoliczność ustalenia momentu, w którym powstał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a w razie stwierdzenia, że złożono go z opóźnieniem, o ustalenie, jak fakt ten wpłynął na wartość ekonomiczną przedsiębiorstwa i ewentualny rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli. Dowód z opinii został dopuszczony, a ekspert stwierdził, że wniosek o upadłość należało zgłosić 30 grudnia 2010.
Ponaddwutygodniowe opóźnienie nie doprowadziło jednak do obniżenia wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa, a tym samym do pokrzywdzenia wierzycieli. Wniosek o orzeczenie zakazu oddalono.
Przeczytaj więcej o: postępowanie, sąd, upadłość, wniosek
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
